Đại diện Mỹ và Iran dự kiến gặp nhau tại Thụy Sĩ vào thứ Sáu (19/06/2026) để tổ chức lễ ký thỏa thuận chấm dứt chiến tranh Mỹ-Israel nhằm vào Iran và khởi động giai đoạn đàm phán tiếp theo. Bản ghi nhớ 14 điểm (MoU) thiết lập khuôn khổ đàm phán trong vòng 60 ngày đã được Mỹ và Iran ký kết hôm thứ Tư (17/06/2026).

Địa điểm tổ chức lễ ký thỏa thuận Mỹ-Iran

Buổi lễ và các cuộc đàm phán dự kiến diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock ở Stansstad, gần Lucerne, miền trung Thụy Sĩ. Khu nghỉ dưỡng này thuộc sở hữu của Katara Hospitality, một phần của quỹ đầu tư quốc gia Qatar – quốc gia đã giúp làm trung gian hòa giải trong cuộc xung đột.

Biên tập viên Ngoại giao của Al Jazeera, James Bays, đưa tin từ Burgenstock cho biết: “Một trong những lợi thế là vị trí của nó – nằm trên đỉnh núi, đảm bảo an ninh và kiểm soát lối vào. Tôi đã đưa tin về nhiều sự kiện ngoại giao ở Thụy Sĩ, nhưng ngoại giao dưới sự giám sát của truyền thông 24/7 là khác biệt. Tôi nhớ các cuộc đàm phán đầu tiên về Iran năm 2013 diễn ra tại khách sạn InterContinental ở trung tâm Geneva. Khi đó, phóng viên ngồi cả ngày trong quán cà phê để làm phiền người ra vào nhằm tìm hiểu tình hình. Lần này thì khác.”

Phóng viên Osama bin Javaid của Al Jazeera, cũng đưa tin từ Burgenstock hôm thứ Năm (18/06/2026), cho biết: “Có một chiếc trực thăng lên xuống, chúng tôi thấy quân đội và cảnh sát Thụy Sĩ tuần tra. Ngoại giao căng thẳng đòi hỏi an ninh cấp cao. Đây không chỉ là lễ ký kết nghi lễ vì tài liệu đã được ký rồi. Đây là sự khởi đầu chính thức cho 59 ngày còn lại để các bên đi đến kết luận.”

Cùng địa điểm này từng tổ chức hội nghị thượng đỉnh hòa bình quốc tế về Ukraine vào năm 2024, kéo dài hai ngày với khoảng 100 phái đoàn từ các quốc gia khác nhau, nhằm đưa ra kế hoạch chấm dứt chiến tranh. Hội nghị có sự tham dự của Phó Tổng thống Mỹ khi đó là Kamala Harris, cùng lãnh đạo Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản và Anh, cũng như các nhà ngoại giao từ nhiều nước khác. Phần lớn người tham gia đã ký tuyên bố chung ngắn, nhưng một số nước lớn ở Nam Bán cầu từ chối vì lý do Nga vắng mặt hoặc Israel có mặt.

Ai sẽ tham dự lễ ký thỏa thuận Mỹ-Iran?

Chi tiết về những người tham dự chưa được công bố và đến thứ Năm (18/06/2026), ngày càng không rõ liệu có quan chức cấp cao nào tham dự hay không. Trước đó, một buổi lễ ký kết chính thức dự kiến vào thứ Sáu với sự tham dự của Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf. Tuy nhiên, vì việc ký kết đã diễn ra, các cuộc đàm phán cho giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận sẽ bắt đầu vào thứ Sáu, có thể sau một buổi lễ nhỏ hơn để đánh dấu sự kiện.

Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ cho biết hôm thứ Năm: “Hiện tại, kế hoạch vẫn là Mỹ và Iran, cùng với các nhà trung gian Pakistan và Qatar cùng các nước liên quan khác, gặp nhau vào ngày mai tại Burgenstock để đàm phán ban đầu về việc thực hiện thỏa thuận.” Tuy nhiên, cũng trong ngày thứ Năm, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã hủy chuyến đi tới Thụy Sĩ, theo người phát ngôn của ông nói với hãng tin AFP. Người phát ngôn Mosharraf Zaidi cho biết: “Chuyến thăm đề xuất đã bị hoãn lại vì Bản ghi nhớ Islamabad đã được ký điện tử, có hiệu lực và đang được thực hiện,” đồng thời cho biết thêm Pakistan sẽ hỗ trợ giai đoạn tiếp theo của một số kênh “kỹ thuật”.

Kết quả là toàn bộ sự kiện có thể bị hạ cấp, Biên tập viên Bays của Al Jazeera nhận định: “Nếu Thủ tướng Pakistan không đến, sẽ có vấn đề về nghi thức ngoại giao. Sẽ không có người có địa vị tương tự. Sự kiện chắc chắn sẽ giảm một bậc. Đó là một trong những quy tắc cơ bản của ngoại giao quốc tế. Vì vậy, khó có khả năng chúng ta thấy JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Ghalibaf ở đây. Một số truyền thông Pakistan cho rằng chúng ta sẽ tiến tới các cuộc đàm phán kỹ thuật.” Hôm thứ Năm, Vance nói với truyền thông Mỹ rằng ông dự định tới Thụy Sĩ để đàm phán nhưng không biết khi nào.

Nội dung thỏa thuận Mỹ-Iran là gì?

Mỹ đã cung cấp thông tin chi tiết về bản ghi nhớ 14 điểm đạt được với Iran hôm thứ Tư. Cả hai bên chưa công bố bản sao, nhưng một quan chức Mỹ đã đọc văn bản trong cuộc họp báo với các phóng viên hôm thứ Tư. Các quan chức Iran chưa xác nhận văn bản của Mỹ. Quan chức Mỹ cho biết, ngoài việc mở lại eo biển Hormuz và dỡ bỏ phong tỏa hải quân Mỹ đối với các cảng của Iran, Washington cũng sẽ ngay lập tức cấp miễn trừ trừng phạt cho lĩnh vực nhiên liệu hóa thạch của Iran. Cả hai bên nhấn mạnh thỏa thuận ban đầu này chỉ là điểm khởi đầu cho 60 ngày đàm phán về các vấn đề sâu hơn, bao gồm chương trình hạt nhân của Iran, sự hậu thuẫn cho các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực và cách quản lý eo biển Hormuz trong tương lai.

Theo Al Jazeera

Ảnh: Hugo Magalhaes / Pexels