Đề xuất tách bạch chính sách nông nghiệp và thực phẩm

Phòng Thương mại Thái Lan, do ông Poj Aramwattananont làm Chủ tịch, cùng các phó chủ tịch và giám đốc điều hành, đã tham gia cuộc họp thúc đẩy kinh tế nông nghiệp và an ninh lương thực tại Văn phòng Thủ tướng. Cuộc họp do ông Kobkarn Pootrakul, cố vấn Phó Thủ tướng, chủ trì. Đề xuất này xuất phát từ nghị quyết của Ủy ban Hỗn hợp Khu vực công-tư về giải quyết vấn đề kinh tế (กรอ.), cho phép thành lập tiểu ban phát triển thương mại, du lịch và kinh tế cộng đồng, trong đó có mục tiêu xây dựng Thái Lan thành trung tâm an ninh lương thực thế giới.

Phòng Thương mại Thái Lan kiến nghị chính phủ tách bạch rõ ràng vai trò của ngành nông nghiệp, ngành thực phẩm và ngành công nghiệp chế biến thực phẩm, vì mỗi lĩnh vực có vấn đề và hướng phát triển khác nhau. Trong quá khứ, ngành nông nghiệp thường bị sử dụng như công cụ chính trị, dẫn đến thiếu tính liên tục trong giải quyết vấn đề.

Thực trạng: Nông sản mất cân đối, doanh nghiệp chế biến gặp khó

Nhiều loại nông sản Thái Lan đang đối mặt với giá thấp, chất lượng và sản lượng không phù hợp nhu cầu thị trường. Một số mặt hàng như dừa chưa có hệ thống quản lý sản lượng hiệu quả, dẫn đến tình trạng dư thừa định kỳ. Trong khi đó, dù Thái Lan là một trong những nước sản xuất thực phẩm hàng đầu thế giới, các doanh nghiệp chế biến lại gặp khó vì nguyên liệu trong nước giá cao, còn nhập khẩu bị hạn chế do tác động đến giá nông sản nội địa. Do đó, cần quản lý chuỗi cung ứng cân bằng giữa nông dân và doanh nghiệp.

Giải pháp: Tái cơ cấu từ đầu nguồn đến Smart Farmer

Phòng Thương mại Thái Lan đề xuất tái cơ cấu ngành nông nghiệp một cách nghiêm túc, tập trung vào quản lý đầu nguồn như quy hoạch vùng trồng (Zoning), quản lý nước cho cả hạn hán và lũ lụt, phát triển giống cây trồng, giảm chi phí sản xuất và lập kế hoạch thị trường phù hợp. Cần xác định rõ hướng sản xuất cho từng vùng: cây công nghiệp, rau quả, thủy sản hay chăn nuôi. Đồng thời, thiết lập hệ thống đăng ký nông dân, vườn cây và cơ sở chế biến để nâng cao kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Để gia tăng giá trị nông sản, cần thúc đẩy chế biến sâu (Value Added) nhằm tận dụng mọi phần nguyên liệu. Về thị trường, kênh bán lẻ thực phẩm ăn liền của Thái Lan được đánh giá mạnh, có thể tạo ổn định nếu chính phủ hỗ trợ quy định kinh doanh thuận lợi hơn. Về dài hạn, cần phát triển Smart Farmer một cách cụ thể, thu hút thế hệ trẻ vào nông nghiệp thông qua hợp tác giữa nhà nước, trường học và doanh nghiệp, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao hiệu quả sản xuất. Phòng Thương mại Thái Lan đã có hướng hợp tác với Huawei để xây dựng chương trình đào tạo nông dân ứng dụng công nghệ hiện đại.

Lộ trình hai giai đoạn: Quick Win và Quick Big Win

Cuộc họp đã xác định khung thực hiện với hai giai đoạn. Giai đoạn Quick Win: Xác định chiến lược, tỷ lệ và mục tiêu cho nông sản Thái Lan ở ba cấp độ: toàn cầu, quốc tế và nội địa. Dữ liệu tiềm năng sẽ được thu thập cho bốn nhóm: cây chủ lực (lúa, ngô, sắn, cọ dầu, cao su, mía); cây kinh tế (sầu riêng, nhãn, măng cụt, chôm chôm); chăn nuôi (heo, gà, trứng, thịt bò, sữa); thủy sản (tôm, cá). Bộ Thương mại và Phòng Thương mại Thái Lan được giao nhiệm vụ thu thập dữ liệu và xây dựng đề xuất.

Giai đoạn Quick Big Win: Tập trung giải quyết các vấn đề dọc chuỗi cung ứng. Ở đầu nguồn: quy hoạch vùng trồng và đăng ký nông dân, quản lý tài nguyên nước, quản lý đất đai, phát triển giống cây, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu nông nghiệp. Ở trung nguồn: quản lý phế phẩm nông nghiệp thành sinh khối (Biomass), ngăn nhập lậu nông sản, tạo giá trị gia tăng qua sản phẩm chỉ dẫn địa lý (GI) và hàng cao cấp, thúc đẩy công bằng thương mại, kết nối đổi mới và công nghệ vào nông nghiệp. Ở cuối nguồn: rà soát các hiệp định thương mại tự do (FTA) để giảm bất lợi cạnh tranh, sửa đổi luật và quy định lỗi thời, truyền tải các tiêu chuẩn thương mại quốc tế đến doanh nghiệp trong nước. Các cơ quan liên quan được yêu cầu phối hợp xây dựng đề xuất và kế hoạch hành động chi tiết.

Theo posttoday

Ảnh: alandsmann / Pixabay