Giá phân urê (46-0-0) tại Thái Lan đã tăng từ khoảng 800 baht/bao (50 kg) lên 1.200-1.400 baht, gần gấp đôi, gây áp lực nặng nề lên chi phí sản xuất nông nghiệp. Theo các chuyên gia, tình trạng này xuất phát từ cuộc khủng hoảng phân bón toàn cầu, trong khi Thái Lan phụ thuộc 100% vào nhập khẩu phân bón các loại.

Doanh nghiệp chỉ ra nguyên nhân và đề xuất giải pháp ngắn hạn

Ông Smithi Vongphaitoon, Giám đốc điều hành Công ty AG (Thái Lan), cho biết nông dân trồng mía là một trong những đối tượng chịu thiệt hại nặng nhất. Giá phân urê tại cửa hàng hiện vẫn chưa hạ nhiệt hoàn toàn do các đại lý phải bán hết tồn kho cũ với giá cao, dự kiến phải mất 1-2 tháng để giá bán lẻ giảm xuống.

Ông Smithi nhấn mạnh thị trường phân bón hiện nay cần cạnh tranh hơn, nhưng Luật Phân bón hiện hành đã lỗi thời, gây khó khăn cho việc đăng ký và hỗ trợ các sản phẩm phân bón mới. Ông cho rằng phân bón sinh học là giải pháp lâu dài giúp giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.

Luật Phân bón lạc hậu cản trở đổi mới sáng tạo

Ông Nop Hawaree, Chủ tịch điều hành sáng tạo Công ty Green Inno Thai, chỉ ra rằng nông dân Thái Lan đang đối mặt với chi phí tăng cao không chỉ từ phân bón mà còn từ giá dầu. Hiện có hơn 70 triệu rai đất nông nghiệp phụ thuộc vào phân bón hóa học, khiến toàn bộ hệ thống nông nghiệp dễ bị tổn thương trước biến động giá.

Đáng lo ngại hơn, Luật Phân bón hiện chỉ phân loại phân bón thành ba nhóm: phân hữu cơ, phân hóa học và vật liệu nguy hại. Các sản phẩm cải tiến như 'Nanotoss' không thuộc bất kỳ nhóm nào, phải trải qua quy trình kiểm tra độc tính kéo dài 3-5 năm để được đăng ký, không kịp ứng phó với các cuộc khủng hoảng toàn cầu lặp đi lặp lại.

Ông Nop cho rằng các biện pháp hỗ trợ ngắn hạn như chương trình 'Chia sẻ phân bón' là chưa đủ nếu không sửa đổi luật để thúc đẩy đổi mới.

Giải pháp dài hạn: Thành lập Hội đồng Phân bón Quốc gia và phát triển mỏ kali

Ông Ratchai Rienpanich, Ủy viên Hiệp hội Đất và Phân bón Thái Lan, nhấn mạnh Thái Lan nhập khẩu 100% phân đạm, lân và kali. Điều này khiến ngành nông nghiệp dễ bị tổn thương trước các cú sốc nguồn cung toàn cầu. Các giải pháp trước đây như đàm phán mua hàng khi khan hiếm hay kiểm soát giá không còn phù hợp với bối cảnh biến đổi khí hậu và địa chính trị phức tạp.

Ông đề xuất trong ngắn hạn, chính phủ nên giảm bớt quy định phức tạp, mở cửa thị trường tự do để doanh nghiệp có thể nhập khẩu phân bón từ nhiều nguồn với giá hợp lý hơn. Về trung hạn, cần tận dụng ưu đãi từ BOI để thu hút các công ty phân bón nước ngoài, đồng thời thành lập Hội đồng Phân bón Quốc gia để hoạch định chính sách mà không can thiệp vào cơ chế thị trường.

Ngoài ra, việc xây dựng mỏ kali trong nước là cần thiết để đáp ứng nhu cầu nhập khẩu hơn 700.000 tấn kali mỗi năm, phục vụ các cây trồng chủ lực. Dự án này hiện đang trong giai đoạn nghiên cứu do vướng mắc về môi trường, nhưng nếu thành công sẽ giúp ổn định nguồn cung, kiểm soát chi phí và tạo thu nhập cho đất nước.

Cuối cùng, các chuyên gia khuyến nghị nông dân nên sử dụng phân bón đúng loại, đúng liều lượng, đúng thời điểm và đúng cách; khuyến khích kiểm tra đất để tự phối trộn phân bón, kết hợp phân hữu cơ để nâng cao hiệu quả canh tác. Đồng thời, cần thành lập Viện Phát triển Nông dân để nâng cao tính bền vững và thu nhập cho người nông dân.

Theo thansettakij

Ảnh: fabersam / Pixabay