Ngày 7/7/2026, Trung tâm Phối hợp Chống tin đồn Internet Trung Quốc (China Internet Joint Rumor Refutation Platform) chính thức lên tiếng bác bỏ tin đồn lan truyền trên mạng về việc từ ngày 1/7/2026, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin (MIIT) cùng Cục Quản lý Thị trường Nhà nước ban hành quy định bắt buộc tỷ lệ tự chủ hóa chip AI trên xe năng lượng mới phải đạt ít nhất 70%. Theo kết quả xác minh của MIIT, cơ quan này chưa từng công bố văn bản nào như vậy, cũng chưa từng đặt ra quy định về tỷ lệ tự chủ hóa chip cho xe năng lượng mới. Thông tin thất thiệt này đã gây hoang mang trong ngành và người tiêu dùng.

Vì sao tin đồn 'tỷ lệ nội địa hóa chip 70%' lan nhanh?

Dù là tin giả, nhưng nó đã đánh trúng tâm lý kỳ vọng về chính sách hỗ trợ chip nội địa trong bối cảnh ngành xe điện Trung Quốc đang phát triển mạnh. Thứ nhất, xu hướng nội địa hóa chip tự lái là rõ ràng, thị trường kỳ vọng vào sự can thiệp của chính phủ. Thứ hai, hội nghị ngày 17/3/2026 giữa MIIT, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia, Cục Quản lý Thị trường Nhà nước đã nhấn mạnh việc thúc đẩy chip ô tô và phần mềm cơ bản, nhưng bị một số truyền thông cắt xén thành 'ngưỡng bắt buộc'. Thứ ba, chiến thuật 'câu view' bằng cách tạo tin đồn gây lo lắng cho người trong ngành.

Không có 'ngưỡng đỏ' bắt buộc về tự chủ chip

Cho đến nay, Trung Quốc chưa ban hành bất kỳ chính sách bắt buộc nào về tỷ lệ tự chủ hóa chip tự lái. Nhà nước chủ yếu hỗ trợ qua quỹ công nghiệp, chương trình công nghệ đặc thù và ưu đãi thuế, khuyến khích doanh nghiệp tự nghiên cứu và sản xuất. Hội nghị tháng 3/2026 cũng chỉ đề ra mục tiêu 'tăng tốc đột phá công nghệ lái tự động, tối ưu quy trình thí điểm, đẩy nhanh tiêu chuẩn hóa', chứ không đặt chỉ tiêu cứng nhắc. Các chuyên gia cho rằng chuỗi cung ứng chip ô tô dài, rào cản kỹ thuật cao, chu kỳ kiểm định lâu, nếu áp chỉ tiêu cứng sẽ kìm hãm đổi mới.

Thực trạng ngành chip tự lái Trung Quốc

Theo Frost & Sullivan, năm 2024 thị trường chip SoC ô tô toàn cầu đạt 76,2 tỷ nhân dân tệ, dự kiến năm 2028 lên 205,3 tỷ nhân dân tệ (tăng trưởng kép 29%). Riêng Trung Quốc năm 2024 chiếm 37,6 tỷ nhân dân tệ, đến 2028 sẽ đạt 102 tỷ nhân dân tệ, tương đương 50% thị phần toàn cầu. Nửa đầu năm 2025, tỷ lệ trang bị ADAS trên xe năng lượng mới Trung Quốc đạt 82,6%; cả năm 2025, chip tự lái hiệu năng cao (>100 TOPS) giao hơn 4,4 triệu đơn vị, chiếm 64% thị phần bộ điều khiển tự lái.

Thị trường chip tự lái Trung Quốc hiện do các hãng nội địa như Horizon Robotics và Huawei dẫn đầu, cùng với NVIDIA tạo thành thế 'tam quốc' chiếm khoảng 90% thị phần chip cao cấp. Horizon Robotics dòng Journey 6 phủ dải hiệu năng 80-560 TOPS, năm 2025 hợp tác với hơn 20 hãng xe, định điểm trên 100 mẫu xe, tổng sản lượng vượt 10 triệu bộ, hai năm liên dẫn đầu thị phần ADAS nội địa. Huawei với giải pháp tích hợp chip Thăng Đằng + hệ thống ADS chiếm vị trí then chốt trong phân khúc cao cấp.

Xu hướng tự nghiên cứu chip của các hãng xe cũng nổi lên: NIO chip Thần Cơ NX9031 (5nm, sản lượng hơn 550.000 đơn vị), Xpeng chip Turing (750 TOPS, đã cung cấp cho hãng ngoài), Li Auto chip Mach M100 (1280 TOPS, dự kiến sản xuất hàng loạt năm 2026), BYD chip Tuyền Cơ A3 (4nm, 700 TOPS, đã sản xuất hàng loạt từ tháng 5/2026).

Ba nút thắt công nghệ cần vượt qua

Dù thiết kế chip nội địa tiến bộ vượt bậc, nhưng chuỗi cung ứng vẫn phụ thuộc vào nước ngoài ở ba khâu chính: thứ nhất, sản xuất wafer tiên tiến – hầu hết chip cao cấp hiện đặt hàng từ các xưởng đúc nước ngoài; thứ hai, công cụ EDA (thiết kế điện tử tự động) cho ô tô vẫn do hãng ngoại thống trị; thứ ba, IP lõi (bộ xử lý, giao tiếp) chủ yếu được cấp phép từ nước ngoài. Ngoài ra, hệ sinh thái phần mềm cơ bản và chứng nhận an toàn chức năng cũng là những mảng cần bổ sung để đạt tự chủ hoàn toàn.

Ảnh: Pixabay / Pexels