Từ ngày 1/7/2026, hai tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc gồm "Yêu cầu an toàn xe điện" (GB 18384-2025) và "Yêu cầu an toàn pin động lực cho xe điện" (GB 38031-2025) sẽ chính thức có hiệu lực. Các tiêu chuẩn mới tập trung vào an toàn tổng thể xe và an toàn pin, đưa ra yêu cầu khắt khe hơn đối với các rủi ro như va chạm gầm, thoát nhiệt pin và rò điện cao áp sau tai nạn.

Yêu cầu mới về an toàn pin: 'không cháy, không nổ'

So với tiêu chuẩn cũ, tiêu chuẩn an toàn pin động lực mới được giới chuyên môn gọi là "lệnh an toàn pin nghiêm ngặt nhất lịch sử". Trong thử nghiệm lan truyền nhiệt, tiêu chuẩn cũ chỉ yêu cầu "pin phát tín hiệu cảnh báo 5 phút trước khi cháy hoặc nổ", trong khi tiêu chuẩn mới nâng lên mức "không cháy, không nổ, và trong vòng 5 phút sau khi phát tín hiệu cảnh báo, khói không được gây nguy hiểm cho khoang hành khách".

Bổ sung thử nghiệm va chạm gầm và sạc nhanh

Đối với rủi ro va chạm gầm – một trong những mối nguy phổ biến nhất trong thực tế sử dụng xe điện – tiêu chuẩn mới bổ sung thử nghiệm va chạm gầm: với bộ pin lắp dưới gầm xe, sử dụng đầu va chạm đường kính 30 mm, nặng 10 kg, năng lượng 150 joule, thực hiện 3 lần va chạm vào các điểm rủi ro phía trước, giữa và sau của đáy pin. Sau thử nghiệm, pin phải không rò rỉ, vỏ không nứt, không cháy, không nổ và điện trở cách điện đạt yêu cầu.

Với sự phát triển của công nghệ sạc nhanh, tiêu chuẩn mới bổ sung thử nghiệm an toàn sau chu kỳ sạc nhanh: đối với pin có thể sạc từ 20% lên 80% trong 15 phút, sau 300 chu kỳ sạc nhanh, pin phải trải qua thử nghiệm ngắn mạch bên ngoài và đáp ứng yêu cầu không cháy, không nổ.

Cải tiến an toàn tổng thể xe

Ở cấp độ tổng thể xe, tiêu chuẩn an toàn xe điện mới yêu cầu ngắt kết nối mạch cao áp giữa hệ thống truyền động và hệ thống lưu trữ năng lượng có thể sạc lại. Lần đầu tiên, thiết bị "ngắt điện một chạm" được định nghĩa là thiết bị ngắt điện vật lý, yêu cầu chỉ một thao tác để kích hoạt chức năng này, điều khiển việc cắt nguồn điện cho hệ thống truyền động.

Lộ trình thực hiện theo giai đoạn

Hai tiêu chuẩn mới được thực hiện theo giai đoạn, dành thời gian chuyển tiếp hợp lý cho ngành: các mẫu xe đăng ký mới từ ngày 1/7/2026 phải tuân thủ tiêu chuẩn mới; các mẫu đã đăng ký có thời gian chuyển tiếp một năm, đến ngày 1/7/2027 mới bắt đầu thực hiện.

Tác động đến thị trường và ngành công nghiệp

Hiện nay, xe năng lượng mới tại Trung Quốc đang gia tốc phổ cập. Theo dữ liệu từ Hiệp hội Đại lý Ô tô Trung Quốc, tháng 5/2026, tỷ lệ thâm nhập của xe năng lượng mới đạt 62,9%, mức cao kỷ lục. Nhà kinh tế học Pan Helin, thành viên Ủy ban Chuyên gia Kinh tế Thông tin Truyền thông thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin, cho rằng tiêu chuẩn mới giúp nâng cao độ an toàn của xe pin lithium, giảm xác suất cháy sau tai nạn, tăng niềm tin của người tiêu dùng, từ đó thúc đẩy doanh số và đảm bảo chất lượng cho xe lithium Trung Quốc khi ra thị trường toàn cầu.

Về xu hướng công nghệ, Pan Helin chỉ ra rằng pin động lực sẽ phát triển theo hướng an toàn cao hơn. Dù pin thể rắn khó ứng dụng quy mô lớn trong ngắn hạn, nhưng thông qua tối ưu cấu trúc và nâng cấp vật liệu vẫn có thể cải thiện an toàn pin, các doanh nghiệp sẽ cạnh tranh trong lĩnh vực này.

Về cấu trúc ngành, tiêu chuẩn mới sẽ đẩy nhanh phân hóa. Theo dữ liệu từ Liên minh Đổi mới Công nghiệp Pin Động lực Ô tô Trung Quốc, tháng 5/2026, CATL và BYD chiếm tổng cộng 62,7% thị phần lắp pin động lực trong nước; các doanh nghiệp như Gotion High-tech, CALB, Eve Energy, REPT Battero mỗi đơn vị chiếm 3-6%. Pan Helin cho rằng tiêu chuẩn mới đặt ra yêu cầu cao hơn với các nhà sản xuất pin, các doanh nghiệp đầu ngành có lợi thế công nghệ sẽ hưởng lợi, trong khi các doanh nghiệp yếu hơn sẽ chịu áp lực lớn hơn, độ tập trung ngành dự kiến tiếp tục tăng.

Ảnh: distelAPPArath / Pixabay