Drone quân sự Nhật Bản và AI: Sách trắng Quốc phòng 598 trang nêu thách thức từ Trung Quốc

Drone quân sự Nhật Bản và trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành trọng tâm hiện đại hóa quân đội sau khi Nội các hôm thứ Ba thông qua Sách trắng Quốc phòng dài 598 trang. Văn kiện gọi Trung Quốc là “thách thức chiến lược lớn nhất” và nhấn mạnh yêu cầu tăng cường sản xuất vũ khí trước những lo ngại liên quan tới Nga và Triều Tiên.

Drone quân sự Nhật Bản và AI: bài học từ Ukraine và Trung Đông

Theo Sách trắng, Nhật Bản phải thích ứng với “cách chiến tranh mới”, rút ra bài học từ các cuộc xung đột ở Ukraine và Trung Đông. Văn kiện dẫn thực tế sử dụng drone tại Ukraine để khẳng định việc phát triển drone nội địa là ưu tiên phòng thủ bờ biển, song song với tên lửa tầm xa. Nhật Bản vài năm gần đây cũng tăng chi tiêu quân sự và bắt đầu triển khai tên lửa hành trình tầm xa như biện pháp răn đe trước hoạt động ngày càng tăng của Trung Quốc. Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi hồi đầu tháng 7 nhấn mạnh: “Tốc độ là yếu tố then chốt”.

Cơ quan Mua sắm, Công nghệ và Hậu cần Nhật Bản đã chọn 4 nhà sản xuất drone từ 38 đơn vị ứng tuyển cho chương trình phát triển nhanh. Các mẫu drone sẽ được Hải quân Nhật Bản thử nghiệm từ đầu tháng 8 trước khi lựa chọn cuối cùng. Hôm thứ Sáu, Toshiba cũng thông báo sẽ hợp tác với công ty khởi nghiệp Pro Drone để cùng phát triển drone chiến đấu.

Văn kiện cũng cho rằng vũ khí không người lái có thể giúp Nhật Bản giải quyết tình trạng thiếu quân nhân khi dân số tiếp tục giảm. Dù vậy, giới chuyên gia nhận định việc phát triển drone nội địa hoàn toàn sẽ khó khăn khi thị trường drone thương mại của nước này hiện bị hàng nhập khẩu từ Trung Quốc chiếm ưu thế.

Vì sao Sách trắng coi Trung Quốc là thách thức chiến lược lớn nhất?

Sách trắng thể hiện quan ngại về số tàu chiến Trung Quốc và tần suất hoạt động ngày càng tăng của chúng ở Thái Bình Dương. Để đối phó, Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã lập một đơn vị nghiên cứu chiến lược Thái Bình Dương nhằm tăng cường phòng thủ trước Trung Quốc, cùng với việc tăng cường lực lượng quân sự tại các đảo phía tây nam vì lo ngại xung đột ở Đài Loan – vùng lãnh thổ Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền.

Văn kiện nêu rõ Trung Quốc tăng chi tiêu quân sự một cách thiếu minh bạch và nhanh chóng mở rộng năng lực hạt nhân cùng tên lửa. Hồi tháng 12 năm ngoái, máy bay Trung Quốc bị cho là đã khóa radar vào máy bay Nhật trong đợt diễn tập trên biển gần tây nam Nhật Bản – động thái được xem là có thể chuẩn bị cho việc phóng tên lửa. Tháng 6 vừa qua, hai tàu sân bay Trung Quốc lần đầu được phát hiện gần đảo Iwo Jima ở phía nam Nhật Bản, làm dấy lên lo ngại về hoạt động quân sự mở rộng ra ngoài biên giới và tại khu vực tranh chấp ở Biển Hoa Đông.

Sách trắng cũng gọi các hoạt động quân sự chung ngày càng tăng giữa Trung Quốc và Nga quanh Nhật Bản, gồm các chuyến bay ném bom chung và hoạt động của tàu chiến, là “mối quan ngại nghiêm trọng đối với an ninh quốc gia”. Triều Tiên phát triển tên lửa nhanh, trong đó có kho vũ khí siêu thanh, được mô tả là “mối đe dọa ngày càng nghiêm trọng và cấp bách”; quan hệ quân sự chặt chẽ hơn giữa Triều Tiên và Nga cùng việc Bình Nhưỡng ủng hộ chiến dịch quân sự của Nga ở Ukraine cũng bị nêu là mối lo ngại nghiêm trọng.

Tăng tốc sản xuất vũ khí và các thỏa thuận quốc phòng mới

Văn kiện coi việc tăng cường sản xuất vũ khí và công nghệ là điều kiện thiết yếu cho sức mạnh quân sự. Chính phủ Nhật Bản đang mở rộng tài trợ cho các công ty khởi nghiệp và nghiên cứu khoa học; trong khi nhiều doanh nghiệp lâu đời từng tránh liên quan tới vũ khí sát thương vì cam kết hòa bình sau Thế chiến II, một số công ty khởi nghiệp đang quan tâm chuyển công nghệ lưỡng dụng sang mục đích quân sự.

Quyết định dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu vũ khí sát thương gần đây có thể giúp củng cố nền công nghiệp quốc phòng vốn kém phát triển của Nhật Bản. Bộ trưởng Koizumi cho rằng chuyển giao công nghệ vũ khí, cùng phát triển và cùng sản xuất sẽ giúp tăng cường cả nền công nghiệp quốc phòng lẫn quan hệ với các đối tác. Nhật Bản đã đạt một số thỏa thuận quốc phòng quan trọng:

Nhìn chung, Sách trắng Quốc phòng mới phác họa tham vọng hiện đại hóa quân đội Nhật Bản với drone cùng công nghệ mới, song song với việc xây dựng năng lực sản xuất vũ khí nội địa trước các thách thức an ninh khu vực.

Theo India Today

Ảnh: Sami TÜRK / Pexels