Sầu riêng là gì? Tổng quan về mặt hàng nông sản xuất khẩu tỷ đô

Để trả lời câu hỏi sầu riêng là gì dưới góc nhìn thị trường, bài viết dựa trên bốn thuộc tính của mặt hàng. Đó là loài cây Durio zibethinus; các giống thương phẩm như Ri6, Monthong và Musang King; ba dạng hàng tươi, đông lạnh và chế biến; và Trung Quốc là thị trường tiêu thụ chính. Các phần tiếp theo lần lượt nói về giống thương phẩm, dạng hàng hóa, thị trường thế giới, chế biến sâu, đường đi từ vườn đến thị trường xuất khẩu và tên gọi của sầu riêng trên thị trường nước ngoài.

Sầu riêng là gì dưới góc nhìn một mặt hàng nông sản?

Dưới góc nhìn hàng hóa, sầu riêng là một mặt hàng trái cây nhiệt đới có giá trị cao. Mặt hàng này được mua bán theo giống, theo dạng hàng (tươi, đông lạnh, chế biến) và theo hạng chất lượng, với Trung Quốc là thị trường tiêu thụ lớn nhất. Sầu riêng không chỉ là một loại quả vì nó có giống thương phẩm mang tên riêng và có số liệu xuất khẩu tách theo từng dòng hàng. Theo Trung tâm WTO và Hội nhập thuộc VCCI, sầu riêng Việt Nam đi tới hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong giao dịch, một lô sầu riêng được định danh bằng giống, dạng hàng, hạng chất lượng và nguồn gốc vùng trồng.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sầu riêng chiếm khoảng 45% tổng giá trị xuất khẩu rau quả của Việt Nam năm 2025. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ ngày 12/01/2026 ghi tỷ trọng 40–45% (theo giá trị), trên tổng kim ngạch rau quả khoảng 8,6 tỷ USD, tăng gần 20% so với năm 2024. Năm 2021, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng chỉ là 177,7 triệu USD theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Như vậy, sau bốn năm, kim ngạch năm 2025 đã gấp khoảng 21,7 lần. Để hiểu vì sao sầu riêng được mua bán theo hạng, cần xem những đặc điểm của quả mà người mua dùng để đánh giá.

Đặc điểm thương phẩm của quả sầu riêng: vỏ gai, cơm sầu riêng và mùi đặc trưng

Ba đặc điểm thương phẩm quyết định giá trị của quả sầu riêng là lớp vỏ gai bảo vệ quả, phần cơm (múi) ăn được và mùi nồng đặc trưng.

• Vỏ gai: theo Cơ quan Công viên Quốc gia Singapore (NParks), vỏ sầu riêng cứng, có gai, màu từ xanh đến nâu. Theo tài liệu Fruits of Warm Climates (1987) của tác giả Morton J., do Đại học Purdue lưu trữ, quả dài 15–30 cm, rộng 12,5–15 cm và nặng tới 8 kg. Với lớp vỏ cứng, có gai và trọng lượng lớn như vậy, khâu đóng gói và vận chuyển phải tính đến kích thước của từng quả.
• Cơm sầu riêng: cơm là phần ăn được. Về mặt thực vật học, cơm là lớp áo hạt (aril) mọng thịt bao quanh hạt, màu từ trắng đến vàng theo NParks. Theo tài liệu của Morton, quả có 5 ngăn, người trồng quen gọi là hộc, và mỗi hộc chứa 1–7 hạt. Mỗi khối cơm bọc hạt trong hộc được gọi là múi. Ở những quả ngon nhất, phần lớn hạt bị lép, tức hạt teo nhỏ, không phát triển đầy đủ. Cơm có thể màu trắng kem, vàng nhạt, hồng nhạt hoặc cam, mịn như kem trứng. Khi chín, một số quả tự nứt thành 5 múi.
• Mùi đặc trưng: NParks mô tả mùi sầu riêng là độc đáo và mạnh, ngửi thấy ngay cả khi vỏ còn nguyên. Nghiên cứu giải trình tự hệ gen sầu riêng của nhóm Bin Tean Teh và Patrick Tan (Duke-NUS Medical School, Singapore) được công bố trên tạp chí Nature Genetics ngày 09/10/2017. Nghiên cứu xác định nhóm gen methionine gamma lyase (MGL) điều khiển việc tạo hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi (VSC), tức các chất chứa lưu huỳnh bay hơi nhanh. Theo cách diễn giải kết quả này, mùi nồng của sầu riêng có thể gắn với nhóm chất đó.

Các đặc điểm này đến từ một loài cây cụ thể trong chi Durio.

Loài sầu riêng nào được trồng và giao dịch trên thị trường quốc tế?

Loài được trồng và giao dịch dưới tên sầu riêng trên thị trường quốc tế là Durio zibethinus L., tên khoa học mà NParks ghi cho sầu riêng, kèm tên đồng nghĩa Durio acuminatissimus Merr. Tên khoa học là tên Latin dùng chung trên toàn thế giới, giúp phân biệt đúng loài cây bất kể tên gọi ở từng địa phương. Theo tài liệu năm 1987 của Morton, loài này được trồng phổ biến trên một dải rộng, từ đông nam Ấn Độ và Sri Lanka tới New Guinea. Các giống thương phẩm nêu ở phần sau đều là giống trong loài này. Trong loài Durio zibethinus, thị trường không mua bán theo tên loài mà theo tên giống.

3 giống sầu riêng chủ lực trên thị trường: Ri6, Monthong (Dona) và Musang King

Ba giống sầu riêng chủ lực trên thị trường hiện nay là Ri6 của Việt Nam, Monthong (ở Việt Nam gọi là Dona) gốc Thái Lan và Musang King gốc Malaysia. Ba giống này có tên quen thuộc trong báo cáo thị trường, và mỗi giống gắn với một nước sản xuất. Bảng dưới đây giúp nhận diện nhanh từng giống. Bảng ghép dữ kiện từ Bộ Công Thương, Thailand Foundation, JIRCAS, Tân Hoa xã và nghiên cứu đăng trên Nature Genetics.

Sầu riêng Ri6, giống chủ lực của Việt Nam

Ri6 là giống sầu riêng chủ lực của Việt Nam, có nguồn gốc ngay tại đồng bằng sông Cửu Long. Theo bài của Bộ Công Thương ngày 09/08/2021, giống này xuất hiện vào cuối thập niên 1990 tại ấp Phước Định, xã Bình Hòa Phước, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long. Tên Ri6 được đặt theo tên người được coi là cha đẻ của giống, ông Sáu Ri. Khi chín, vỏ Ri6 vẫn giữ màu xanh, hơi sẫm, nên người mua không nhận biết độ chín qua màu vỏ như nhiều loại quả khác. Cơm Ri6 khô ráo và dày, tỷ lệ hạt lép lên tới 40%. Mỗi quả chín nặng khoảng 3–5 kg, theo cùng nguồn.

Sầu riêng Monthong (Dona), giống gốc Thái Lan trồng nhiều để xuất khẩu

Monthong là giống gốc Thái Lan được trồng nhiều để xuất khẩu; ở Việt Nam, giống này thường được gọi là Dona. Theo Thailand Foundation, tên tiếng Thái หมอนทอง nghĩa là "gối vàng", và quả thường nặng 3–4 kg. Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế về Khoa học Nông nghiệp Nhật Bản (JIRCAS) ngày 04/06/2026 ghi Monthong là giống chính, giống tiêu biểu của Thái Lan và là giống xuất khẩu chủ lực sang Trung Quốc. Cũng theo JIRCAS, Monthong có cơm dày, hạt nhỏ, vận chuyển tốt, vị ngọt đậm, mùi dịu và ít đắng. Thái Lan còn hơn 200 giống khác, như Kradum, Chanee, Kanyao và Puangmanee. Trong đó, Puangmanee là giống tương đối hiếm, quả nhỏ hơn Monthong.

Sầu riêng Musang King, giống cao cấp gốc Malaysia

Musang King là giống sầu riêng cao cấp gốc Malaysia. Trên thị trường tiếng Trung, giống này mang tên 猫山王 (māoshānwáng), theo Tân Hoa xã ngày 26/04/2026. Musang King là giống được chọn cho nghiên cứu giải trình tự hệ gen sầu riêng đầu tiên, công bố trên Nature Genetics năm 2017. Giải trình tự hệ gen là việc đọc toàn bộ thông tin di truyền của cây; kết quả cho thấy hệ gen sầu riêng có khoảng 46.000 gen. Về thương mại, Hải quan Trung Quốc cho biết nửa đầu năm 2026 nước này nhập sầu riêng từ Malaysia trị giá 30,26 triệu USD, tăng 342% so với cùng kỳ năm 2025. Cùng một giống, sầu riêng có thể ra thị trường ở nhiều dạng hàng khác nhau.

3 dạng sầu riêng được mua bán: tươi nguyên trái, đông lạnh và chế biến

Sầu riêng được mua bán ở 3 dạng: tươi nguyên trái, đông lạnh và chế biến. Trong đó, hàng tươi nguyên trái chiếm phần lớn kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), 9 tháng năm 2025 Việt Nam xuất 717.000 tấn sầu riêng tươi và 81.000 tấn sầu riêng đông lạnh. Đông lạnh là cách làm lạnh sâu cơm hoặc quả để giữ được lâu khi chở đi xa. Bảng dưới đây tính tỷ trọng của từng dạng trên tổng kim ngạch 2,77 tỷ USD cùng kỳ.

Kim ngạch trong bảng lấy theo Cục Xuất nhập khẩu – Bộ Công Thương; sản phẩm của từng dạng lấy theo NParks và tài liệu năm 1987 của Morton. Điều kiện bán của hai dòng hàng lớn được trình bày ở trang sầu riêng tươi xuất khẩu và trang sầu riêng đông lạnh. Mỗi dạng hàng này đều đi tới một thị trường thế giới có rất ít nước bán và một nước mua chiếm phần lớn.

Thị trường sầu riêng thế giới: ai trồng, ai bán, ai mua?

Thị trường sầu riêng thế giới do vài nước Đông Nam Á trồng và bán, còn Trung Quốc là nước mua lớn nhất. Vai trò trồng và vai trò bán không trùng hoàn toàn: một nước có thể trồng nhiều nhưng bán ra ít nếu nước nhập khẩu không cấp phép cho hàng của mình. Cấp phép ở đây là việc nước mua công nhận quy trình kiểm dịch, tức kiểm tra sâu bệnh, của nước bán. Bốn mục dưới đây đi lần lượt từ nước bán, nước mua lớn nhất, vị trí của Việt Nam đến các thị trường còn lại.

Những nước sản xuất và xuất khẩu sầu riêng chính

Các nước sản xuất và xuất khẩu sầu riêng chính đều nằm ở Đông Nam Á, với Thái Lan và Việt Nam là hai nước bán lớn nhất. Trong báo cáo năm 2023 được JIRCAS dẫn, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) ước Thái Lan, Malaysia và Indonesia cộng lại cho khoảng 3 triệu tấn mỗi năm.

• Thái Lan: theo FAO, nước này chiếm bình quân khoảng 94% lượng sầu riêng xuất khẩu toàn cầu giai đoạn 2020–2022 (theo lượng). Theo số liệu PRD năm 2023 do JIRCAS dẫn, Thái Lan chiếm 93,3% giá trị xuất khẩu sầu riêng tươi toàn cầu năm 2022 (theo giá trị). Bộ Nông nghiệp và Hợp tác xã Thái Lan dự kiến sản lượng năm 2025 khoảng 1,6 triệu tấn.
• Việt Nam: tài liệu năm 1987 của Morton đã nêu miền Nam Việt Nam là một nơi sản xuất sầu riêng quan trọng; vị trí hiện nay của Việt Nam nằm ở mục bên dưới.
• Malaysia, Philippines, Campuchia và Lào: cùng Thái Lan và Việt Nam, các nước này có tên trong danh sách được Trung Quốc cho phép xuất khẩu sầu riêng tươi tính đến 12/2025, theo Trung tâm WTO và Hội nhập dẫn Hải quan Trung Quốc. Lào là nước mới nhất, với yêu cầu kiểm dịch được công bố ngày 12/12/2025.
• Indonesia: nước này nằm trong nhóm ba nước mà FAO ước sản lượng chung khoảng 3 triệu tấn mỗi năm, nhưng không có tên trong danh sách sáu nước nói trên.

Tại họp báo ngày 22/07/2026, Phó Tổng cục trưởng Hải quan Trung Quốc Vương Quân cho biết từ năm 2022, nước này đã hoàn tất thủ tục nhập khẩu sầu riêng từ 5 nước, trong đó có Việt Nam, Malaysia và Lào. Cuộc cạnh tranh giữa các nước bán, gồm cả so sánh Việt Nam với Thái Lan, được phân tích ở trang về những nước xuất khẩu sầu riêng lớn nhất thế giới. Phần lớn lượng sầu riêng mà các nước này bán ra cùng đi về một thị trường.

Trung Quốc, thị trường nhập khẩu sầu riêng lớn nhất thế giới

Trung Quốc là thị trường nhập khẩu sầu riêng lớn nhất thế giới, với 1,868 triệu tấn sầu riêng tươi nhập khẩu năm 2025 theo Tổng cục Hải quan Trung Quốc. Tại họp báo ở Bắc Kinh ngày 22/07/2026, Phó Tổng cục trưởng kiêm người phát ngôn Vương Quân nói: "Năm ngoái, nhập khẩu sầu riêng của Trung Quốc đạt 1,868 triệu tấn, gấp đôi so với năm 2022." Theo Tân Hoa xã ngày 04/06/2026, lượng hàng này trị giá khoảng 7,49 tỷ USD. Con số này tương đương khoảng 192 nghìn tỷ đồng theo tỷ giá trung tâm 25.629 đồng/USD ngày 09/10/2026 của Ngân hàng Nhà nước.

Bảng dưới đây ghép số liệu từ nhiều nguồn theo từng kỳ để thấy đà tăng của thị trường.

Riêng quý I/2026, Trung Quốc nhập 156.000 tấn sầu riêng tươi, tăng 294% so với cùng kỳ, theo VOV ngày 22/07/2026. Thị phần theo lượng tính trên số tấn, còn thị phần theo giá trị tính trên số đô la. Vì vậy, nước bán hàng có giá mỗi tấn cao hơn sẽ có thị phần giá trị lớn hơn thị phần lượng. Tính theo lượng, trong 11 tháng năm 2025, Thái Lan và Việt Nam gần như chia đôi thị trường Trung Quốc, các nước còn lại chiếm chưa tới 1%. Thái Lan bán 903,61 nghìn tấn, chiếm 50,39%, giảm từ mức 52% cùng kỳ năm 2024.

Thị phần nhập khẩu sầu riêng của Trung Quốc 11 tháng năm 2025, theo lượng

■Thái Lan (50,4 %) ■Việt Nam (49,3 %) ■Các nước khác (0,3 %)

Xem số liệu

Phần	Tỷ lệ (%)
Thái Lan	50,39
Việt Nam	49,33
Các nước khác	0,28

Quy mô tiêu thụ chi tiết được phân tích ở trang về thị trường sầu riêng Trung Quốc lớn cỡ nào, còn cửa khẩu và vận chuyển nằm ở trang về xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc. Trong thị trường đó, Việt Nam đã có chỗ đứng đáng kể.

Vị trí của sầu riêng Việt Nam trên thị trường thế giới

Việt Nam là một trong hai nước xuất khẩu sầu riêng lớn nhất thế giới. Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), 11 tháng năm 2025 Việt Nam bán sang Trung Quốc 884,59 nghìn tấn, tăng 22,8%. Lượng này chiếm 49,33% lượng sầu riêng Trung Quốc nhập khẩu, tính theo lượng; cùng kỳ năm 2024, tỷ lệ là 47,08%. VOV ngày 22/07/2026 đưa tin từ họp báo của Hải quan Trung Quốc rằng trong quý I/2026, Việt Nam đã vượt Thái Lan. Theo bản tin này, Việt Nam chiếm khoảng 50,37% tổng lượng sầu riêng tươi Trung Quốc nhập khẩu trong quý.

Kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam vượt 3 tỷ USD năm 2024 theo Cục Xuất nhập khẩu và đạt khoảng 3,85 tỷ USD năm 2025 theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Theo Trung tâm WTO và Hội nhập – VCCI, kim ngạch 8 tháng năm 2026 ước 1,97 tỷ USD, tăng 28,3% so với cùng kỳ. Trong đó, Trung Quốc chiếm trên 95% (theo giá trị) với khoảng 1,85 tỷ USD. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu xuất khẩu sầu riêng năm 2026 ít nhất 3,85 tỷ USD.

Thị phần theo giá trị của Việt Nam thấp hơn thị phần theo lượng vì giá bình quân mỗi tấn thấp hơn. Trong cùng 11 tháng năm 2025, hàng Việt Nam trị giá 3,24 tỷ USD, tức khoảng 3.660 USD/tấn. Hàng Thái Lan trị giá 3,9 tỷ USD, tức khoảng 4.320 USD/tấn. Trên tổng 7,18 tỷ USD, phần của Việt Nam vì thế chỉ khoảng 45,1% theo giá trị, so với 49,33% theo lượng. Ở một kỳ khác, nửa đầu năm 2026, Hải quan Trung Quốc ghi Thái Lan chiếm 81% giá trị nhập khẩu với gần 3,79 tỷ USD và Việt Nam chiếm 18% với 846 triệu USD, theo Tin nhanh Chứng khoán ngày 02/08/2026.

Về phía sản xuất, diện tích sầu riêng của Việt Nam khoảng 180.000 ha, tăng gần 6 lần trong 10 năm, và sản lượng năm 2024 vượt 1,5 triệu tấn theo Cục Xuất nhập khẩu. Số liệu theo từng vùng nằm ở trang về sản lượng sầu riêng Việt Nam mỗi năm. Ngoài Trung Quốc, sầu riêng Việt Nam còn đi tới một số thị trường nhỏ hơn nhưng khó tính hơn.

Các thị trường nhập khẩu sầu riêng ngoài Trung Quốc

Ngoài Trung Quốc, sầu riêng Việt Nam còn được nhập khẩu vào Mỹ, Hồng Kông, Hàn Quốc, Đài Loan, Australia và Nhật Bản, nhưng tỷ trọng mỗi thị trường nhỏ hơn nhiều. Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan do Trung tâm WTO và Hội nhập – VCCI dẫn, kim ngạch tháng 1/2026 đạt khoảng 117 triệu USD. Trong đó, Trung Quốc chiếm 109 triệu USD, khoảng 93% theo giá trị. Cũng trong tháng này, Mỹ là thị trường lớn thứ hai với 3,6 triệu USD, gấp đôi Hồng Kông và gấp hơn 9 lần Hàn Quốc.

Kim ngạch xuất khẩu sầu riêng tháng 1/2026 sang một số thị trường ngoài Trung Quốc

Xem số liệu

Đơn vị: triệu USD	Giá trị
Mỹ	3,6
Hồng Kông (Trung Quốc)	1,8
Hàn Quốc	0,39

• Mỹ: 3,6 triệu USD trong tháng 1/2026, tăng 529%; quý I/2026 tăng trên 107% so với cùng kỳ, theo Báo Nông nghiệp và Môi trường.
• Hồng Kông (Trung Quốc): 1,8 triệu USD trong tháng 1/2026, tăng 340%.
• Hàn Quốc: 387.000 USD trong tháng 1/2026, tăng gần 500%; quý I/2026 tăng gần 262% so với cùng kỳ.
• Đài Loan (Trung Quốc): kim ngạch tháng 1/2026 tăng khoảng 24 lần so với tháng 1/2025.
• Australia và Nhật Bản: quý I/2026 tăng lần lượt trên 40% và gần 12% so với cùng kỳ.
• Ấn Độ: từ tháng 7/2026, nước này chính thức cho phép nhập khẩu sầu riêng tươi của Việt Nam, theo Trung tâm WTO và Hội nhập – VCCI.

Ở cấp tỉnh, Sở Công Thương Đồng Tháp ước 10 tháng năm 2025 tỉnh xuất khoảng 50.980 tấn sầu riêng, trị giá khoảng 170,27 triệu USD, chủ yếu sang Hàn Quốc, Mỹ và Trung Quốc. Điều kiện bán sang từng nước được trình bày ở trang về xuất khẩu sầu riêng sang Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản. Với các thị trường ở xa, sản phẩm đã qua chế biến có lợi thế vì giữ được lâu hơn quả tươi.

Các sản phẩm chế biến sâu từ sầu riêng

Các sản phẩm chế biến sâu từ sầu riêng là những sản phẩm đã qua xử lý công nghiệp từ cơm sầu riêng, bảo quản được lâu hơn và bán được xa hơn quả tươi. Sơ chế chỉ làm sạch, tách múi hay đóng gói. Chế biến sâu thì làm thay đổi dạng của cơm, ví dụ sấy khô, ép thành bột nhão hay làm hương liệu. Hai mục dưới đây trả lời hai câu hỏi: sản phẩm gồm những nhóm nào, và chúng đóng góp gì cho ngành hàng.

4 nhóm sản phẩm chế biến sâu từ sầu riêng phổ biến

4 nhóm sản phẩm chế biến sâu từ sầu riêng phổ biến là sầu riêng sấy, cơm cấp đông và bột nhão làm nguyên liệu, cơm đóng hộp hoặc ướp muối, và hương liệu cho kem. Sấy thăng hoa (freeze-dried) là cách làm khô cơm khi cơm còn ở trạng thái đông lạnh, giúp giữ hình dạng và hương vị.

Sầu riêng đông lạnh bán nguyên múi là một dòng hàng riêng; điểm khác giữa hai cách bảo quản được giải thích ở trang sầu riêng sấy thăng hoa khác sầu riêng đông lạnh thế nào. Giá trị của các nhóm sản phẩm này không chỉ nằm ở sản phẩm, mà còn ở cách chúng thay đổi cả ngành hàng.

Chế biến sâu giúp nâng giá trị ngành sầu riêng như thế nào?

Chế biến sâu nâng giá trị ngành sầu riêng bằng cách giữ hàng được lâu hơn, bán được giá mỗi tấn cao hơn và đưa sản phẩm tới những nơi quả tươi khó tới.

• Giá mỗi tấn cao hơn: tính từ số liệu 9 tháng năm 2025 của Cục Xuất nhập khẩu, sầu riêng đông lạnh đạt khoảng 4.405 USD/tấn. Mức này cao hơn khoảng 32% so với mức khoảng 3.347 USD/tấn của hàng tươi. Quý I/2026, Việt Nam xuất gần 11.600 tấn sầu riêng đông lạnh với giá bình quân khoảng 4.302 USD/tấn, theo Báo Nông nghiệp và Môi trường và Hiệp hội Rau quả Việt Nam.
• Giá trị gia tăng ở doanh nghiệp: bà Nguyễn Hiền Vinh, đại diện Công ty TNHH White Beamance (Đắk Lắk), doanh nghiệp thu mua sầu riêng để làm sản phẩm sấy thăng hoa, nói với VnBusiness ngày 21/07/2026: "Sầu riêng sấy thăng hoa vẫn giữ được hương vị đặc trưng nhưng mang lại giá trị gia tăng cao hơn nhiều lần."
• Hướng của cơ quan quản lý: Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã nêu giải pháp thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng đông lạnh, theo Trung tâm WTO và Hội nhập – VCCI ngày 09/09/2026.
• Hiện trạng: 9 tháng năm 2025, sầu riêng chế biến xuất khẩu đạt 2,8 triệu USD, khoảng 0,1% tổng kim ngạch sầu riêng 2,77 tỷ USD (theo giá trị). Phần lớn giá trị của ngành vẫn đến từ quả tươi.

Dù bán tươi hay chế biến, mọi quả sầu riêng đều đi qua cùng một chuỗi từ vườn đến thị trường.

Sầu riêng đi từ vườn đến thị trường xuất khẩu như thế nào?

Sầu riêng đi từ vườn đến thị trường xuất khẩu qua bốn chặng: vùng trồng theo mùa vụ, thu mua và phân loại, đóng gói và làm thủ tục kiểm dịch, rồi bán theo giá thị trường. Nông dân đảm nhận chặng trồng, còn thương lái và đại lý đảm nhận chặng thu mua. Cơ sở đóng gói và doanh nghiệp xuất khẩu lo phần thủ tục. Sơ đồ dưới đây đặt bốn chặng theo đúng thứ tự hàng hóa đi qua.

Vùng trồng và mùa vụ sầu riêng tại Việt Nam

Sầu riêng Việt Nam được trồng ở nhiều vùng, và mỗi vùng vào mùa ở thời điểm khác nhau. Thông tin về vùng trồng sầu riêng lớn nhất Việt Nam và lịch thu hoạch mùa sầu riêng theo từng vùng nằm ở hai trang riêng.

Thu mua và tiêu chuẩn chất lượng sầu riêng

Thương lái và đại lý thu mua sầu riêng theo hạng chất lượng, dựa trên các tiêu chí do thị trường nhập khẩu đặt ra. Cách mua bán tại vườn được trình bày ở trang về chuỗi thu mua sầu riêng. Các ngưỡng kỹ thuật nằm ở trang về tiêu chuẩn sầu riêng xuất khẩu.

Mã số vùng trồng, nghị định thư và thủ tục xuất khẩu sầu riêng

Muốn xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, tức bán qua hợp đồng và thủ tục hải quan chính thức, lô sầu riêng phải đến từ vùng trồng và cơ sở đóng gói có mã số, đáp ứng nghị định thư. Nghị định thư là văn bản hai nước ký về điều kiện kiểm dịch. Chi tiết nằm ở các trang về mã số vùng trồng sầu riêng, nghị định thư sầu riêng với Trung Quốc và thủ tục xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc.

Giá sầu riêng và tin thị trường mới nhất

Giá sầu riêng thay đổi theo ngày, theo giống và theo vùng. Mức giá cập nhật được đăng ở trang giá sầu riêng hôm nay. Các yếu tố làm giá biến động được giải thích ở trang vì sao giá sầu riêng lên xuống. Ở mỗi chặng, nhất là khi làm việc với đối tác và tài liệu nước ngoài, người trong ngành gặp nhiều tên gọi khác nhau cho cùng một mặt hàng.

Sầu riêng được gọi thế nào trên các thị trường nước ngoài?

Trên thị trường nước ngoài, sầu riêng được gọi là durian trong tiếng Anh, 榴莲 (liúlián) trong tiếng Trung và ทุเรียน (thurian) trong tiếng Thái. Mỗi giống thương phẩm còn có thêm tên riêng. Theo tài liệu năm 1987 của Morton, tên trong các phương ngữ bản địa đều là biến thể của chữ durian. Bảng dưới đây gom các tên gọi hay gặp khi đọc báo cáo và tài liệu nước ngoài.

Nhìn như một mặt hàng nông sản, sầu riêng là quả của loài Durio zibethinus. Mặt hàng này được bán theo giống như Ri6, Monthong và Musang King, theo dạng tươi, đông lạnh và chế biến, và đi chủ yếu sang Trung Quốc. Các bước tìm hiểu tiếp theo cho người theo dõi ngành hàng nằm ở các trang về giá sầu riêng hôm nay, mùa sầu riêng theo từng vùng và xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc.