Việc làm trong nhà máy thông minh không bị AI xoá bỏ, mà chuyển từ thao tác chân tay sang vận hành robot, điều phối xe AGV và kiểm tra chất lượng tự động. Bài viết đăng ngày 3/8 cho thấy một dây chuyền tiêu biểu có 600 xe AGV, mỗi 53 giây hoàn thiện một sản phẩm và tỷ lệ đạt chuẩn lần đầu đạt 98,5%.
Lighthouse factory là gì?
Lighthouse factory (nhà máy ngọn hải đăng) là tên gọi của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) dành cho các nhà máy tiên phong ứng dụng Công nghiệp 4.0. Trong nhà máy này, AI điều phối xe tự hành AGV (xe vận chuyển tự động), robot thực hiện lắp ráp, còn hệ thống dữ liệu liên tục cập nhật trạng thái sản xuất để tối ưu từng khâu.
Trước đây, các khâu vận chuyển và bốc xếp trong nhà máy cần nhiều lao động phổ thông. Giờ đây, AGV tự động tính tuyến đường và AI xếp lịch sản xuất, giúp công nhân tập trung vào giám sát thiết bị và xử lý tình huống bất thường.
Việc làm trong nhà máy thông minh: đổi vị trí, không mất nghề
Những công việc lắp ráp thủ công lặp lại dần được robot và AGV đảm nhiệm. Người lao động chuyển sang giám sát hệ thống, xử lý cảnh báo, bảo trì robot, kiểm tra chất lượng bằng thị giác máy tính (AI visual inspection) và điều phối dòng xe tự hành. Đây là các nghề mới được sinh ra ngay trong nhà máy thông minh.
Nhiều công nhân từng đứng dây chuyền lắp ráp, sau đào tạo ngắn hạn đã trở thành kỹ thuật viên vận hành thiết bị thông minh, nhân viên theo dõi dữ liệu sản xuất, thậm chí là “kỹ sư số” hỗ trợ các nhà máy khác. Các chương trình đào tạo nội bộ đã giúp khoảng 160 lượt công nhân chuyển từ vị trí lắp ráp thủ công sang vận hành robot, bảo trì thiết bị tự động và kiểm tra chất lượng bằng AI. Nhà máy cũng tiếp đón khoảng 120 doanh nghiệp và 600.000 lượt người đến tham quan, học tập về quy trình chuyển đổi số.
Hiệu quả của nhà máy thông minh qua số liệu
Bài viết nêu loạt chỉ số vận hành của một nhà máy điển hình sau khi ứng dụng AI và tự động hoá:
| Chỉ số | Kết quả |
|---|---|
| Số xe tự hành AGV | 600 xe |
| Nhịp hoàn thiện sản phẩm | 53 giây/sản phẩm |
| Tỷ lệ đạt chuẩn ngay lần đầu | 98,5% |
| Chu kỳ sản xuất | Giảm 33% |
| Chi phí sản xuất | Giảm 58% |
| Hiệu suất thiết bị | Tăng 50% |
Nhóm chỉ số này cho thấy tự động hoá kết hợp AI giúp nhà máy nâng cao hiệu quả thiết bị, giảm chu kỳ sản xuất và chi phí, đồng thời duy trì chất lượng ổn định ở mức cao.
Bài học cho người lao động Việt Nam
Việt Nam là nơi đặt nhà máy của nhiều tập đoàn điện tử, công nghiệp lớn toàn cầu, trong bối cảnh robot và dây chuyền tự động ngày càng phổ biến. Xu hướng ở các nhà máy “ngọn hải đăng” cho thấy người lao động nên chủ động học kỹ năng vận hành thiết bị số, đọc dữ liệu và làm việc cùng robot để thích nghi và tận dụng cơ hội từ nhà máy thông minh.
Ảnh: Tama66 / Pixabay
