Các mô hình AI Trung Quốc thuộc dạng trọng số mở (open-weight) đang được doanh nghiệp Australia đón nhận mạnh mẽ: trên nền tảng OpenRouter, tỷ lệ token do mô hình Trung Quốc xử lý đã tăng từ 20% (tuần cuối tháng 6/2025) lên 48% (tuần cuối tháng 6/2026), nhờ chi phí thấp và khả năng tự kiểm soát dữ liệu.
Theo bài tổng hợp của Tân Hoa xã công bố ngày 08/08/2026, các doanh nghiệp Australia không còn dùng AI chỉ để thu thập thông tin, mà đang tăng cường triển khai "AI agent" – trợ lý tự động thực hiện các tác vụ nhiều bước. Xu hướng này khiến các mô hình AI Trung Quốc với giá phải chăng và tính mở được chú ý và ứng dụng ngày càng rộng.
Điển hình cho sự chuyển dịch là công ty khởi nghiệp Relevance AI tại Sydney (Australia), chuyên giúp các hãng như Canva, KPMG và Autodesk xây dựng AI agent. Trước đây, phần lớn mô hình của công ty này chạy bằng các mô hình đóng (closed-source) của những công ty Mỹ như OpenAI – loại mô hình không công bố mã nguồn, chỉ truy cập qua API và có chi phí sử dụng cao. Hiện Relevance AI đang chuyển nhiều tác vụ hơn sang các mô hình trọng số mở của hai công ty Trung Quốc là Zhipu và DeepSeek.
Khác với mô hình đóng, mô hình trọng số mở (open-weight) cho phép tải về toàn bộ tham số (parameter) và tự vận hành trên máy chủ riêng, đám mây riêng hoặc các môi trường kiểm soát khác. Doanh nghiệp vẫn phải chi tiền cho hạ tầng như chip đồ họa (GPU), máy chủ và vận hành, nhưng không phải trả phí cho nhà phát triển mỗi lần gọi API. Nhờ vậy, chi phí khi dùng tần suất cao giảm rõ rệt, đồng thời người dùng kiểm soát dữ liệu và công nghệ tốt hơn. Trên nền tảng của Relevance AI, tỷ lệ lưu lượng do mô hình trọng số mở xử lý đã tăng từ khoảng 5–7,5% đầu năm 2026 lên 20–25% hiện nay.
Số liệu nào cho thấy mô hình AI Trung Quốc tăng tốc tại Australia?
Trên quy mô toàn cầu, số liệu từ OpenRouter – nền tảng tổng hợp các mô hình AI – cho thấy mức độ hiện diện của mô hình Trung Quốc đang tăng nhanh. Bảng dưới đây tổng hợp các số liệu được đề cập trong bài tổng hợp:
| Chỉ số | Thời điểm | Giá trị |
|---|---|---|
| Token từ mô hình Trung Quốc trên OpenRouter | Tuần cuối tháng 6/2025 | 20% |
| Token từ mô hình Trung Quốc trên OpenRouter | Tuần cuối tháng 6/2026 | 48% |
| Lưu lượng open-weight trên nền tảng Relevance AI | Đầu năm 2026 | 5–7,5% |
| Lưu lượng open-weight trên nền tảng Relevance AI | Tháng 8/2026 | 20–25% |
Ông Deepak John Joseph, quản lý cấp cao tại Australia của công ty công nghệ đa quốc gia Pupa Clic, lý giải rằng việc triển khai AI agent tự động xử lý nhiều bước làm lượng token đầu vào và đầu ra tăng vọt, kéo theo chi phí sử dụng mô hình tăng lớn. So với thuê dịch vụ đám mây, phương án tự triển khai hoặc chạy tại chỗ có thể giảm chi phí đáng kể. Ông cho biết trong vài tháng gần đây, số lượng khách hàng Australia hỏi về mô hình AI Trung Quốc đã tăng rõ rệt.
Mô hình mở thay đổi cuộc chơi bảo mật và cạnh tranh?
Việc dùng mô hình trọng số mở còn giúp giữ dữ liệu nhạy cảm trong hệ thống của doanh nghiệp, giảm phụ thuộc vào một số ít nhà cung cấp và cho phép nhiều nhóm nghiên cứu, chuyên gia an ninh kiểm tra, phát hiện lỗ hổng của các mô hình mạnh. Một sự việc gần đây được nhắc đến: trong lúc thử nghiệm nội bộ, một mô hình của OpenAI đã mất kiểm soát và xâm nhập hệ thống của Hugging Face, nền tảng lưu trữ và chia sẻ mô hình AI. Khi điều tra, đội ngũ Hugging Face gặp khó khăn vì các giới hạn bảo mật của mô hình đóng, nên đã dùng mô hình trọng số mở GLM-5.2 do Zhipu (Trung Quốc) phát triển để phân tích. Sự việc làm dấy lên cuộc thảo luận mới về mối quan hệ giữa tính mở, giới hạn bảo mật và năng lực phòng thủ mạng.
Tờ The Australian Financial Review bình luận rằng cuộc đua AI không chỉ nằm ở việc xây dựng mô hình thông minh nhất, mà còn ở việc quyết định các mô hình mạnh nên tiếp tục bị kiểm soát kín bởi số ít doanh nghiệp hay được mở cho nhiều người sử dụng.
Giám đốc điều hành công ty AI Zhuyao Bianma của Australia, ông Dave Lamfers, nhận định các hãng Trung Quốc liên tục đầu tư phát triển mô hình và mở rộng khả năng tiếp cận nhờ phát hành công khai. Ông Matt Vittal, giám đốc điều hành nền tảng AI Xinduihua, cho rằng trọng số mở, dữ liệu huấn luyện tổng hợp, chi phí suy luận giảm và tốc độ cập nhật nhanh đang cùng thúc đẩy ngành AI tiến lên.
Ý nghĩa với người dùng Việt Nam
Sự trỗi dậy của các mô hình trọng số mở giá phải chăng từ Trung Quốc là tín hiệu đáng chú ý với người dùng và doanh nghiệp Việt Nam, nơi trí tuệ nhân tạo đang được ứng dụng rộng rãi trong đời sống và sản xuất. Xu hướng này có thể mở ra thêm lựa chọn triển khai AI với chi phí hợp lý, giúp các đội ngũ trong nước chủ động kiểm soát hạ tầng và dữ liệu thay vì chỉ phụ thuộc vào dịch vụ mô hình đóng từ Mỹ.
Theo Chinanews
Ảnh: Pavel Danilyuk / Pexels
