AI tạo sinh (generative AI), công nghệ có thể tự động tạo văn bản và phân tích dữ liệu, đang thay thế các công việc tư vấn tại Nhật Bản. Khảo sát Nikkei ngày 8/8/2026 cho thấy 3/6 công ty lớn thừa nhận thị trường bong bóng, 2/6 dự đoán thu hẹp, 4 công ty lo ngại bị thay thế.

Ngành tư vấn Nhật Bản tăng trưởng nóng: nhân sự dự kiến vượt 100.000 người

Thị trường tư vấn nội địa Nhật Bản đã mở rộng mạnh nhờ nhu cầu hỗ trợ doanh nghiệp triển khai hệ thống AI và các dự án chuyển đổi số. Theo ước tính của IDC Japan, một công ty nghiên cứu thị trường, quy mô thị trường năm 2025 tiếp tục tăng trưởng so với năm trước. Đà tăng trưởng này kéo theo nhu cầu nhân lực lớn: tổng số nhân viên của các công ty tư vấn lớn trong nước được dự báo sẽ vượt 100.000 người vào năm tài chính 2026.

Khảo sát lãnh đạo 6 công ty lớn: 3 thừa nhận bong bóng, 2 dự đoán thu hẹp

Nikkei đã phỏng vấn lãnh đạo của 6 công ty tư vấn hàng đầu Nhật Bản về triển vọng thị trường. Kết quả cho thấy sự phân hóa rõ rệt: 3 công ty thừa nhận thị trường đang trong giai đoạn bong bóng, trong khi 2 công ty dự đoán thị trường sẽ thu hẹp. Đáng chú ý, 4 công ty bày tỏ cảm giác khủng hoảng về việc AI tạo sinh thay thế công việc của chuyên gia tư vấn, cho thấy sự lo ngại không chỉ đến từ những công ty nhỏ mà ngay cả các công ty lớn đang hưởng lợi từ tăng trưởng cũng có chung nỗi niềm.

AI thay thế công việc tư vấn: Vai trò truyền thống bị đe dọa

Sự trỗi dậy của AI tạo sinh đặt ra câu hỏi về ý nghĩa tồn tại của ngành tư vấn, vốn coi việc thu thập thông tin và phân tích là thế mạnh cốt lõi. Khi AI có thể nhanh chóng xử lý khối lượng dữ liệu lớn, tổng hợp báo cáo và đưa ra các đề xuất sơ bộ, giá trị của chuyên gia tư vấn truyền thống có thể bị suy giảm. Một quan điểm được nêu ra giữa lúc này là "số lượng chuyên gia tư vấn là quá thừa", phản ánh lo ngại rằng thị trường đang phát triển không bền vững. Trong khi đó, nhu cầu tư vấn hỗ trợ triển khai hệ thống AI lại tăng cao, buộc các công ty phải chuyển hướng dịch vụ để thích nghi.

Ý nghĩa với người đọc Việt Nam

Xu hướng AI tạo sinh thay thế các công việc tư vấn không chỉ giới hạn ở Nhật Bản mà là làn sóng toàn cầu, có thể tác động đến thị trường lao động tại Việt Nam, nơi ngành dịch vụ tư vấn, tài chính và công nghệ đang phát triển. Người lao động Việt, đặc biệt là những người làm công việc phân tích, lập báo cáo, nghiên cứu thị trường, nên theo dõi sát sự phát triển của AI để chủ động nâng cao kỹ năng số. Thay vì lo sợ bị thay thế, việc kết hợp AI vào quy trình làm việc có thể trở thành lợi thế cạnh tranh cho các chuyên gia trẻ.

Ảnh: kaboompics / Pixabay