Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới mùa Hè 2026 (Davos 2026) diễn ra ngày 24/6, các chủ đề công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI), điện toán lượng tử và công nghệ sinh học thu hút sự chú ý lớn. Ông Zhu Min, cựu Phó Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, đã có bài phát biểu về ứng dụng của công nghệ sâu (deep tech).

AGI khó phổ cập trong 5 năm tới

Trong bối cảnh có quan điểm cho rằng dịch vụ AGI sẽ phổ biến trong vòng 5 năm, ông Zhu Min nhận định quá trình tích hợp sâu giữa công nghệ cao và ứng dụng công nghiệp sẽ diễn ra chậm hơn nhiều. Ông nói: “Trong vòng 5 năm, AGI khó có thể phổ cập toàn diện; các phòng thí nghiệm hàng đầu có thể đạt được thử nghiệm quy mô nhỏ, nhưng khó lan rộng.” Theo ông, giá trị thực sự của công nghệ là nâng cao năng suất, cải thiện đời sống và gia tăng phúc lợi toàn cầu. Ông nhấn mạnh các quốc gia và doanh nghiệp cần củng cố nền tảng công nghệ và cơ sở hạ tầng để nắm bắt cơ hội từ kỷ nguyên số.

AI tại Trung Quốc: Ứng dụng là trọng tâm

Ông Zhu Min cho biết tại Trung Quốc, cốt lõi của việc triển khai AI là “ứng dụng, ứng dụng và ứng dụng”, liên tục thâm nhập và phổ cập. Sản xuất là lĩnh vực trọng tâm của AI tại Trung Quốc. Ông quan sát thấy rằng khi doanh nghiệp xây dựng nền tảng AI, ban đầu AI chỉ cải thiện hiệu quả sản xuất; sau vài tháng vận hành, nó bắt đầu tối ưu hóa thiết kế sản phẩm, tái cấu trúc toàn bộ hệ thống sản xuất, tạo thành vòng lặp tự cải tiến. Các doanh nghiệp tiên phong sẽ chiếm lợi thế đi trước. Khi công nghệ thâm nhập sâu hơn, AI đang mở rộng từ sản xuất sang dịch vụ, với hàng loạt doanh nghiệp vừa và nhỏ trở thành hạt nhân triển khai. Sự kết hợp giữa AI tạo sinh và nền kinh tế thực được dự báo sẽ tạo ra thị trường nghìn tỷ USD.

Mô hình phát triển deep tech độc đáo của Trung Quốc

Ông Zhu Min tổng kết mô hình phát triển deep tech của Trung Quốc gồm hai hướng: một mặt tập trung nghiên cứu cơ bản tiên tiến, mặt khác thúc đẩy ứng dụng thị trường. Việc triển khai công nghiệp do doanh nghiệp và thị trường dẫn dắt; các lĩnh vực tiên phong như điện toán lượng tử, pin cao cấp và truyền thông được phát triển bởi các phòng thí nghiệm quốc gia và viện nghiên cứu, tập trung vào các mục tiêu cụ thể.

Đầu tư deep tech: Cần vốn kiên nhẫn

Về đầu tư deep tech toàn cầu, ông Zhu Min phân tích sự khác biệt lớn giữa các thị trường. Tại Mỹ, vốn tập trung vào các công ty công nghệ nền tảng như OpenAI, chú trọng phát triển mô hình nền tảng tiên tiến. Tại Trung Quốc, trọng tâm dịch chuyển xuống dưới, với hàng triệu doanh nghiệp thực tế khai thác các ứng dụng theo tình huống cụ thể. Các nước đang phát triển ưu tiên xây dựng hạ tầng số như trung tâm dữ liệu và năng lượng. Ba loại hình cơ hội đầu tư này không chồng chéo, đòi hỏi nhà đầu tư điều chỉnh chiến lược theo đặc điểm khu vực. Ông dự đoán nhờ mức độ phổ cập cao của thị trường Trung Quốc, trong tương lai mọi người đều có thể trở thành nhà đầu tư deep tech. Số lượng tổ chức đầu tư công nghiệp trong nước dự kiến sẽ vượt xa Mỹ nhờ có nhiều nhà máy và kịch bản ứng dụng phong phú. Ông lưu ý đầu tư deep tech mang tính dài hạn, không thể theo đuổi lợi nhuận ngắn hạn. Trung Quốc luôn khuyến khích phát triển “vốn kiên nhẫn” (patient capital), đầu tư sớm, đầu tư nhỏ và đầu tư vào công nghệ cứng. “Các doanh nghiệp khởi nghiệp ban đầu có quy mô nhỏ, tăng trưởng chậm nhưng định giá cao; khi thâm nhập thị trường đại chúng, định giá giảm nhưng tổng lợi nhuận từ mở rộng quy mô tăng mạnh. Nhà đầu tư cần đồng hành cùng doanh nghiệp qua giai đoạn định giá cao ban đầu để thu về lợi nhuận lớn từ hoạt động kinh doanh trưởng thành,” ông nói.

Ảnh: Alexandra_Koch / Pixabay