Dòng vốn tài chính khí hậu toàn cầu đã vượt 2.000 tỷ USD lần đầu tiên vào năm 2024 và ước đạt 2.100 tỷ USD trong năm 2025, theo báo cáo Global Landscape of Climate Finance 2026 của Climate Policy Initiative (CPI) công bố ngày 23/6/2026. Dù tăng trưởng liên tục trong nửa thập kỷ qua bất chấp đại dịch COVID-19, biến động thị trường năng lượng, áp lực nợ công và xung đột địa chính trị, tốc độ tăng hàng năm đang chậm lại khi cần phải tăng tốc.

Tốc độ tăng trưởng chậm lại, cần duy trì mức hai con số

Tốc độ tăng trưởng đã giảm từ mức tăng 30% vào năm 2021 xuống còn 6% vào năm 2024 và ước tính chỉ 2–3% trong năm 2025. Mặc dù sự chậm lại này có thể phản ánh một phần thị trường trưởng thành hoặc chi phí công nghệ giảm, nhưng cần có mức tăng trưởng hai con số bền vững để đạt các mục tiêu khí hậu. Với tốc độ hiện tại, dòng vốn sẽ không đáp ứng được nhu cầu giảm thiểu thấp nhất cho đến tận những năm 2030, làm trầm trọng thêm rủi ro liên quan đến khí hậu và khiến đầu tư càng lệch hướng.

Tài chính giảm nhẹ tập trung vào năng lượng, các lĩnh vực khác còn hạn chế

Tài chính giảm nhẹ biến đổi khí hậu đạt 1.900 tỷ USD vào năm 2024, nhưng tập trung chủ yếu vào lĩnh vực năng lượng. Các lĩnh vực phát thải cao khác như nông nghiệp, công nghiệp và chất thải vẫn gặp khó khăn trong thu hút vốn, chỉ nhận được một phần nhỏ và biến động, tạo ra cơ hội chính sách và đầu tư đáng kể.

Thị trường nội địa và hộ gia đình dẫn dắt tăng trưởng

Hơn 1.700 tỷ USD – chiếm 85% đầu tư khí hậu – được huy động qua thị trường nội địa vào năm 2024. Các hộ gia đình đầu tư 332 tỷ USD vào các giải pháp carbon thấp như xe điện, bơm nhiệt và năng lượng tái tạo quy mô nhỏ, nhờ chi phí giảm, hiệu suất tốt hơn, thời gian hoàn vốn ngắn hơn và các ưu đãi tài chính.

Đầu tư tư nhân vượt dòng vốn công, tài chính công quốc tế giảm

Đầu tư tư nhân tiếp tục vượt dòng vốn công toàn cầu, với dòng vốn vượt 1.200 tỷ USD và tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) đạt 19% giai đoạn 2019–2024. Tài chính khí hậu công quốc tế giảm 6% vào năm 2024, sau khi tăng 33% vào năm 2022 và 20% vào năm 2023. Các tổ chức tài chính thương mại đã tăng hơn gấp đôi dòng vốn từ 2019 đến 2024, đạt 572 tỷ USD.

Các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển là động lực tăng trưởng tương lai

Các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển (EMDE) đang trở thành động lực chính cho tăng trưởng tài chính khí hậu. Trong khi các nền kinh tế phát triển và Trung Quốc chiếm khoảng 80% dòng vốn toàn cầu, các EMDE ngoại trừ Trung Quốc và các nước kém phát triển nhất (LDC) hiện là nhóm tăng trưởng nhanh nhất, với CAGR 25% từ 2022 đến 2024. Để duy trì đà này, huy động nguồn lực trong nước, phát triển thị trường vốn và sử dụng chiến lược vốn công ngày càng quan trọng. Các nhà cung cấp tài chính phát triển cần nhắm mục tiêu vốn để tận dụng thêm đầu tư, triển khai nhiều công cụ bao gồm vốn cổ phần xúc tác. Các khung đầu tư do quốc gia dẫn dắt cũng có thể giúp giải quyết tình trạng phân mảnh và phân bổ nguồn lực hiệu quả.

Kêu gọi tăng tốc: cần ít nhất 6.200 tỷ USD mỗi năm vào 2035

Barbara Buchner, CEO của CPI, nhận định: “Tài chính khí hậu đã chứng tỏ khả năng phục hồi, tăng trưởng qua đại dịch, khủng hoảng năng lượng và biến động địa chính trị. Nhiệm vụ bây giờ là tăng tốc. Cần đạt ít nhất 6.200 tỷ USD mỗi năm vào năm 2035 để đảm bảo một thế giới bền vững, phù hợp với khí hậu. Điều này nằm trong tầm với nếu chúng ta tái hiện thành công từ đầu thập kỷ này.” Dharshan Wignarajah, Giám đốc CPI tại Anh, cho biết: “Sự chuyển dịch ở các EMDE là một trong những câu chuyện quan trọng nhất trong tài chính khí hậu. Nam Á, châu Phi cận Sahara và Mỹ Latinh có nhiều cơ hội đầu tư đáng kể trong mở rộng lưới điện, năng lượng mặt trời quy mô lớn và phân tán, và giao thông sạch. Các điều kiện để giải phóng đầu tư tư nhân đã sẵn sàng, và đây chính là thời điểm cho hợp tác quốc tế thông minh hơn, có tính xúc tác hơn.”

Theo Climate Policy Initiative

Ảnh: Goran Grudić / Pexels