Một cuộc khảo sát thực tế tại các doanh nghiệp ở tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc, cho thấy trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra bước nhảy vọt về hiệu quả sản xuất. Từ việc sử dụng 'AI nhận diện khuôn mặt đậu nành' để sàng lọc nguyên liệu trong mili giây, đến các nhà máy 'không người' tự động hóa toàn bộ quy trình, AI đã giúp rút ngắn chu kỳ sản xuất, nâng cao tỷ lệ đạt yêu cầu và giảm chi phí vận hành. Theo số liệu từ chính quyền tỉnh, gần 60% doanh nghiệp công nghiệp quy mô trên chuẩn đã hoàn thành chuyển đổi số.

AI thay đổi sản xuất truyền thống như thế nào?

Tại công ty Phật Sơn Hải Thiên (Foshan Haitian), một nhà sản xuất nước tương hàng đầu, AI được ứng dụng ngay từ khâu sàng lọc nguyên liệu. Hệ thống 'AI nhận diện khuôn mặt đậu nành' có thể phân loại hạt đậu tốt/xấu trong mili giây, thay thế hoàn toàn lao động thủ công. 'Mũi điện tử AI' (AI electronic nose) đảm nhận việc kiểm tra mùi nước tương, đảm bảo độ ổn định và chính xác cao hơn so với các chuyên gia giàu kinh nghiệm. Ông Hoàng Thụ Lượng, tổng kỹ sư số hóa của Hải Thiên, cho biết dữ liệu sản xuất tích lũy hàng thập kỷ đã tạo ra nhiều mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) chuyên ngành, chuyển đổi phương thức sản xuất từ 'dựa vào kinh nghiệm' sang 'dựa vào dữ liệu'. Hiện tại, hơn 50% các ứng dụng số hóa đã triển khai tại công ty có sự tham gia của AI, giúp rút ngắn đáng kể chu kỳ giao hàng và cải thiện tỷ lệ sản phẩm đạt yêu cầu ngay lần đầu.

Nhà máy thông minh và robot tự động hóa

Tại công ty Đại Dã Mô Tô (Jiangmen Daye Motorcycle), nhà máy 'không người' (black-light factory) đã giúp tăng năng suất lên hơn 50%, rút ngắn chu kỳ sản xuất một chiếc xe từ ba ngày xuống còn một ngày. Robot thực hiện hàn và sơn khung xe hợp kim nhôm đúc nguyên khối, trong khi hệ thống thị giác AI tự phát triển có thể phát hiện khuyết tật trên động cơ ở mức 0,01 mm, nâng cao hiệu quả kiểm tra chất lượng lên hàng chục lần. Ông Tạ Thăng, tổng giám đốc công ty, nhấn mạnh việc tự chủ công nghệ cốt lõi: hầu hết các linh kiện quan trọng đều do công ty tự sản xuất.

Dữ liệu thay thế kinh nghiệm: 'Chế tạo' thành 'Trí tạo'

Công ty Yizhimi (Yizumi), chuyên sản xuất thiết bị ép khuôn, đã tích hợp hệ thống sản xuất linh hoạt (FMS) và hệ thống điều hành sản xuất (MES) tại nhà máy thông minh Phật Sơn, giúp giảm nhịp sản xuất máy ép phun xuống 15 phút/máy, rút ngắn chu kỳ sản xuất 30% và giảm chi phí vận hành gần 40%. Quan trọng hơn, Yizhimi đã 'nhúng' logic sản xuất thông minh vào sản phẩm của mình: máy ép phun AI đầu tiên trên thế giới có thể tự động nhận diện khuyết tật và điều chỉnh tham số theo vòng kín, nâng tỷ lệ đạt yêu cầu của khách hàng từ 60-70% lên 80-90%; dòng máy ép phun thông minh A6 sử dụng thuật toán mạng nơ-ron, giúp giảm thời gian thử khuôn hơn 90%. Ông Chu Tuấn, giám đốc công nghệ của Yizhimi, cho biết: 'Kinh nghiệm của các chuyên gia giàu kinh nghiệm ngày càng khó tìm, giải pháp của chúng tôi là để dữ liệu thay thế kinh nghiệm.'

AI phục vụ sản xuất chip: Từ 'thiếu chip' đến 'tự chủ'

Khu vực đồng bằng Châu Giang, nơi tập trung nhiều ngành sản xuất tiên tiến, từng đối mặt với tình trạng 'thiếu chip' kéo dài. Công ty bán dẫn Nhạc Tinh (Yuexin Semiconductor) – doanh nghiệp sản xuất wafer 12 inch đầu tiên do Quảng Đông tự phát triển và đi vào sản xuất hàng loạt – đã thay đổi cục diện này. Trong phân xưởng sạch wafer 12 inch, hệ thống vận chuyển tự động di chuyển các khay wafer, trong khi AI điều khiển toàn bộ quy trình: hệ thống phân loại khuyết tật tự động nhận diện và phân loại các vết xước trên bề mặt wafer trong mili giây; mô hình dự đoán tỷ lệ đạt yêu cầu động có thể dự báo tỷ lệ đạt của lô hàng trước khi kết thúc dây chuyền và truy xuất các cửa sổ quy trình bất thường; kỹ thuật đo lường ảo sử dụng thuật toán để suy luận độ dày màng, giảm thiểu kiểm tra phá hủy. Ông Ngô Hạo, trợ lý tổng giám đốc Nhạc Tinh, cho biết: 'Chúng tôi nhúng AI vào toàn bộ chuỗi dữ liệu của quy trình quang khắc, khắc và lắng đọng, giúp rút ngắn đáng kể chu kỳ tăng tỷ lệ đạt và nâng cao hiệu suất sử dụng thiết bị tổng thể.' Nhạc Tinh không chỉ cung cấp chip quang silicon và chip quản lý nguồn cho AI mà còn dùng AI để phục vụ chính quá trình sản xuất chip, làm cho 'việc tạo chip' trở nên thông minh hơn.

Chuyển đổi số toàn diện tại Quảng Đông

Ảnh: Alexandra_Koch / Pixabay