Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đối mặt với sự bất ổn gia tăng từ căng thẳng địa chính trị, biến động giá nguyên liệu và xung đột thương mại, trí tuệ nhân tạo (AI) đang nổi lên như một giải pháp then chốt để tái cấu trúc và củng cố khả năng chống chịu của hệ thống. Theo các chuyên gia tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới về Phát triển Chuỗi Giá trị Toàn cầu 2026, AI không chỉ dừng lại ở vai trò “chatbot” mà đã trở thành “đồng nghiệp” trực tiếp trong dây chuyền sản xuất, giúp doanh nghiệp dự báo gián đoạn, tối ưu hóa logistics và nâng cao hiệu quả vận hành.

AI thay đổi vai trò: Từ trả lời câu hỏi đến dự báo và ra quyết định

Theo báo cáo từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới, AI đang chuyển từ mô hình “hỏi-đáp” thụ động sang hệ thống chủ động dự báo các điểm nghẽn, thậm chí tự động điều chỉnh kế hoạch sản xuất và logistics. Các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) kết hợp với học máy cho phép AI phân tích dữ liệu lịch sử và thời gian thực để đưa ra cảnh báo sớm về sự chậm trễ hoặc gián đoạn nguồn cung. Điều này giúp doanh nghiệp chuyển từ phản ứng bị động sang chủ động ứng phó, giảm thiểu tổn thất.

Lợi ích thực tế: Giảm thời gian phản hồi, tăng hiệu quả vận hành

Các doanh nghiệp tiên phong đã ghi nhận những kết quả ấn tượng. Một nền tảng AI thống nhất do một công ty công nghệ hàng đầu Trung Quốc phát triển đã giúp giảm thời gian phản hồi đơn hàng từ 6 giờ xuống còn khoảng 1,5 giờ, nâng tỷ lệ thực hiện đơn hàng đúng hạn lên 90% và tăng 85% tỷ lệ giao hàng thành công. TCL, tập đoàn công nghệ hàng đầu, áp dụng AI vào quản lý chuỗi cung ứng toàn cầu đã rút ngắn thời gian phản hồi 50%, tăng hiệu quả nghiên cứu và phát triển 30%, hiệu quả thử nghiệm 75% và hiệu quả cấu trúc 90%. Hiện TCL đã triển khai hơn 1.000 AI Agent (tác tử AI) trong nhà máy, giúp giảm 30% khối lượng công việc lặp đi lặp lại của nhân viên.

Hạ tầng số và dữ liệu: Nền tảng cho AI trong chuỗi cung ứng

Theo số liệu từ Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc, trong quý I/2026, tỷ lệ thâm nhập của hệ thống sản xuất thông minh trong các ngành công nghiệp trọng điểm đạt 86,1%, tỷ lệ số hóa quy trình đạt 69,1%. Hạ tầng 5G và các thiết bị kết nối đã tạo điều kiện cho AI thu thập dữ liệu từ cảm biến, hệ thống ERP và các nguồn khác để đưa ra quyết định tối ưu. Tuy nhiên, các chuyên gia chỉ ra rằng việc xây dựng hệ thống dữ liệu chất lượng cao và đảm bảo an toàn thông tin vẫn là thách thức lớn.

Thách thức và triển vọng: AI là “chìa khóa” cho chuỗi cung ứng bền vững

Mặc dù AI mang lại nhiều lợi ích, việc triển khai vẫn đối mặt với rào cản về chi phí, kỹ năng nhân lực và tích hợp hệ thống cũ. Tuy nhiên, các doanh nghiệp như Ping An và các công ty công nghệ đang phát triển các nền tảng AI mở, cho phép các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận công nghệ mà không cần đầu tư lớn. Trong tương lai, AI sẽ không chỉ dừng lại ở tối ưu hóa mà còn đóng vai trò trung tâm trong việc xây dựng chuỗi cung ứng có khả năng phục hồi và thích ứng nhanh với biến động toàn cầu.

Ảnh: Youn Seung Jin / Pexels