Việt Nam đang trở thành cường quốc du lịch tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á, vượt qua các đối thủ khu vực như Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Singapore và Philippines về động lực tăng trưởng, khi lượng khách quốc tế vượt 10 triệu lượt trong đầu năm 2026. Theo dữ liệu từ Travel And Tour World ngày 19/6/2026, trong 5 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đón khoảng 10,6 triệu lượt khách quốc tế, tăng trưởng hai con số so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 5/2026, lượng khách đạt gần 1,78 triệu lượt. Du lịch hiện đóng góp gần 10% GDP quốc gia, đặt ngành này vào trung tâm của quá trình chuyển đổi kinh tế.

Động lực tăng trưởng: thị trường nguồn đa dạng và chính sách thị thực nới lỏng

Sự tăng trưởng của du lịch Việt Nam được thúc đẩy bởi các thị trường quốc tế đa dạng. Các thị trường hàng đầu bao gồm Trung Quốc, Hàn Quốc, Nga, Đài Loan, Campuchia, Mỹ, Ấn Độ, Nhật Bản, Philippines và Australia. Trung Quốc và Hàn Quốc là hai thị trường nguồn lớn nhất, liên tục thúc đẩy dòng khách đại chúng thông qua kết nối hàng không và khoảng cách địa lý. Nga nổi lên như một thị trường tăng trưởng nhanh nhất: trong 5 tháng đầu năm 2026, hơn 617.000 khách Nga đến Việt Nam, phản ánh sự chuyển hướng du lịch do các hạn chế địa chính trị ở các khu vực khác. Ấn Độ, Nhật Bản và Australia tiếp tục tăng trưởng ổn định, củng cố phân khúc du lịch đường dài của Việt Nam.

Một sự chuyển đổi lớn trong cơ cấu du lịch Việt Nam là sự gia tăng nhanh chóng của khách Trung Quốc và Nga. Trung Quốc đã trở thành thị trường inbound lớn nhất của Việt Nam. Năm 2025, Việt Nam vượt Thái Lan để trở thành điểm đến hàng đầu cho khách du lịch Trung Quốc, với hơn 5,3 triệu lượt so với 4,5 triệu của Thái Lan. Sự bùng nổ du lịch Nga cũng đáng chú ý: các hạn chế đi lại ở châu Âu và điều kiện địa chính trị thay đổi đã chuyển hướng du lịch Nga sang Đông Nam Á, với Việt Nam là nước hưởng lợi chính.

Chính sách thị thực được nới lỏng mạnh mẽ. Công dân từ nhiều quốc gia, bao gồm Bỉ, Hungary, Thụy Sĩ và một số nước khác, hiện có thể ở lại miễn thị thực lên đến 45 ngày. Những cải cách này đã cải thiện đáng kể dòng khách du lịch ngắn ngày và khuyến khích khách quay lại. Đồng thời, mở rộng đường bay đã tăng cường kết nối: hãng hàng không tư nhân Vietjet đã khai trương các đường bay mới kết nối Việt Nam với Trung Quốc, Nhật Bản và Singapore, cải thiện khả năng tiếp cận và giảm rào cản du lịch.

Đầu tư cơ sở hạ tầng khổng lồ: 144 tỷ USD và mục tiêu 50 triệu khách vào năm 2030

Việt Nam đang trải qua một trong những đợt mở rộng cơ sở hạ tầng du lịch lớn nhất trong lịch sử. Chính phủ đã vạch ra kế hoạch phát triển du lịch quốc gia giai đoạn 2021–2030 với tầm nhìn dài hạn đến năm 2045. Tổng vốn đầu tư dự kiến vào cơ sở hạ tầng du lịch ước tính khoảng 144 tỷ USD. Mô hình đầu tư chủ yếu do khu vực tư nhân dẫn dắt, với 95–97% dự kiến đến từ các nhà đầu tư tư nhân trong nước và quốc tế thông qua hợp tác công tư. Các lĩnh vực phát triển chính bao gồm: mở rộng sân bay quốc tế, phát triển các hành lang du lịch mới, xây dựng khách sạn và khu nghỉ dưỡng 4–5 sao, hiện đại hóa cảng tàu du lịch và phát triển thành phố du lịch tích hợp.

Một số dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn đang định hình lại địa lý du lịch Việt Nam. Đảo Phú Quốc là trung tâm của sự chuyển đổi này: hơn 830 triệu USD đã được đầu tư vào sân bay quốc tế mới, được phát triển thông qua quan hệ đối tác với các tập đoàn cơ sở hạ tầng khu vực lớn. Sân bay được thiết kế để hỗ trợ các sự kiện toàn cầu trong tương lai, bao gồm hội nghị thượng đỉnh APEC dự kiến vào năm 2027. Song song đó, các dự án phát triển khách sạn lớn đang mở rộng trên khắp các vùng ven biển trọng điểm. Một tập đoàn khách sạn lớn đã hợp tác với một chuỗi khách sạn quốc tế để phát triển nhiều khu nghỉ dưỡng cao cấp tại Cần Giờ, một huyện ven biển của TP.HCM. Một quan hệ đối tác phát triển lớn khác đang xây dựng năm khách sạn mới tại Phú Quốc, Đà Nẵng và Quảng Ninh, bổ sung hơn 2.000 phòng vào công suất lưu trú cao cấp của Việt Nam.

Chính phủ Việt Nam đã đặt ra các mục tiêu du lịch dài hạn đầy tham vọng. Đến năm 2030, nước này đặt mục tiêu thu hút từ 45 triệu đến 50 triệu lượt khách quốc tế mỗi năm. Mục tiêu này đại diện cho tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm khoảng 16% đến 19%, một trong những tốc độ tăng trưởng dự kiến cao nhất trong quy hoạch du lịch toàn cầu. Để so sánh, Việt Nam đón khoảng 21,2 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025, đã vượt mức trước đại dịch và đánh dấu đà phục hồi mạnh mẽ. Du lịch nội địa cũng đóng vai trò quan trọng, với mục tiêu vượt 150 triệu lượt khách mỗi năm.

Áp lực cạnh tranh lên các nước láng giềng và thách thức hạ tầng

Sự trỗi dậy nhanh chóng của Việt Nam đang tạo áp lực cạnh tranh lên các nhà lãnh đạo du lịch khu vực. Thái Lan vẫn thống trị về nhận diện thương hiệu toàn cầu nhưng đối mặt với biến động đặt phòng và thách thức cơ cấu du lịch. Indonesia có nền tảng du lịch mạnh dẫn đầu bởi Bali nhưng gặp khó khăn trong phân phối khách ngoài các điểm đến cốt lõi. Malaysia tăng trưởng ổn định nhờ du lịch y tế và chiến lược kết nối khu vực. Singapore tập trung vào du lịch chi tiêu cao, sự kiện MICE và trải nghiệm đô thị cao cấp hơn là khối lượng lớn. Philippines mở rộng du lịch đảo nhưng bị hạn chế bởi khoảng trống cơ sở hạ tầng và kết nối hạn chế. Việt Nam hiện đang thách thức tất cả năm nước này bằng cách kết hợp tốc độ, quy mô đầu tư và mở rộng dựa trên chính sách.

Tuy nhiên, Việt Nam phải đối mặt với những thách thức cơ cấu đáng kể. Cơ sở hạ tầng giao thông vẫn là điểm yếu. Nước này hiện xếp hạng khoảng 59 về năng lực cạnh tranh phát triển du lịch toàn cầu, sau Thái Lan, Malaysia và Indonesia. Tăng trưởng khách nhanh chóng đang tạo áp lực lên các sân bay, mạng lưới giao thông và các trung tâm du lịch đô thị. Một số sân bay đã trải qua tình trạng quá tải và chậm trễ liên quan đến thủ tục hành chính và hạn chế về công suất. Các báo cáo cũng chỉ ra thời gian chờ đợi kéo dài và tắc nghẽn quan liêu tại các cửa ngõ chính. Ngoài ra, các yêu cầu khai báo y tế mới được áp dụng cho khách đến có thể làm chậm thời gian xử lý tại sân bay, đặc biệt trong các giai đoạn cao điểm.

Ngoài ra, có nguy cơ xây dựng quá mức ở một số khu vực. Các dự án khách sạn và mở rộng sân bay lớn có thể vượt quá khả năng hấp thụ thực tế nếu tăng trưởng nhu cầu ổn định. Điều này tạo ra rủi ro cơ cấu tương tự như các điểm đến khác trong khu vực, nơi xây dựng nhanh dẫn đến công suất không được sử dụng hết trong các mùa thấp điểm. Việt Nam đang cố gắng cân bằng điều này bằng cách tập trung vào các phân khúc du lịch giá trị cao như du lịch y tế, du lịch sang trọng, du lịch chăm sóc sức khỏe và du lịch lưu trú dài ngày.

Theo Travel And Tour World

Ảnh: InfonesiaNatureID / Pixabay