Trong bối cảnh nhiều giáo viên phàn nàn về việc học sinh lạm dụng AI để tránh học, các chuyên gia giáo dục lại nhìn nhận đây là cơ hội để thay đổi căn bản cách dạy và học. Theo họ, thay vì coi AI là 'quái vật', giáo dục nên tận dụng nó để thúc đẩy tư duy phản biện, sáng tạo và học tập chủ động.

Chuyên gia kêu gọi thay đổi cách nhìn về AI trong giáo dục

Haidy Brown, phó giáo sư tại Russell Sage, cho rằng cần ngừng coi AI như 'con quái vật khổng lồ' mà thay vào đó là động lực để thay đổi giáo dục phổ thông (K-12). Thay vì yêu cầu học sinh ghi nhớ sự kiện, giáo viên nên nuôi dưỡng tính sáng tạo, giải quyết vấn đề độc đáo và tư duy phản biện. Ở bậc đại học, sinh viên cần học cách sử dụng AI như công cụ nâng cao sự nghiệp, chứ không phải thứ thay thế họ.

AI giúp tiết kiệm thời gian, tập trung vào công việc yêu thích

Brown lấy ví dụ từ kinh nghiệm bản thân: khi còn là nghiên cứu sinh, cô từng mất một năm để xem xét 10 năm biên bản Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nhằm tìm kiếm chủ đề. Ngày nay, AI có thể hoàn thành công việc đó nhanh hơn nhiều. Thay vì lo ngại mất việc, Brown tin rằng AI sẽ giải phóng thời gian để con người làm những phần việc tốt hơn. Trong y tế, AI có thể xử lý giấy tờ, giúp bác sĩ có thêm thời gian khám bệnh. Với người khuyết tật, AI cải thiện công nghệ hỗ trợ, từ giao tiếp đến vận động. Một số thợ máy đã dùng AI để chẩn đoán ô tô chính xác và nhanh hơn.

Giáo viên tận dụng AI để cá nhân hóa bài giảng

Jason Green, người sáng lập Yourway Learning, giúp các trường học cải thiện giáo dục qua AI. Ông kể về một giáo viên mới vào nghề đã dùng AI để xây dựng kế hoạch bài giảng đáp ứng nhu cầu của từng học sinh, bao gồm cả học sinh khuyết tật, học sinh chậm tiến hoặc vượt trội, và những em học tốt qua thực hành hơn là đọc sách. Green nhận xét: 'Nhiều giáo viên không có hàng thập kỷ kinh nghiệm, nhưng AI giúp họ thực hiện các phương pháp giảng dạy phức tạp mà ngay cả giáo viên kỳ cựu cũng khó làm được.'

Khủng hoảng gian lận AI: 'Món quà' cho cải cách giáo dục

Hiện tượng 'cognitive off-loading' (ủy thác nhận thức) – học sinh dùng AI để viết bài tập, lập trình, trả lời bài kiểm tra – đã lan từ đại học xuống trung học và thậm chí tiểu học, nơi Google Gemini hỗ trợ làm bài tập cơ bản. Nhiều giáo viên cho rằng điều này khiến học sinh mất khả năng làm các việc cơ bản như viết lách. Tuy nhiên, Green coi đây là 'món quà': 'Nếu hệ thống của chúng ta chủ yếu đo lường khả năng ghi nhớ và hiểu, AI không chỉ đe dọa mô hình đó mà còn khiến nó trở nên lỗi thời.' Ông kêu gọi chuyển sang học tập chủ động, dựa trên dự án hợp tác thay vì ghi nhớ.

Dạy sinh viên cách đặt câu hỏi và tư duy phản biện với AI

Diane Shichtman, giáo sư tại SUNY Empire State, so sánh AI với ô tô khi mới ra đời: cần xây dựng đường sá, trạm xăng, luật lệ và dạy lái xe. AI cũng đang ở giai đoạn đầu. Bà tập trung dạy sinh viên cách sử dụng AI nói chung, vì các công cụ cụ thể thay đổi quá nhanh. Bà khuyên sinh viên đặt câu hỏi về cách dữ liệu cá nhân được sử dụng, xác định rõ mục tiêu và cách AI đạt được nó. Quan trọng nhất, sinh viên không thể dùng AI để học cách tư duy; họ cần tư duy để hướng dẫn và giám sát AI. 'Ở bậc đại học, chúng tôi luôn muốn sinh viên làm nhiều hơn là ghi nhớ ngày tháng. Chúng tôi muốn họ đặt câu hỏi, tổng hợp, đánh giá. Điều đó càng quan trọng hơn bây giờ', Shichtman nói.

Theo Times Union

Ảnh: jason hu / Pexels