Báo cáo mới nhất của tổ chức Coffee Watch, mang tên 'Poison in Your Coffee' (Veneno no seu café), chỉ ra rằng cà phê là một trong những cây trồng phụ thuộc nhiều nhất vào thuốc trừ sâu trên thế giới. Theo báo cáo, từ 59% đến 60% lượng thuốc trừ sâu được sử dụng trong canh tác cà phê bị cấm tại Liên minh châu Âu (EU) vì nguy cơ quá mức đối với sức khỏe và môi trường. Khoảng 100 triệu lao động trong chuỗi cung ứng cà phê toàn cầu phải đối mặt với phơi nhiễm hóa chất độc hại, thường xuyên thiếu thiết bị bảo hộ.

159 hoạt chất và nguy cơ ung thư, độc thần kinh

Báo cáo đã xác định 159 hoạt chất được phép sử dụng trong canh tác cà phê tại các nước sản xuất chính. Trong số đó có các hợp chất được phân loại là có khả năng gây ung thư, độc thần kinh hoặc độc hại cho sinh sản. Khoảng 14% thuốc trừ sâu dùng trong cà phê được xếp vào nhóm gây ung thư đã được chứng minh hoặc có khả năng, trong khi gần 2/3 có độc tính sinh sản tiềm ẩn. Các chất bị chỉ trích bao gồm chlorpyrifos (bị EU cấm từ năm 2020 do ảnh hưởng đến phát triển thần kinh trẻ em) và imidacloprid (liên quan đến suy giảm quần thể ong thụ phấn).

Người lao động chịu thiệt hại nặng nề nhất

Chuỗi cà phê toàn cầu có khoảng 25 triệu nhà sản xuất và 100 triệu lao động. Tuy nhiên, ở nhiều vùng trồng, việc tiếp cận đào tạo và thiết bị bảo hộ còn hạn chế, dẫn đến phơi nhiễm thường xuyên. Các triệu chứng ngộ độc cấp tính bao gồm buồn nôn, nôn, chóng mặt, kích ứng da và vấn đề hô hấp. Về lâu dài, phơi nhiễm kéo dài có liên quan đến bệnh Parkinson, vô sinh và ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ em khi còn trong bụng mẹ.

Trường hợp Brazil: Mất rừng và ô nhiễm nguồn nước

Là nhà sản xuất và xuất khẩu cà phê lớn nhất thế giới, Brazil chiếm vị trí trung tâm trong cuộc tranh luận. Các nghiên cứu tại vùng cà phê Minas Gerais cho thấy công nhân thường xuyên phun thuốc không có thiết bị bảo hộ, và nhiều thuốc trừ sâu được phép tại Brazil bị cấm ở EU. Ngoài ra, Brazil mất khoảng 737.000 ha rừng liên quan đến sản xuất cà phê từ năm 2002 đến 2023, chủ yếu ở Cerrado. Dư lượng thuốc trừ sâu cũng được tìm thấy trong các nguồn nước gần khu vực canh tác.

Dư lượng đến tay người tiêu dùng

Giữa năm 2020 và 2024, thuốc trừ sâu là loại rủi ro hàng đầu được hệ thống cảnh báo nhanh thực phẩm châu Âu xác định trong ngành cà phê. Dữ liệu từ PAN Europe cho thấy 23% mẫu cà phê tại châu Âu chứa dư lượng thuốc trừ sâu bị cấm theo luật EU. Nhiều trường hợp phát hiện hỗn hợp nhiều loại thuốc, với tác động cộng dồn chưa được hiểu rõ.

Chứng nhận không đảm bảo an toàn

Báo cáo đặt câu hỏi về hiệu quả của các chứng nhận bền vững. Theo các tác giả, chứng nhận môi trường và xã hội có thể mang lại tiến bộ, nhưng không đảm bảo không có thuốc trừ sâu hay điều kiện lao động tốt. Etelle Higonnet, giám đốc Coffee Watch, cho biết các yêu cầu khác nhau giữa các hệ thống chứng nhận khiến người tiêu dùng khó hiểu.

Giải pháp thay thế: Nông lâm kết hợp và canh tác hữu cơ

Coffee Watch khẳng định có những giải pháp khả thi, như hệ thống nông lâm kết hợp và thực hành nông nghiệp sinh thái, giúp giảm phụ thuộc vào thuốc trừ sâu, bảo tồn đa dạng sinh học và tăng khả năng chống chịu biến đổi khí hậu. Tổ chức kết luận: 'Cà phê hữu cơ tồn tại. Các giải pháp tồn tại. Câu hỏi là liệu ngành có sẵn sàng áp dụng chúng trên quy mô lớn hay không.'

Theo G1

Ảnh: masudar rahman / Pexels