Theo bài viết trên báo Diário do Comércio đăng ngày 01/08/2026, bã cà phê tái chế đang trở thành nguyên liệu cho nhiều ứng dụng: trộn vào bê tông giúp tăng độ bền cơ học tới 30%, chế thành biochar khử khí hydro sulfide, làm phân bón, mỹ phẩm, nhiên liệu sinh học và bao bì tự phân hủy. Lượng bã cà phê thải ra hàng ngày từ hàng tỷ tách cà phê trên thế giới không còn chỉ là rác thải mà đang là đầu vào cho các nghiên cứu về bền vững và kinh tế tuần hoàn.

Bã cà phê tái chế – nguồn nguyên liệu giàu carbon cho kinh tế tuần hoàn

Khái niệm kinh tế tuần hoàn đặt ra mục tiêu biến chất thải thành tài nguyên mới. Bã cà phê trở thành đối tượng quan tâm của các trường đại học, trung tâm nghiên cứu và doanh nghiệp nhờ hàm lượng carbon và hợp chất hữu cơ cao, có thể tạo ra sản phẩm giá trị gia tăng lớn.

Thói quen phổ biến của hầu hết mọi người là vứt bã cà phê vào thùng rác sau khi pha chế. Tuy nhiên, nguồn thải này đang dần được nhìn nhận lại như một nguyên liệu tiềm năng thay vì rác thải sinh hoạt.

Bê tông trộn bã cà phê tăng độ bền tới 30%

Một nghiên cứu gây chú ý trong những năm gần đây đến từ Đại học RMIT (RMIT University) tại Australia, do kỹ sư, tiến sĩ Rajeev Roychand dẫn đầu. Nhóm nghiên cứu chứng minh rằng bã cà phê sau khi được đun nóng trong môi trường ít oxy có thể được kết hợp vào bê tông, giúp tăng độ bền cơ học lên tới 30%.

Ngoài việc giảm lượng chất thải hữu cơ đổ ra môi trường, kỹ thuật này còn hạn chế khai thác cát – một nguồn tài nguyên thiên nhiên ngày càng khan hiếm.

Biochar xử lý khí độc và các ứng dụng thương mại

Một hướng nghiên cứu khác chuyển hóa bã cà phê thành biochar, một loại vật liệu xốp tương tự than củi. Các nhà khoa học thuộc Đại học Xi'an Jiaotong (Trung Quốc) vừa công bố nghiên cứu trên tạp chí khoa học Biochar, cho thấy vật liệu này có thể loại bỏ khí hydro sulfide (H2S) – một loại khí độc xuất hiện trong quy trình công nghiệp.

Ngoài các phòng thí nghiệm, nhiều doanh nghiệp tại nhiều quốc gia đã dùng bã cà phê để sản xuất mỹ phẩm, xà phòng tẩy tế bào chết, phân bón hữu cơ, nhiên liệu sinh học, bao bì phân hủy sinh học và cả giá thể trồng nấm. Một số quán cà phê còn hợp tác thu gom bã để đưa trở lại chuỗi sản xuất, tránh hàng tấn vật liệu bị chôn lấp tại các bãi rác.

Trong lĩnh vực cà phê đặc sản, nơi mà câu chuyện về nguồn gốc, truy xuất nguồn gốc và bền vững luôn được chú trọng, cách nhìn về phần bã còn lại sau tách cà phê được đặt ra như một bước tiếp theo. Chăm sóc vườn cây, trả giá trị cho người trồng và nâng cao chất lượng ly cà phê vẫn là nền tảng, nhưng khoản dư thừa sau giọt cuối cùng cũng xứng đáng được khai thác.

Ý nghĩa với người đọc Việt Nam

Việt Nam là nước xuất khẩu cà phê robusta lớn nhất thế giới, nên lượng bã cà phê thải ra mỗi ngày từ khâu rang xay, chế biến và pha chế là rất lớn. Các nghiên cứu về tái chế bã cà phê vì thế mở ra gợi ý thiết thực cho doanh nghiệp và người tiêu dùng trong nước trong việc giảm chất thải hữu cơ và tận dụng nguồn nguyên liệu giá rẻ.

Nhìn rộng hơn, câu chuyện bã cà phê cho thấy đổi mới không nhất thiết đến từ thứ gì hoàn toàn mới. Trong nhiều trường hợp, nó xuất phát từ thứ từng bị coi là đồ bỏ đi, và một tương lai bền vững hơn cho ngành cà phê có thể bắt đầu ngay tại nơi người ta tưởng câu chuyện đã kết thúc.

Theo Diário do Comércio

Ảnh: Fer Strange / Pexels