Thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 đạt giá trị ước tính 38,5 tỷ USD, tăng trưởng 21% so với năm trước, theo báo cáo từ Vietnam Briefing. Con số này gấp 10 lần quy mô năm 2015 (4 tỷ USD) và dự kiến đạt gấp 25 lần vào năm 2030. Dù là mức tăng trưởng chậm nhất trong thập kỷ, thị trường vẫn duy trì đà tăng trưởng kép hai chữ số nhờ tiêu dùng số hóa và chính sách hỗ trợ.

Doanh thu nửa đầu năm 2026 bùng nổ

Trong 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu thương mại điện tử Việt Nam đạt 291.600 tỷ đồng (11 tỷ USD), tăng 44,1% so với cùng kỳ năm trước. Số lượng sản phẩm bán ra đạt 2,19 tỷ đơn vị, tăng 13,7%; số cửa hàng trực tuyến hoạt động là 613.800, tăng 14,1%. Điều này cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn trưởng thành hơn với mức chi tiêu trung bình cao hơn.

Shopee và TikTok Shop dẫn đầu thị trường

Shopee và TikTok Shop tiếp tục là hai nền tảng lớn nhất tại Việt Nam trong nửa đầu năm 2026, với tổng doanh thu hơn 280.000 tỷ đồng (10,6 tỷ USD). Lazada và Tiki chỉ chiếm thị phần nhỏ. Các nền tảng đang chứng kiến sự dịch chuyển sang tiêu dùng giá trị cao hơn: sản phẩm giá 200.000–350.000 đồng (7,60–13,25 USD) tăng thị phần, sản phẩm trên 1 triệu đồng (38 USD) đóng góp hơn 18% doanh thu. Doanh thu từ các cửa hàng Mall chính hãng tăng 54% dù số lượng người bán giảm 6%, phản ánh xu hướng ưa chuộng hàng chính hãng.

Người tiêu dùng chuyển sang hàng thiết yếu và cao cấp

Mỹ phẩm và chăm sóc cá nhân vẫn là ngành hàng lớn nhất với doanh thu 49.500 tỷ đồng (1,87 tỷ USD), tiếp theo là thời trang nữ (40.350 tỷ đồng – 1,53 tỷ USD) và đồ gia dụng (37.680 tỷ đồng – 1,43 tỷ USD). Ngành tăng trưởng nhanh nhất là thực phẩm và hàng tạp hóa (+152% so với cùng kỳ), tiếp đến là ô tô và xe máy (+57%, đạt 7.340 tỷ đồng – 278 triệu USD). Người tiêu dùng đang mua sắm nhiều hơn các nhu yếu phẩm hàng ngày và sẵn sàng chi tiêu cho sản phẩm giá trị cao.

Phát triển thương mại điện tử tập trung ở các thành phố lớn

Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam 2026 cho thấy sự phát triển vẫn tập trung tại các trung tâm kinh tế. TP.HCM đứng đầu với 91,1 điểm, Hà Nội đạt 87,5 điểm, trong khi Đà Nẵng chỉ 22,3 điểm. Điểm trung bình cả nước là 15,8 điểm, chênh lệch giữa TP.HCM và tỉnh thấp nhất là 86,9 điểm. Điều này cho thấy hạ tầng số và năng lực kinh doanh trực tuyến còn bất đồng đều, mở ra cơ hội lớn tại các tỉnh thành đang nâng cấp năng lực số.

Cạnh tranh chuyển từ giá sang chất lượng vận hành

Thị trường đang bước vào giai đoạn trưởng thành, cạnh tranh tập trung vào năng lực vận hành, chất lượng người bán và niềm tin người tiêu dùng thay vì giảm giá. Các nền tảng đầu tư vào đề xuất AI, công cụ quảng cáo tích hợp và tối ưu logistics. Shopee và TikTok Shop đã tăng phí hoa hồng và phí nền tảng trong nửa đầu năm 2026, khiến Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia yêu cầu Shopee xem xét và hoãn một phần biểu phí mới. Doanh thu từ hàng nhập khẩu qua Shopee giảm 23,4%, khối lượng giảm 56,9%, cho thấy nhu cầu hàng nội địa và hàng phân phối chính hãng tăng.

Mạng xã hội là kênh bán hàng hàng đầu

Theo Chỉ số Thương mại điện tử 2026, 45% doanh nghiệp đánh giá mạng xã hội là kênh bán hàng hiệu quả nhất, so với 35% cho website doanh nghiệp, 28% cho chợ thương mại điện tử và ứng dụng di động. Livestream, tiếp thị người ảnh hưởng và tương tác xã hội đang trở thành công cụ chính để khám phá sản phẩm và thu hút khách hàng trẻ.

Niềm tin người tiêu dùng trở thành lợi thế cạnh tranh

Người tiêu dùng Việt Nam ngày càng coi trọng tính xác thực và trải nghiệm mua sắm hơn là giảm giá. Chất lượng sản phẩm, uy tín người bán và sự đa dạng là các yếu tố hàng đầu ảnh hưởng đến quyết định mua hàng. Mối quan tâm lớn nhất là sản phẩm không đúng mô tả và quyền riêng tư dữ liệu cá nhân.

Việt Nam nổi lên như trung tâm xuất khẩu thương mại điện tử

Việt Nam đang trở thành trung tâm xuất khẩu thương mại điện tử khu vực nhờ nền sản xuất cạnh tranh và chuyển đổi số. Tại Hội nghị Amazon Global Selling 2025, Amazon xác định Việt Nam là một trong những thị trường tìm nguồn hàng tăng trưởng nhanh nhất, với số lượng danh sách sản phẩm và người bán có thương hiệu tăng mạnh.

Những thách thức cần vượt qua

Dù tăng trưởng nhanh, thị trường đối mặt với nhiều thách thức. Khoảng cách thế hệ: người trẻ tiêu dùng số nhưng nhóm trung niên và cao tuổi chưa quen mua sắm trực tuyến, hạn chế thị trường tiềm năng. Thiếu hụt nhân tài: các lĩnh vực phân tích dữ liệu, vận hành đa kênh, cá nhân hóa AI và quản lý chuỗi cung ứng toàn cầu đang thiếu nhân lực chất lượng cao. Hạ tầng logistics: kho bãi, giao hàng chặng cuối, vùng nông thôn và chuỗi lạnh chưa đáp ứng được yêu cầu. Áp lực bền vững: theo VECOM, năm 2023 ngành thương mại điện tử và giao đồ ăn tiêu thụ hơn 332.000 tấn vật liệu đóng gói, trong đó 171.000 tấn là nhựa, đòi hỏi các nền tảng và người bán tích hợp thực hành xanh.

Tương lai thương mại điện tử Việt Nam

Với dân số trẻ, thu nhập tăng và tầng lớp trung lưu mở rộng, Việt Nam tiếp tục là điểm đến hấp dẫn cho đầu tư thương mại điện tử. Vai trò trung tâm xuất khẩu thương mại điện tử khu vực củng cố triển vọng dài hạn. Tuy nhiên, thành công đòi hỏi vượt qua cạnh tranh khốc liệt, thích ứng quy định, mở rộng đối tượng tiêu dùng, phát triển nhân tài và logistics, đồng thời đáp ứng kỳ vọng bền vững. Doanh nghiệp có chiến lược dài hạn và quan hệ đối tác địa phương phù hợp sẽ được hưởng lợi từ một trong những nền kinh tế số năng động nhất khu vực.

Theo Vietnam Briefing

Ảnh: Mikhail Nilov / Pexels