Theo một bài viết trên trang chủ của đảng Công Minh (Komeito) ngày 12/7/2026, nghị sĩ thành phố Yachiyo Takahashi Hideyuki đã phân tích về vai trò của AI trong hành chính công. Tác giả nhấn mạnh rằng mặc dù AI và các công nghệ số đang thay đổi mạnh mẽ cách thức vận hành của chính quyền địa phương, nhưng con người vẫn giữ vai trò không thể thay thế trong các lĩnh vực đòi hỏi sự đồng cảm, lắng nghe và ra quyết định cuối cùng.

Áp lực từ dân số già và nguồn nhân lực hạn chế

Bài viết chỉ ra rằng môi trường hành chính đang bước vào giai đoạn chuyển đổi lớn. Nhiều chính quyền địa phương phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân viên do dân số giảm và già hóa, trong khi nhu cầu của người dân ngày càng đa dạng. Các lĩnh vực như hỗ trợ nuôi dạy trẻ, phòng chống thiên tai, phúc lợi cho người cao tuổi và số hóa đều đòi hỏi nguồn lực ngày càng lớn.

AI và AI agent: Công cụ hỗ trợ đắc lực

Để giải quyết những thách thức này, các địa phương đang thúc đẩy chuyển đổi số (DX). Gần đây, ngoài generative AI, công nghệ AI agent – có khả năng tự động kết hợp nhiều tác vụ để hoàn thành công việc – cũng bắt đầu xuất hiện. Các ứng dụng tiềm năng trong chính quyền bao gồm hỗ trợ trả lời thắc mắc, soạn thảo văn bản, tìm kiếm thông tin và sắp xếp tài liệu họp. Bộ Nội vụ và Truyền thông (MIC) đã công bố hướng dẫn sử dụng AI cho các địa phương nhằm thúc đẩy việc áp dụng an toàn và hiệu quả.

Những lợi ích cụ thể mà AI mang lại cho người dân bao gồm: giảm thời gian chờ đợi tại văn phòng thành phố, khả năng tiếp cận thông tin cần thiết 24/7, và giải phóng nhân viên khỏi các công việc hành chính đơn giản.

Con người vẫn là trung tâm

Tuy nhiên, tác giả nhấn mạnh rằng dù AI có tiến bộ đến đâu, vẫn có những công việc chỉ con người mới làm được. Đó là lắng nghe những lo lắng trong việc nuôi dạy trẻ và chăm sóc người già, an ủi những người gặp khó khăn trong thiên tai, cùng tìm giải pháp cho những trường hợp phức tạp, và quan trọng nhất là chịu trách nhiệm về các quyết định hành chính cuối cùng.

Bài viết kết luận rằng tương lai của chính quyền địa phương không phải là lựa chọn giữa AI và con người, mà là sự phân chia nhiệm vụ hợp lý: giao những công việc AI có thể làm cho AI, và để con người tập trung vào những việc đòi hỏi sự tinh tế và trách nhiệm. Mục tiêu là xây dựng một chính quyền vừa tiện lợi nhờ công nghệ số, vừa ấm áp nhờ sự chăm sóc của con người.

Ảnh: niki_emmert / Pixabay