Chuyển nhượng đất ruộng được luật nước nào điều chỉnh?

Không tồn tại một văn bản luật quốc tế chung điều chỉnh việc chuyển nhượng đất ruộng. Mỗi quốc gia áp dụng luật thực định của mình cho toàn bộ diện tích đất nằm trên lãnh thổ, nên giao dịch chỉ hợp lệ khi tuân theo pháp luật nước nơi đất tọa lạc.

Cách tiếp cận giữa các nước có thể khác nhau: Đức kiểm soát qua quyền ưu tiên mua của địa phương, trong khi New Zealand đặt giao dịch dưới sự phê duyệt của cơ quan đầu tư nước ngoài.

Luật nước nơi đất tọa lạc quyết định toàn bộ giao dịch

Premier League công bố danh sách đội hình 25 cầu thủ cho mùa 2017/18, tối đa 17 cầu thủ không đáp ứng tiêu chí Home Grown. BBC đưa tin về quy định giấy phép lao động áp dụng cho cầu thủ ngoài EU kể từ Brexit.

Mỗi nước giới hạn đối tượng, mục đích mua bán đất ruộng

Vì không có luật chung, các nước tự đặt ra hàng rào pháp lý khác nhau. Ở Đức, người mua đất nông nghiệp có thể bị địa phương thay thế bằng quyền ưu tiên mua; New Zealand đòi hỏi sự phê duyệt của cơ quan đầu tư nước ngoài; Mỹ yêu cầu người nước ngoài khai báo khi mua; Thụy Sĩ cấm người không quốc tịch sở hữu đất trồng trọt. Sự khác biệt này cho thấy mọi văn bản luật đều neo vào quốc gia nơi đất tọa lạc.

Một góc nhìn khác cùng chủ đề: Cầu thủ ngoài EU vào Anh sau Brexit cần giấy phép gì?.

Hạn chế mua bán nhằm giữ đất cho nông hộ địa phương

Động cơ đằng sau các hạn chế là bảo vệ nền nông nghiệp và hộ canh tác. Pháp kiểm soát thông qua quyền ưu tiên mua của SAFER để ngăn người ngoài ngành chiếm đất; Nhật Bản yêu cầu người nhận chuyển nhượng là nông dân và diện tích sau giao dịch không thấp hơn mức tối thiểu. Các nước khác cũng dùng công cụ về diện tích và đối tượng để tránh đầu cơ, tích tụ đất hoặc làm suy giảm an ninh lương thực.

Điều kiện bắt buộc: chủ thể, mục đích và quy hoạch đất

Muốn giao dịch hợp lệ, ba điều kiện phải cùng thỏa mãn: người bán có chứng thư quyền sử dụng, người nhận nằm trong nhóm được phép (thường là nông dân), mục đích không thay đổi so với hiện trạng. Đất nằm trong quy hoạch chuyển đổi cũng bị từ chối. Bộ lọc này tự động loại bỏ các giao dịch đầu cơ trước khi chúng tới cơ quan công chứng.

Ngoại binh thường bị hạn chế đá bóng tại Anh sau Brexit

Theo The New York Times, Vương quốc Anh chính thức rời Liên minh châu Âu vào ngày 31/12/2020. Trước mốc đó, BBC ghi nhận cầu thủ EU được phép thi đấu bóng đá chuyên nghiệp tại Anh dựa trên nguyên tắc tự do đi lại, trong khi cầu thủ ngoài EU cần giấy phép lao động và phải có Chứng thực Cơ quan quản lý (GBE) do Liên đoàn bóng đá Anh cấp.

Từ ngày 31/12/2020, cầu thủ EU không còn được tự do chuyển đến câu lạc bộ Anh mà cũng cần có GBE. BBC giải thích ngưỡng tự động nhận GBE dựa trên tỷ lệ số trận chính thức của đội tuyển quốc gia trong hai năm gần nhất và phụ thuộc vào thứ hạng FIFA: 30% cho đội hạng 1-10, 45% cho hạng 11-20, 60% cho hạng 21-30, 75% cho hạng 31-50.

Cầu thủ không đạt các ngưỡng này không bị loại ngay: câu lạc bộ có thể trình đơn lên Hội đồng Ngoại lệ, nơi chấm điểm dựa trên phí chuyển nhượng cao, lương cao hoặc việc cầu thủ từng chơi cho đội bóng dự cúp châu lục. Hội đồng có thể cấp GBE nếu cầu thủ đủ điểm, nhưng không bắt buộc, nên việc có giấy phép của một cầu thủ cụ thể vẫn là điều không thể khẳng định chắc chắn.

premierleague.com quy định danh sách đội hình tối đa 25 người, không quá 17 cầu thủ không đáp ứng tiêu chí Home Grown; số còn lại trong danh sách phải là cầu thủ Home Grown. Cầu thủ Home Grown, không phân biệt quốc tịch hay tuổi, đã đăng ký với một câu lạc bộ trực thuộc Hiệp hội bóng đá Anh hoặc xứ Wales trong ba mùa giải trọn vẹn hoặc 36 tháng trước sinh nhật thứ 21; thời gian này có thể liên tục hoặc không.

Như vậy, danh sách 25 người không chỉ là giới hạn số lượng mà còn tạo ra tỷ lệ nội địa tối thiểu: tối đa 17 suất dành cho nhóm không Home Grown, và số còn lại phải trải qua giai đoạn đào tạo ở Anh hoặc xứ Wales. Các cầu thủ dưới 21 tuổi được đăng ký ngoài giới hạn tối đa 25 người.

Miles Jacobson, giám đốc Sports Interactive, ước tính với BBC rằng nếu cầu thủ EU bị xử lý như cầu thủ ngoài EU thì 152 cầu thủ Premier League, khoảng 25%, chắc chắn không có giấy phép lao động. Con số đó cho thấy mức độ phụ thuộc của giải đấu vào lao động châu Âu trước Brexit.

Các tác động được định lượng qua một số chỉ số. Theo The New York Times, nghiên cứu Brexitball của Analytics FC và Fragomen cho thấy thị trường cầu thủ giảm 92% sau Brexit. Cùng bài báo dự báo dưới 5.000 cầu thủ có thể tự động đạt GBE nếu được câu lạc bộ Anh nhắm tới trong mùa hè 2022, nhưng hoạt động chuyển nhượng từ nước ngoài của các câu lạc bộ Anh gần như không đổi qua bốn kỳ chuyển nhượng.

Số cầu thủ Anh thi đấu tại Premier League mùa 2021-22 là 273 người, tăng so với 206 người mùa 2018-19; số phút thi đấu của họ là 253.258 phút, giảm từ 277.845 phút của mùa 2020-21. Ở Championship, số phút của cầu thủ Anh là 604.854 phút, so với 554.329 phút ở mùa trọn vẹn cuối cùng trước Brexit. Số liệu cho thấy số cầu thủ Anh tăng nhưng số phút giảm ở Premier League, trong khi Championship ghi nhận số phút tăng.

Theo BBC, những thay đổi về giấy phép lao động được dự báo sẽ tác động lớn hơn lên các giải hạng dưới, nơi cầu thủ ít có khả năng là tuyển thủ quốc gia hoặc đạt chuẩn Hội đồng Ngoại lệ.

Theo The New York Times, tại Anh, cầu thủ không đủ điểm GBE phải đạt tối thiểu 10 điểm mới được đưa ra hội đồng xét duyệt ngoại lệ. Tại Scotland, quy định khác hơn: cầu thủ không đạt 15 điểm vẫn có thể được đưa ra hội đồng. Sự khác biệt này tạo ra một ranh giới hành chính giữa hai nền bóng đá cùng nằm trong Vương quốc Anh.

Cũng theo The New York Times, 16% tổng số vụ chuyển nhượng và cho mượn đến của các câu lạc bộ Scotland trong mùa hè 2022 không thể thực hiện theo quy định tại Anh. Wikipedia cho biết quy tắc cầu thủ nội địa là sáng kiến của Premier League trong Kế hoạch Phát triển Cầu thủ Ưu tú. Quy tắc này còn đi kèm hạn chế theo độ tuổi: cầu thủ dưới 16 tuổi không được chuyển nhượng sang câu lạc bộ nước ngoài trừ trường hợp ngoại lệ.

Từ ngày 31/12/2020, GBE khiến các câu lạc bộ Ngoại hạng Anh khó tuyển dụng cầu thủ quốc tế hơn và đẩy giá chuyển nhượng lên cao, theo Wikipedia. Theo premierleague.com, mùa giải 2017/18 Premier League có 20 câu lạc bộ đăng ký danh sách cầu thủ. Theo premierleague.com, trong đội hình tối đa 25 người, số cầu thủ còn lại sau khi trừ đi 17 cầu thủ không đáp ứng tiêu chí Home Grown phải là cầu thủ Home Grown.

Bối cảnh rộng hơn của chủ đề này nằm ở bài Bán lại nhà ở xã hội: khi nào hợp lệ và cho ai?.

Thừa kế, tặng cho thân nhân không bị áp dụng hạn chế

Khi giao dịch không mang tính mua bán thị trường, các rào cản thường được gỡ bỏ. Pháp cho phép chuyển nhượng giữa người thân trong gia đình nông dân không cần sự chấp thuận trước của SAFER. Tuy vậy, giao dịch thừa kế theo di chúc hay tặng cho vợ/chồng, cha mẹ, con vẫn phải đăng ký sang tên trong sổ địa chính để làm phát sinh hiệu lực đối kháng.

Ba nhóm người chịu ràng buộc pháp lý khác nhau

Người mua được phân làm ba nhóm với quyền lợi riêng. Hộ nông dân đang canh tác có lợi thế nhất, được ưu tiên mua hoặc miễn nhiều thủ tục; cá nhân, tổ chức trong nước muốn đầu tư phải chứng minh mục đích và chịu trần diện tích; nhà đầu tư nước ngoài chịu lớp kiểm soát đặc biệt. Tại Canada, hộ nông dân ở Saskatchewan không bị trần diện tích, trong khi tổ chức nước ngoài phải chịu hạn mức sở hữu do tỉnh quy định.

Nguồn chính

Bài viết dựa trên dữ kiện từ premierleague.com (mùa 2017/18), BBC (hệ thống giấy phép lao động), The New York Times/Athletic (tác động Brexit), Wikipedia (quy tắc cầu thủ nội địa). Không có nguồn nào trong bộ dữ kiện công bố văn bản luật quốc tế điều chỉnh chuyển nhượng đất ruộng.