Tại World Cup 2026, hệ thống VAR (trợ lý trọng tài video) được thiết kế để sửa những sai lầm rõ ràng đã trở thành 'kẻ phản diện' lớn nhất giải đấu. Theo thống kê từ Sofascore, tính đến hết vòng 1/8, đã có hơn 100 can thiệp VAR, bao gồm cả xác nhận và lật ngược quyết định. Số quyết định bị đảo ngược là khoảng 0,5 lần mỗi trận, cao hơn World Cup trước và mùa giải câu lạc bộ gần nhất.

Những pha VAR gây tranh cãi nhất

Trận đấu giữa Croatia và Portugal tại vòng bảng là một ví dụ điển hình. Phút bù giờ, Ivan Perisic tạt bóng, bóng chạm tóc đồng đội Igor Matanovic rồi đến chân Mario Pasalic ghi bàn. Trọng tài chính Espen Eskas (Na Uy) đã tham khảo VAR và sau hơn 2,5 phút xem lại, hủy bàn thắng vì Pasalic việt vị. Croatia bị loại. Một pha chạm tóc chỉ được phát hiện nhờ cảm biến trong bóng.

Iran cũng là nạn nhân khi Shoja Khalilzadeh bị thổi việt vị chỉ vì một ngón chân trong bàn thắng đưa Iran vào vòng knock-out. Đây là một trong ba bàn thắng của Iran bị VAR từ chối. Egypt mất một bàn thắng vì lỗi xảy ra cách bóng gần 100 yard trong trận thua Argentina 3-2. HLV Hossam Hassan của Egypt nói: 'Những gì xảy ra với chúng tôi là không công bằng'.

Trận Mỹ gặp Bosnia-Herzegovina, Folarin Balogun giẫm lên mắt cá của Tarik Muharemovic. Trọng tài Raphael Claus (Brazil) ban đầu chỉ rút thẻ vàng, nhưng sau khi VAR Juan Soto (Venezuela) yêu cầu xem lại, Claus đã rút thẻ đỏ. FIFA sau đó can thiệp hủy án treo giò của Balogun, chỉ là lần thứ hai trong lịch sử World Cup.

VAR làm mất đi tinh thần bóng đá?

Cựu trọng tài FIFA Christina Unkel cho rằng bóng đá là nghệ thuật, và việc dùng công nghệ NASA để phát hiện va chạnh siêu nhỏ đang giết chết tinh thần trận đấu. 'Mọi người đều ghét nó. Theo luật, đó là quyết định đúng, nhưng không phải tinh thần của trò chơi', Unkel nói. Bà đề xuất trọng tài nên có quyền bỏ qua VAR nếu lẽ thường và sự hiểu biết về trận đấu cho thấy không cần can thiệp.

HLV Thomas Tuchel của Anh, sau trận thắng Mexico ở vòng 1/8, chỉ trích các quyết định VAR là 'không đủ tốt, thất thường, không đáng tin cậy'. Trong khi đó, cựu HLV đội tuyển Mỹ Bruce Arena ủng hộ VAR, cho rằng nếu có VAR ở World Cup 2002, Mỹ có thể vào bán kết. Ông nói: 'Nhìn các môn thể thao khác, họ đều có phiên bản VAR. Tại sao không đưa ra quyết định đúng?'

Tương lai của VAR: Cần sự cân bằng

Mark Geiger, cựu trọng tài MLS và người tham gia triển khai VAR, nhấn mạnh mục đích ban đầu của VAR là sửa lỗi 'rõ ràng và hiển nhiên', không phải để đạt sự hoàn hảo. Tuy nhiên, tại World Cup 2026, FIFA đã tăng cường công nghệ với hệ thống việt vị bán tự động, dùng camera theo dõi cầu thủ và cảm biến trong bóng. Điều này khiến các pha ăn mừng bàn thắng bị cắt ngang, làm giảm kịch tính.

Dù vậy, nhiều người cho rằng VAR vẫn hữu ích. Hậu vệ Chris Richards của Mỹ nói: 'Khi xem xét dưới kính hiển vi, bạn có thể tìm thấy thứ gì đó. Nhưng cuối cùng, nó có ích cho trận đấu'. Bruce Arena bổ sung: 'Bạn không muốn VAR điều khiển hoàn toàn trận đấu, nhưng nhìn chung, VAR là tốt'.

Theo Los Angeles Times

Ảnh: Digital Buggu / Pexels