Ba nhà mạng lớn nhất Trung Quốc – China Telecom, China Mobile và China Unicom – vừa đồng loạt ra mắt các gói cước Token, biến đơn vị tính toán AI thành tài nguyên cơ bản giống như phút thoại hay dung lượng dữ liệu, với mức giá thấp hơn tới 80% so với các nhà cung cấp đám mây nước ngoài. Động thái này được kỳ vọng sẽ mở ra kỷ nguyên “phổ cập hóa” sức mạnh tính toán AI.

Token là gì và vì sao các nhà mạng lại bán Token?

Token (hay còn gọi là từ mã) là đơn vị thông tin nhỏ nhất mà mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) sử dụng để xử lý dữ liệu. Mỗi Token tương ứng với một phần của từ hoặc ký tự. Khi người dùng gửi yêu cầu đến AI, số lượng Token tiêu thụ sẽ quyết định chi phí. Trước đây, Token thường được bán kèm với các gói dịch vụ AI riêng lẻ, nhưng nay các nhà mạng đã tách Token thành một loại tài nguyên độc lập, tương tự như gói thoại hay gói data.

Vào ngày 17/5, China Telecom trở thành nhà mạng đầu tiên công bố gói Token ở cấp tập đoàn, dành cho khách hàng cá nhân, gia đình, nhà phát triển, doanh nghiệp siêu nhỏ và đối tác trong hệ sinh thái Token. Ngay sau đó, China Mobile Thượng Hải ra mắt dịch vụ Token phổ thông cho cả người dùng cá nhân và văn phòng, cho phép “một tài khoản dùng chung, đa nền tảng, thanh toán qua cước điện thoại”. China Unicom Thượng Hải cũng tung ra nhiều gói Token và gói kết hợp dành cho đối tượng OPC (công ty một người).

Giá Token rẻ đến mức nào so với quốc tế?

Theo công bố, gói “Cao cấp cá nhân & gia đình” của China Telecom có giá chỉ 0,62 NDT (khoảng 0,086 USD) cho mỗi triệu Token, thấp hơn đáng kể so với các gói khác. Gói “Cơ bản cho nhà phát triển & doanh nghiệp siêu nhỏ” có giá khoảng 2,66 NDT/triệu Token. Mức giá này được cho là dựa trên chi phí vận hành và tham khảo các nhà cung cấp chính thống khác.

So sánh với thị trường quốc tế, CICC (China International Capital Corporation) ước tính chi phí suy luận (inference) cho mỗi triệu Token trên các nền tảng đám mây nước ngoài là khoảng 2 USD nếu tự xây dựng hạ tầng, và 2,6 USD nếu thuê. Như vậy, giá Token của các nhà mạng Trung Quốc thấp hơn tới 80% so với các đối thủ nước ngoài, theo nhận định của Everbright Securities.

Everbright Securities nhấn mạnh rằng mức giá này đã hạ thấp đáng kể rào cản tiếp cận cho người dùng, và nếu toàn bộ hơn 1 tỷ thuê bao di động Trung Quốc tham gia, toàn bộ logic phân phối ngành AI sẽ thay đổi. Kỷ nguyên “tiêu dùng sức mạnh tính toán đại chúng” sẽ thúc đẩy quá trình định giá lại tài sản dữ liệu của các nhà mạng.

Chiến lược chuyển đổi từ “nhà cung cấp đường ống” thành “nhà cung cấp sức mạnh tính toán”

Theo Galaxy Securities, các nhà mạng sở hữu mạng lõi phủ khắp cả nước, nhiều nút tính toán và năng lực tích hợp mạng-đám mây, giúp họ chuyển đổi từ “nhà cung cấp đường ống lưu lượng” thành “nhà cung cấp sức mạnh tính toán”. Các nhà mạng có thể tận dụng hạ tầng tính toán mạnh mẽ và mối quan hệ hợp tác lâu dài với chính phủ, doanh nghiệp nhà nước để triển khai dịch vụ Token nhanh chóng cho khối doanh nghiệp. Với người dùng cá nhân, nhờ lượng người dùng khổng lồ và khả năng điều phối đa nút, các nhà mạng có thể thu hút khách hàng bằng Token giá rẻ.

Không chỉ dừng lại ở việc bán Token, các nhà mạng còn đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng AI. China Mobile dự kiến chi 136,6 tỷ NDT (khoảng 19 tỷ USD) vào năm 2026 để “tăng tốc xây dựng mạng lưới tính toán”. China Telecom đầu tư 20,2 tỷ NDT vào hạ tầng tính toán năm 2025, chiếm 35% tổng chi tiêu vốn. China Unicom lên kế hoạch chi khoảng 50 tỷ NDT cho vốn năm 2026, trong đó đầu tư tính toán chiếm hơn 35%.

“Nhà máy Token” – mảnh ghép tiếp theo trong chuỗi giá trị AI

Jinyuan Securities cho rằng, trong bối cảnh nhu cầu AI bùng nổ, việc xây dựng các “Nhà máy Token” (AIDC) để sản xuất Token quy mô lớn là xu thế tất yếu. China Telecom Ninh Hạ đã khởi động dự án “Nhà máy Token” trị giá 17,438 tỷ NDT. Khi doanh số gói Token tăng, việc xây dựng các nhà máy này sẽ được đẩy nhanh.

Orient Securities phân tích rằng “Nhà máy Token” là khâu sản xuất cốt lõi của “nền kinh tế Token”, trong khi “Nhà điều hành Token” đóng vai trò trung gian kết nối nhà máy và người dùng. Nhà máy Token thường có lợi nhuận cao, còn nhà điều hành có doanh thu lớn nhưng biên lợi nhuận thấp hơn. Sự gia tăng nhu cầu suy luận AI đã tạo ra nhiều công ty kỳ lân trong cả hai lĩnh vực này.

Trước đó, vào tháng 4, các chi nhánh của China Mobile và China Unicom tại nhiều tỉnh như Bắc Kinh, Giang Tô, Hắc Long Giang, Hồ Bắc, Tứ Xuyên đã lần lượt ra mắt gói Token ở cấp địa phương. Điều này cho thấy các nhà mạng đã chuẩn bị từ sớm cho cuộc chơi Token.

Vào tháng 4/2026, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc (MIIT) đã ban hành thông báo về việc thúc đẩy sức mạnh tính toán phổ cập cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, yêu cầu giảm đáng kể rào cản tiếp cận và sử dụng sức mạnh tính toán, đồng thời hướng dẫn các nhà mạng xây dựng các trung tâm dữ liệu biên và thiết bị tích hợp huấn luyện-suy luận để cung cấp hỗ trợ tính toán gần người dùng.

Ảnh: Google DeepMind / Pexels