Ngày 25/6, Phó Tổng thanh tra Bộ Tổng tham mưu Iran, tướng Mohammad Jafar Asadi, tuyên bố rằng việc tái bùng phát chiến tranh giữa Iran và Mỹ là 'một khả năng có thể xảy ra', đồng thời chỉ trích Washington không tôn trọng các cam kết. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình giữa hai bên đang bế tắc, và Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ sự không hài lòng với đề xuất mới nhất của Iran.

Quan chức Iran cảnh báo nguy cơ chiến tranh tái diễn

Theo hãng tin Fars trực thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), các lực lượng vũ trang Iran đã 'hoàn toàn sẵn sàng' đối phó với bất kỳ hành động liều lĩnh nào từ phía Mỹ. Tuyên bố này được đưa ra sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4, chấm dứt khoảng 40 ngày không kích của Israel và Mỹ nhằm vào Iran cùng các cuộc tấn công đáp trả của Tehran nhắm vào nhiều quốc gia trong khu vực.

Trong một diễn biến liên quan, ngày 24/6, Iran đã đưa ra một đề xuất đàm phán mới thông qua Pakistan, quốc gia đóng vai trò trung gian giữa Washington và Tehran. Tuy nhiên, cùng ngày, Tổng thống Trump tuyên bố với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng ông 'không hài lòng' với đề xuất này.

Căng thẳng leo thang tại eo biển Hormuz

Ngày 23/6, một tàu chở hàng đã bị trúng đạn từ một vật thể không xác định vào mạn phải, cách khu vực phía đông nam Oman 7,5 hải lý, gây hư hại cho buồng lái nhưng không có thương vong hay ô nhiễm môi trường. Vụ việc xảy ra trong bối cảnh IRGC cảnh báo các tàu thuyền không được đi chệch khỏi các tuyến đường do Iran ấn định tại eo biển Hormuz, coi các tuyến đường mới được công bố mà không phối hợp với Tehran là 'không thể chấp nhận và nguy hiểm'.

Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio, phát biểu tại cuộc họp với các ngoại trưởng Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh ở Manama, khẳng định Washington sẽ không chấp nhận bất kỳ khoản phí nào đối với việc đi qua eo biển Hormuz. Ông nhấn mạnh các tuyến đường thủy quốc tế không thuộc chủ quyền của bất kỳ quốc gia nào và việc áp phí 'sẽ không bao giờ là một điều kiện có thể chấp nhận được trong bất kỳ thỏa thuận nào'.

Kênh liên lạc trực tiếp giữa IRGC và CENTCOM

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tiết lộ trong một cuộc phỏng vấn với trang web bảo thủ Anh UnHerd rằng các cuộc đàm phán hòa bình tại Thụy Sĩ đã dẫn đến việc thiết lập một kênh liên lạc trực tiếp với phía Iran nhằm giảm leo thang và giải quyết bất đồng. Theo đó, Iran đã đồng ý cử một đại diện của IRGC tới Doha để gặp một quan chức từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), nhằm giải quyết một số vấn đề tồn đọng giữa hai bên.

Vance mô tả thỏa thuận này là một trong những kết quả cụ thể của các cuộc đàm phán, đồng thời bày tỏ hy vọng cơ chế này có thể giúp giảm căng thẳng và quản lý bất đồng thông qua các kênh liên lạc trực tiếp.

Đàm phán kỹ thuật và các nhóm công tác

Sau vòng đàm phán đầu tiên tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock của Thụy Sĩ, hai bên đã chuyển sang giai đoạn chuẩn bị cho các cuộc đàm phán kỹ thuật dự kiến nối lại vào cuối tháng 6. Iran đã thành lập bốn nhóm công tác phụ trách các vấn đề dỡ bỏ trừng phạt, chương trình hạt nhân, tái thiết và phát triển kinh tế, cũng như các cơ chế giám sát và thực thi. Trong khi đó, Washington cho biết vòng đàm phán tiếp theo sẽ tập trung vào việc chuyển các nguyên tắc chung thành các thỏa thuận có thể thực thi.

Bất chấp những nỗ lực ngoại giao, căng thẳng vẫn ở mức cao. Chủ tịch Quốc hội kiêm Trưởng đoàn đàm phán Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, đã chỉ trích quan điểm của Mỹ về tài sản bị phong tỏa và việc phân bổ chúng để mua ngũ cốc từ Mỹ. Tehran cũng phản đối tuyên bố của Tổng thư ký NATO Mark Rutte về việc sử dụng các căn cứ châu Âu để hỗ trợ các chiến dịch của Mỹ, trong khi Italy một lần nữa bác bỏ việc sử dụng căn cứ của nước này cho bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào Iran.

Ảnh: Saifee Art / Pexels