Các startup và sàn môi giới chứng khoán Mỹ đang phát triển các AI agent (tác nhân trí tuệ nhân tạo) có khả năng tự động quản lý danh mục đầu tư và thực hiện giao dịch 24/7, đánh dấu bước chuyển từ tư vấn sang thực thi tự động trong lĩnh vực tài chính. Theo CNBC, xu hướng 'agentic trading' – nơi AI không chỉ khuyến nghị mà còn trực tiếp thực hiện giao dịch – đang dần thành hiện thực, với sự tham gia của cả startup lẫn các công ty môi giới lớn như Robinhood và Public.

AI agent giao dịch là gì và đang phát triển ra sao?

AI agent giao dịch là hệ thống trí tuệ nhân tạo có thể tự động hóa các nhiệm vụ đầu tư từng do con người đảm nhiệm, như quản lý danh mục, tái cân bằng, thuế và vay nợ. Devin Ryan, Trưởng bộ phận nghiên cứu công nghệ tài chính tại Citizens, nhận định: 'Về cơ bản, mọi người đều sẽ có văn phòng gia đình riêng làm việc 24/7 cho họ, kể cả khi họ ngủ. Điều này không phải 10 năm nữa, mà sẽ đến trong vài năm tới.' Ryan tin rằng các agent này cuối cùng sẽ làm nhiều hơn việc mua bán chứng khoán, bao gồm quản lý thuế, số dư tiền mặt, vay thế chấp và danh mục đầu tư – tất cả được tùy chỉnh theo mục tiêu tài chính của nhà đầu tư.

Các công ty tiên phong: từ startup đến sàn môi giới lớn

Startup Podium Markets AI đang xây dựng trợ lý Ivy có thể phân tích danh mục đầu tư của khách hàng qua nhiều tài khoản môi giới và đưa ra khuyến nghị dựa trên mục tiêu và khả năng chịu rủi ro. Tuy nhiên, Ivy không tự động thực hiện giao dịch – người dùng vẫn là người quyết định cuối cùng. 'AI cung cấp thông tin, con người quyết định,' Dirk Mueller-Ingrand, đồng sáng lập và CEO của Podium Markets AI, cho biết. Ông hình dung đây là 'người bạn AI tài chính bền bỉ luôn đồng hành cùng bạn.'

Các sàn môi giới lớn cũng không đứng ngoài cuộc. Robinhood hồi tháng 5 đã giới thiệu công cụ cho phép các AI agent bên thứ ba kết nối với tài khoản khách hàng. Trong khi đó, sàn môi giới Public đang phát triển nội bộ các AI agent có thể tự động hóa quy trình đầu tư trong nền tảng của mình. Leif Abraham, đồng sáng lập và đồng CEO của Public, giải thích: 'Kỷ nguyên agentic này chuyển từ việc tự nghiên cứu, tự hình thành ý tưởng và giao dịch theo cách thủ công sang tự động hóa, nơi AI agent thực hiện các chiến lược đầu tư thay mặt bạn.'

Lợi ích và rủi ro: AI có thể thay thế con người?

Ryan ước tính tài chính agentic có thể làm tăng khối lượng giao dịch lên gấp ít nhất 10 lần. Một nhà đầu tư cá nhân hiện đang giao dịch khoảng hai lần mỗi tháng, theo mô hình agentic có thể giao dịch tới 20 lần mỗi ngày. Ông dự báo: 'Vào cuối năm sau (2027), trên một số nền tảng, phần lớn hoạt động giao dịch tính theo số lượng lệnh sẽ do các agent thực hiện.'

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của AI trong đầu tư vẫn còn gây tranh cãi. Obioha Okereke, 29 tuổi, chuyên gia công nghệ tại Georgia và là người sáng lập nền tảng giáo dục tài chính College Money Habits, xây dựng một agent dùng Claude (của Anthropic) để tìm kiếm cổ phiếu và quyền chọn bị định giá thấp. Anh cho biết: 'Về cơ bản, tôi yêu cầu Claude đóng vai trò nhà phân tích quỹ đầu cơ để tìm cổ phiếu bị định giá thấp.' Dù vậy, anh vẫn xem xét mọi khuyến nghị trước khi thực hiện giao dịch. 'Tôi luôn cho rằng AI là công cụ chứ không phải sự thay thế,' anh nói.

Ngược lại, Thomas Schlossmacher, 31 tuổi, nhà đầu tư cá nhân và người sáng lập Specialty Tokens, thử nghiệm một agent giao dịch sau khi thấy nhiều tuyên bố trên mạng rằng AI có thể tìm ra các mô hình thị trường sinh lời. Thay vào đó, anh 'thua lỗ liên tục.' Schlossmacher cảnh báo: 'Nếu bạn sử dụng AI cho một hệ thống tự động hoặc dựa vào agent để làm mọi thứ, tôi nghĩ bạn cần một chuyên gia. Giao mù quáng cho một agent và bảo 'Này, kiếm tiền cho tôi' là điều khá ngu ngốc.'

Rào cản và tương lai: cần giám sát chặt chẽ

Thách thức lớn nhất là dạy AI agent hiểu chính xác ý định của nhà đầu tư. Một nhà đầu tư có thể nói 'hãy làm danh mục của tôi tăng trưởng mạnh mẽ,' nhưng điều đó có nghĩa là chấp nhận biến động cao hơn, tập trung đầu tư, sử dụng quyền chọn hay chấp nhận rủi ro thua lỗ lớn? AI có thể làm theo hướng dẫn nhưng tạo ra kết quả ngoài ý muốn.

Vì vậy, nhiều công ty đang xây dựng các rào cản trước khi trao quyền nhiều hơn cho AI. Public yêu cầu người dùng xem xét và phê duyệt quy trình của agent trước khi nó thực hiện bất kỳ nhiệm vụ đầu tư nào. 'Bạn vẫn có tiếng nói cuối cùng,' Abraham nói. 'AI agent sẽ không có ý chí riêng... Nó chỉ thực thi.'

Devin Ryan nhấn mạnh: 'Bạn phải đảm bảo lợi ích tốt nhất của khách hàng được đặt lên hàng đầu. Nếu agent không hoạt động như mô hình hoặc như bạn mong đợi, đó sẽ là rủi ro cho công ty.'

Ý nghĩa đối với nhà đầu tư Việt Nam

Dù các AI agent giao dịch đang được phát triển chủ yếu ở Mỹ, nhà đầu tư Việt Nam cũng có thể tiếp cận các công cụ tương tự thông qua các nền tảng quốc tế hoặc ứng dụng trong nước. Tuy nhiên, nguyên tắc 'AI cung cấp thông tin, con người quyết định' vẫn là kim chỉ nam. Nhà đầu tư cần hiểu rõ rủi ro và luôn kiểm tra lại các quyết định của AI, tránh phụ thuộc mù quáng vào công nghệ.

Theo CNBC

Ảnh: TheInvestorPost / Pixabay