Kể từ cuối tháng 6/2026, cổ phiếu AI và bán dẫn trên thị trường toàn cầu đã chứng kiến đợt điều chỉnh mạnh, khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại về nguy cơ 'bong bóng AI' sụp đổ. Tuy nhiên, dữ liệu kinh tế mới nhất từ Đài Loan - trung tâm sản xuất chip lớn nhất thế giới - lại đưa ra một bức tranh trái ngược: xuất khẩu tháng 6 tăng 59,4% so với cùng kỳ năm trước, vượt xa dự báo.

Dấu hiệu điều chỉnh của cổ phiếu bán dẫn AI

Kể từ cuối tháng 6/2026, nhóm cổ phiếu AI và bán dẫn đã bắt đầu suy yếu, và sang tháng 7 đà điều chỉnh càng rõ nét. Theo nhận định của ông Fujishiro, chuyên gia kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Đầu tư Dai-ichi Life, thị trường hiện đang phân hóa rõ rệt giữa hai nhóm doanh nghiệp: nhóm các 'hyperscaler' như Amazon, Microsoft, Google, Meta, Oracle (những công ty đầu tư xây dựng trung tâm dữ liệu) và nhóm các nhà cung cấp thiết bị, vật liệu bán dẫn như NVIDIA, TSMC, Samsung, SK Hynix cùng các công ty sản xuất thiết bị tại Nhật, Mỹ, châu Âu.

Dữ liệu từ Đài Loan: xuất khẩu tăng vọt, PMI vẫn trên ngưỡng mở rộng

Đài Loan, nơi đặt nhà máy của TSMC - nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới, cung cấp những chỉ số quan trọng về sức khỏe của ngành bán dẫn. Số liệu mới nhất cho thấy đơn hàng xuất khẩu tháng 6/2026 của Đài Loan tăng 59,4% so với cùng kỳ năm trước, tăng tốc từ mức 47,2% của tháng 5 và vượt xa dự báo 47,3%. Trong đó, sản phẩm điện tử và công nghệ thông tin-truyền thông (ICT) – chiếm khoảng 80% tổng xuất khẩu – lần lượt tăng 79,9% và 81,9% so với cùng kỳ, phản ánh nhu cầu AI mạnh mẽ.

Chỉ số PMI sản xuất của Đài Loan trong tháng 6 đạt 55,2, tuy giảm 0,9 điểm so với tháng 5 nhưng vẫn nằm trong vùng mở rộng (trên 50). Đáng chú ý, chỉ số đơn hàng mới ở mức 56,9 (gần mức cao nhất 12 tháng), đơn hàng tồn đọng ở mức 56,2, trong khi giá bán sản xuất tăng lên 64,1 – dấu hiệu cho thấy nhu cầu vượt cung đang đẩy giá chip lên cao. Tăng trưởng GDP danh nghĩa của Đài Loan trong quý I/2026 đạt 18,8% so với cùng kỳ, mức cao nhất trong khoảng 50 năm, với GDP thực tăng 14,6% và chỉ số giảm phát GDP ở mức 3,7%.

Hai nhóm doanh nghiệp chi phối thị trường AI

Thị trường AI hiện được dẫn dắt bởi hai nhóm chính. Nhóm thứ nhất là các hyperscaler – những gã khổng lồ công nghệ Mỹ như Amazon, Microsoft, Google, Meta và Oracle, cùng với Alibaba, Huawei, Tencent của Trung Quốc – những công ty sở hữu mạng lưới trung tâm dữ liệu khổng lồ và cung cấp dịch vụ đám mây, nền tảng AI toàn cầu. Nhóm thứ hai là các nhà sản xuất và cung cấp thiết bị bán dẫn, bao gồm NVIDIA, TSMC, Samsung, SK Hynix, cùng các doanh nghiệp sản xuất thiết bị chế tạo chip tại Nhật Bản, Mỹ và châu Âu. Trong quá khứ, sự bùng nổ đầu tư của hyperscaler thường kéo theo sự tăng giá mạnh của nhóm 'cung cấp công cụ' (pick-and-shovel) như các công ty sản xuất thiết bị bán dẫn.

Triển vọng và rủi ro: khi nào cần cảnh giác?

Theo ông Fujishiro, mặc dù dữ liệu hiện tại vẫn rất tích cực, nhưng cần theo dõi sát sao các chỉ số trong những tháng tới. Sự gia tăng đột biến của giá bán sản xuất (PMI giá bán ở mức 64,1) có thể là dấu hiệu của áp lực lạm phát. Ngoài ra, thông tin từ TSMC vào ngày 21/7 cho thấy công ty đang tính tính phụ phí đối với các đơn đặt hàng vượt kế hoạch và dự kiến tăng giá thêm 10-15% từ năm 2027, cho thấy nguồn cung chip AI vẫn đang rất căng thẳng. Điều này có thể duy trì đà tăng trưởng cho ngành trong ngắn hạn, nhưng tiềm ẩn nguy cơ điều chỉnh nếu nhu cầu chững lại.

Ý nghĩa với người đọc Việt Nam

Việt Nam hiện là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu, với nhiều nhà máy sản xuất linh kiện của Samsung, LG và các tập đoàn công nghệ khác. Sự tăng trưởng mạnh mẽ của ngành bán dẫn AI thế giới có thể kéo theo nhu cầu về linh kiện và thiết bị từ các nhà máy tại Việt Nam, qua đó tác động tích cực đến xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế trong nước. Tuy nhiên, nếu thị trường AI gặp biến động, Việt Nam cũng có thể chịu ảnh hưởng gián tiếp thông qua sự suy giảm nhu cầu từ các đối tác quốc tế.

Theo Yahoo