Ngày 15/6, tàu không người lái Lightfish của Seasats đã tiếp cận tàu khu trục Type 052D Trung Quốc ở vị trí 73 dặm đông bắc Luzon, Philippines, và quay video lại. Tàu khu trục đã phát hiện và thực hiện hành động tránh, nhưng không có hành động gây hấn. Sự kiện này cho thấy khả năng của USV nhỏ trong việc tiếp cận tàu chiến hiện đại, đặt ra thách thức về quy tắc đối đầu trên biển.

Chi tiết cuộc chạm trán giữa Lightfish và tàu khu trục Type 052D

Theo CEO Seasats Mike Flanigan, Lightfish đã theo dõi tàu chiến Trung Quốc trên radar từ khoảng cách 10 hải lý và quan sát trực quan ở khoảng cách vài trăm mét. Sự kiện diễn ra lúc tối theo giờ Thái Bình Dương ngày 15/6. Tàu khu trục đã đổi hướng và có vẻ quan sát Lightfish. Công ty đã thảo luận với quân đội Mỹ sau sự kiện nhưng không tiết lộ chi tiết. Đây không phải lần đầu Lightfish gặp tàu chiến Trung Quốc: hồi tháng 5, nó đã bắt gặp một tàu hộ vệ Type 056 khi băng qua eo biển Đài Loan.

Bối cảnh chiến lược eo biển Luzon

Eo biển Luzon là một trong những tuyến đường biển chiến lược nhất thế giới, nằm giữa Đài Loan và Philippines, nối Thái Bình Dương với Biển Đông. Khu vực này có mật độ hoạt động quân sự và thương mại cao. Flanigan nhấn mạnh rằng đây có thể trở thành khu vực tác chiến siêu vũ khí nếu xảy ra xung đột tại Đài Loan, và là nơi lý tưởng cho USV hoạt động.

Bài học từ Ukraine và Houthi: USV trở thành vũ khí lợi hại

Ukraine đã chứng minh sức mạnh hủy diệt của USV chống lại Hạm đội Biển Đen Nga, buộc Nga phải di dời tàu chiến khỏi Crimea. Trước đó, phiến quân Houthi ở Yemen đã sử dụng USV tự sát tấn công tàu chiến Saudi từ năm 2017. Mới đây, quân đội Mỹ lần đầu tiên dùng USV Corsair tấn công tàu ngầm Iran tại eo biển Hormuz vào ngày 12/7. Tại RIMPAC 2026, USV GARC đã tham gia tập trận đánh chìm tàu mục tiêu.

Quy tắc đối đầu: Làm gì khi USV tiếp cận?

Flanigan cho rằng USV nên ưu tiên tránh tàu có người lái và tuân thủ COLREGs (Quy tắc tránh va quốc tế). Tuy nhiên, không có cách chắc chắn để xác định USV thân thiện hay thù địch. Việc phá hủy USV không người lái có ngưỡng leo thang thấp hơn so với tàu có người lái. Khi USV ngày càng phổ biến, các quy tắc đối đầu sẽ trở nên phức tạp hơn. Dù chưa có vụ nổ súng nào xảy ra, nhưng các cuộc chạm trán gần gũi liên tục đặt ra câu hỏi về phản ứng phù hợp.

Flanigan lưu ý rằng Lightfish có tầm hoạt động hơn 8.000 hải lý, cho thấy toàn bộ đại dương đều nằm trong tầm với của USV nhỏ. Sự kiện này nhấn mạnh rằng USV không chỉ giới hạn ở vùng ven biển mà có thể hoạt động xa, và các hải quân cần chuẩn bị cho tình huống chạm trán thường xuyên hơn.

Theo TWZ

Ảnh: Kokyo K / Pexels