Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chĩa mũi nhọn vào các nhà sản xuất thuốc generic vào tối thứ Ba (21/7/2026), đe dọa áp thuế 200% trong vòng ba năm nếu họ không chuyển sản xuất về Mỹ. Trong một bài đăng trên Truth Social, Trump tuyên bố sẽ áp thuế 100% đối với thuốc generic nhập khẩu vào Mỹ bắt đầu từ ngày 1/8/2028 và sau đó là 200%. "Điều này được thực hiện nhằm TÁI ĐỊNH HÌNH Sản xuất Dược phẩm Generic vào Mỹ, với hình phạt dành cho những Công ty quyết định không xây dựng Nhà máy và Thiết bị trong khoảng thời gian đã nêu," Trump viết.

Thiếu chi tiết về cơ sở pháp lý và phạm vi áp dụng

Trump không đưa ra chi tiết về cơ sở pháp lý của chính sách, cách thức thực thi hay liệu nó chỉ ảnh hưởng đến thuốc thành phẩm hay cả việc nhập khẩu nguyên liệu mà các nhà sản xuất thuốc generic sử dụng để sản xuất sản phẩm cuối cùng. Vào tháng 2, Tòa án Tối cao đã phán quyết rằng Trump không có khả năng đơn phương áp thuế.

Áp lực lên ngành dược generic: lợi nhuận mỏng, rủi ro cao

Khác với các hãng dược tên tuổi, các nhà sản xuất thuốc generic có biên lợi nhuận rất nhỏ, do đó ngay cả những nhượng bộ nhỏ cũng có tác động lớn đến ngành. Theo một báo cáo của Brookings công bố năm ngoái, sản phẩm có thể bị ngừng sản xuất hoặc thiếu hụt, và việc cắt giảm chi phí để đối phó với thuế quan có thể gây nguy hại đến chất lượng thuốc generic.

Hiệp hội Thuốc Tiếp cận (Association for Accessible Medicines), một nhóm thương mại trong ngành, cho biết các nhà sản xuất thuốc generic phải đối mặt với nhiều rào cản khi cố gắng cung cấp thuốc giá rẻ. "Ngành của chúng tôi đã tăng trưởng đáng kể tại Mỹ trong hai năm qua nhờ các khoản đầu tư có mục tiêu vào chuỗi cung ứng," Chủ tịch kiêm CEO John Murphy cho biết trong một tuyên bố. "Tuy nhiên, các vấn đề cơ cấu trong cả mua sắm và hoàn trả cho nhiều loại thuốc generic vẫn là rào cản lớn đối với sự phát triển của lĩnh vực này tại Mỹ." Murphy nói rằng nhóm thương mại vẫn cần hiểu rõ đề xuất cụ thể của Trump, nhưng họ có ý tưởng giải quyết "các khiếm khuyết thị trường" và mong muốn đối thoại với chính quyền Trump và Quốc hội về cách "khôi phục ngành công nghiệp generic tăng trưởng và ưu tiên vị thế của nó như một tài sản an ninh quốc gia quan trọng tại Mỹ."

Phản ứng thị trường: cổ phiếu Apotex giảm mạnh

Tác động thực tế của chính sách thuế quan mới đối với thuốc generic phụ thuộc nhiều vào chi tiết, nhà phân tích Dennis Ding của Jefferies viết trong một ghi chú gửi khách hàng hôm thứ Ba. Nếu thuế chỉ áp lên thành phẩm chứ không phải nhập khẩu nguyên liệu, các công ty như Amphastar Pharmaceuticals và ANI Pharmaceuticals sẽ ít bị ảnh hưởng nhất, trong khi một công ty như Apotex sẽ có rủi ro cao hơn. Cổ phiếu Apotex đã giảm 9% trong giao dịch đầu ngày thứ Tư (22/7), vượt xa mức giảm của các nhà sản xuất thuốc generic khác như Dr. Reddy's của Ấn Độ (giảm 7%) và Sandoz của Thụy Sĩ (chứng chỉ lưu ký Mỹ giảm 3%).

Bối cảnh: Trump từng gây sức ép lên ngành dược tên tuổi

Trump đã dành phần lớn nhiệm kỳ tổng thống của mình để sử dụng các mối đe dọa thuế quan nhằm giành được nhượng bộ từ ngành dược. Các nhà sản xuất thuốc có thương hiệu đã vội vã công bố các thỏa thuận đầu tư tại Mỹ trong năm qua, cam kết chi hàng chục tỷ USD cho các cơ sở sản xuất tại Mỹ. Mười bảy công ty dược cũng đã khuất phục trước áp lực của Trump về giá dược phẩm, ký kết các thỏa thuận "tối huệ quốc" giúp họ được giảm thuế để đổi lấy cam kết giảm giá cho người tiêu dùng Mỹ. Tuy nhiên, các thỏa thuận chỉ liên quan đến một số lượng nhỏ thuốc — bao gồm cả những loại đã phải đối mặt với cạnh tranh generic — và mang lại khoản tiết kiệm hạn chế cho người tiêu dùng.

Theo BioPharma Dive

Ảnh: Atlantic Ambience / Pexels