Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký một loạt tuyên bố hôm thứ Hai (20/7) áp thuế 50% lên nhiều mặt hàng Canada, từ thiết bị khúc côn cầu đến đồ uống có cồn, leo thang tranh chấp thương mại song phương. Các mức thuế mới dự kiến có hiệu lực từ ngày 19/8.

Những mặt hàng nào bị áp thuế 50%?

Để trả đũa các mức thuế Canada áp lên một số mặt hàng ô tô nhập khẩu từ Mỹ năm ngoái, chính quyền Trump áp thuế lên các mặt hàng điện tử, thiết bị khúc côn cầu, mật ong, củ hoa, lông vũ, ván ép, da bò, đồ trang sức và nhiều hàng hóa khác của Canada. Nhà Trắng cũng áp thuế lên bia, rượu vang, rượu mạnh và sữa của Canada, nhằm đáp trả việc Canada tẩy chay rượu Mỹ sau các mức thuế năm ngoái và hạn ngạch nhập khẩu sữa kéo dài của Canada.

Hàng hóa theo USMCA có được miễn trừ không?

Một quan chức cấp cao của chính quyền cho biết hàng hóa lưu thông qua biên giới theo Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) – thỏa thuận thương mại được ký trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump – sẽ không được miễn trừ khỏi các mức thuế mới.

Phản ứng từ chính quyền Trump và Canada

Quan chức này nói rằng các mức thuế mới không có nghĩa là Mỹ đang bước vào cuộc chiến thương mại với Canada, và chính quyền Trump vẫn sẵn sàng đàm phán. Tuy nhiên, quan chức này lập luận rằng Mỹ cần phải đáp trả những gì Nhà Trắng coi là hành vi thương mại phân biệt đối xử, cho rằng Canada và Trung Quốc là hai quốc gia duy nhất trả đũa chiến lược thương mại thuế quan nặng của ông Trump. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết trong một tuyên bố: “Trong khi chính quyền tiếp tục đảm bảo các thỏa thuận thương mại công bằng và có đi có lại với các đối tác thương mại của chúng tôi, Canada, không giống như các đối tác và đồng minh khác, vẫn tiếp tục trả đũa Hoa Kỳ vì những nỗ lực của chúng tôi nhằm tái cân bằng thương mại và bảo vệ ngành công nghiệp Mỹ trong các lĩnh vực nhạy cảm với an ninh quốc gia.” CBS News đã liên hệ với văn phòng Thủ tướng Canada Mark Carney để xin bình luận.

Cơ sở pháp lý và bối cảnh

Các mức thuế mới được ban hành theo Mục 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930, cho phép tổng thống áp mức thuế lên tới 50% đối với bất kỳ quốc gia nào “phân biệt đối xử” với thương mại Mỹ. Quan chức cấp cao cho biết Mục 338 chưa từng được sử dụng theo cách này trước đây, nhưng chính quyền tin rằng mình có thẩm quyền áp thuế. Thẩm quyền áp thuế của ông Trump đã bị hạn chế hồi đầu năm nay khi Tòa án Tối cao phán quyết rằng ông không thể sử dụng một đạo luật quyền hạn khẩn cấp riêng để áp thuế nhập khẩu. Canada là đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ, sau Mexico, với hơn 300 tỷ USD hàng hóa lưu thông qua biên giới Mỹ-Canada trong 5 tháng đầu năm nay, theo dữ liệu liên bang. Quan hệ thương mại giữa hai nước đã căng thẳng kể từ những tuần đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, khi ông đe dọa áp thuế nặng lên các nước láng giềng phía bắc và phía nam vì cho rằng họ không hành động đủ để ngăn chặn ma túy và người di cư qua biên giới. Canada đáp trả bằng cách áp thuế riêng lên hàng Mỹ, và một số tỉnh bang đưa ra các biện pháp trả đũa riêng, như rút rượu Mỹ khỏi kệ. Chính quyền Trump sau đó đã khởi động đàm phán thương mại với Canada và rút lại một số mức thuế khắc nghiệt nhất bằng cách miễn trừ hàng hóa tuân thủ USMCA. Tuy nhiên, căng thẳng vẫn ở mức cao, với việc ông Trump thường xuyên đe dọa tăng thuế và quyết định không gia hạn USMCA sau năm 2036. Cuối tuần trước, ông Trump đe dọa áp thêm thuế lên Canada để đáp trả các vụ cháy rừng khiến khói bao phủ miền đông và trung tây nước Mỹ, cho rằng nước này đã bị “xâm chiếm bởi không khí bẩn thỉu, ô nhiễm và không lành mạnh”. Canada đã bảo vệ cách xử lý các vụ cháy. Quan chức cấp cao cho biết các mức thuế hôm thứ Hai “không phải là cái gọi là thuế cháy rừng”, nhưng các cố vấn đang chia sẻ các lựa chọn với tổng thống.

Theo CBS News

Ảnh: Fotorech / Pixabay