Ngân hàng Thế giới (World Bank) chính thức từ bỏ cam kết dành 45% chi tiêu cho các dự án có lợi ích khí hậu, sau nhiều tháng chịu áp lực từ chính quyền Tổng thống Donald Trump. Quyết định được công bố hôm thứ Hai (30/06/2026) sau cuộc họp hội đồng quản trị tuần trước. Động thái này đánh dấu một thắng lợi trong nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm loại bỏ các chính sách khí hậu khỏi chính sách đối ngoại của Mỹ. Chính quyền Trump từng mô tả mục tiêu này là “gây méo mó” và “vô lý”.

Mục tiêu 45% bị loại bỏ, nhưng Kế hoạch Hành động Khí hậu vẫn được gia hạn

Ngân hàng Thế giới tuyên bố: “Chúng tôi sẽ loại bỏ mục tiêu đồng lợi ích khí hậu 45%.” Tuy nhiên, ngân hàng vẫn giữ lại Kế hoạch Hành động Khí hậu rộng lớn hơn, vốn sắp hết hạn vào cuối tháng Sáu. Kế hoạch này không chỉ định hướng dòng vốn mà còn cung cấp hỗ trợ kỹ thuật giúp các quốc gia giảm phát thải khí nhà kính và thích ứng với nhiệt độ tăng. Ngân hàng cho biết công việc về khí hậu “vẫn sẽ hoàn toàn do khách hàng định hướng”, hỗ trợ họ thực hiện các tham vọng quốc gia và Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) theo Thỏa thuận Paris.

Áp lực từ Mỹ và phản ứng của các bên liên quan

Quyết định bỏ mục tiêu tài chính khí hậu diễn ra sau nhiều tháng chịu áp lực từ chính quyền Trump. Những người am hiểu các cuộc đàm phán cho biết Mỹ kiên quyết yêu cầu loại bỏ mục tiêu này, bất chấp các quốc gia khác bày tỏ ủng hộ. Với tư cách là cổ đông lớn nhất, Mỹ có ảnh hưởng lớn đến các quyết định của ngân hàng. Một quan chức từ một nước phát triển trực tiếp tham gia đàm phán, giấu tên, nhận xét: “Điều này khác xa so với những gì một kiến trúc tài chính có trách nhiệm cần có.”

Ngân hàng vẫn theo dõi và báo cáo dòng vốn khí hậu

Ngân hàng Thế giới cho biết sẽ tiếp tục theo dõi và báo cáo lượng tiền dành cho các dự án có đồng lợi ích khí hậu. Năm ngoái, ngân hàng đã vượt mục tiêu của chính mình khi dành 48% tài chính cho các dự án liên quan đến khí hậu. Các mục tiêu khí hậu khác trong các thỏa thuận chi phối các bộ phận khác nhau của ngân hàng, bao gồm Hiệp hội Phát triển Quốc tế (IDA) – quỹ dành cho các nước nghèo nhất, vẫn được giữ nguyên.

Bối cảnh toàn cầu và tác động

Các ngân hàng phát triển đa phương đóng vai trò chủ chốt trong các cuộc đàm phán khí hậu toàn cầu, nơi các nước giàu cam kết cung cấp 300 tỷ USD mỗi năm cho các nước nghèo vào năm 2035. Tuy nhiên, Mỹ không còn tham gia Thỏa thuận Paris và sẽ rời khỏi Công ước khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu vào đầu năm sau. Clemence Landers, chuyên gia cao cấp tại Trung tâm Phát triển Toàn cầu, nhận định: “Các mục tiêu gửi đi tín hiệu rất lớn về hướng đi của một tổ chức. Đồng thời, đó là dấu hiệu của thời đại và Ngân hàng Thế giới đang cố gắng hết sức để không làm phật lòng cổ đông lớn nhất của mình.” Bà tin rằng ngân hàng sẽ tiếp tục tài trợ cho các dự án năng lượng tái tạo ở các quốc gia có nhu cầu, ngay cả khi đã bỏ mục tiêu khí hậu. Ngân hàng khẳng định việc loại bỏ mục tiêu 45% là một phần trong quá trình chuyển đổi từ “đầu vào sang kết quả”, và sẽ tiếp tục giám sát và báo cáo lượng phát thải khí nhà kính ròng cũng như khả năng chống chịu rủi ro khí hậu của các quốc gia.

Theo E&E News by POLITICO

Ảnh: Ibrahim Boran / Pexels