Việc ký kết thỏa thuận giữa Mỹ và Iran cùng tác động tức thời lên giá năng lượng đã tái cân bằng bản đồ rủi ro ngắn hạn của kinh tế toàn cầu, theo báo cáo ngày 13/07/2026 của CaixaBank Research. Giá dầu gần như quay trở lại điểm xuất phát khoảng 70 USD/thùng, và các hợp đồng tương lai dự báo giá trung bình đến cuối năm 2027 thấp hơn đáng kể so với các giả định trong hầu hết kịch bản cơ sở.

Thỏa thuận Mỹ-Iran và triển vọng năng lượng

Thỏa thuận hiện tại mới chỉ là biên bản ghi nhớ (MoU), đánh dấu giai đoạn 60 ngày đàm phán ba vấn đề chính: mở cửa và quản lý eo biển Hormuz (hiện lưu thông vẫn hạn chế), giải phóng tài sản bị đóng băng của Iran (cộng thêm viện trợ tái thiết), và giải quyết xung đột tại Lebanon. Do đó, không thể loại trừ khả năng đàm phán kéo dài và biến động cao. Tuy nhiên, việc giá năng lượng giảm đã tự động làm giảm rủi ro đuôi và xác suất các kịch bản tiêu cực nhất (stagflation), đồng thời tăng khả năng mọi bất ổn tích tụ từ tháng 2 chỉ là một cú sốc cung vừa phải.

Lạm phát châu Âu hạ nhiệt, kỳ vọng lãi suất điều chỉnh

Dữ liệu lạm phát tháng 6 tại châu Âu cho thấy mức 2,8%, giảm từ 3,2% của tháng 5, nhờ giá năng lượng hạ nhiệt nhanh chóng. Lạm phát hài hòa giảm tại ba trong bốn nền kinh tế lớn nhất (Pháp, Đức, Italy). Đáng chú ý, kỳ vọng lạm phát ngắn hạn giảm mạnh ở cả hai bờ Đại Tây Dương, phản ánh hiệu quả của chính sách thắt chặt tiền tệ vừa phải trong những tháng gần đây và trao cho các ngân hàng trung ương thêm linh hoạt. Thị trường hiện chỉ dự báo thêm một lần tăng lãi suất tại Mỹ và châu Âu, sau khi ECB tăng 25 điểm cơ bản và Fed thay đổi chiến lược truyền thông với sự xuất hiện của Warsh. Dựa trên giá dầu và khí đốt tương lai cuối tháng 6, tác động trực tiếp của năng lượng lên lạm phát tổng thể năm 2026 có thể giảm khoảng 0,3 điểm phần trăm so với ước tính một tháng trước.

Tăng trưởng và đầu tư: Động lực mới từ AI, quốc phòng, năng lượng

Bức tranh hoạt động kinh tế kém rõ ràng hơn, chờ số liệu quý 2, nhưng các tác động tiêu cực lên tăng trưởng dường như ở mức vừa phải, đặc biệt nếu các dấu hiệu cải thiện gần đây về niềm tin tiêu dùng và kinh doanh được xác nhận. Điều này một lần nữa phản ánh sức chống chịu của chu kỳ kinh doanh toàn cầu, cùng với sự bùng nổ đầu tư mới. Sau một thập kỷ rưỡi trì trệ, đầu tư đang thay thế tiêu dùng tư nhân trong ngắn hạn, được thúc đẩy bởi triển khai AI, chi tiêu quốc phòng, chuyển dịch năng lượng và các giai đoạn cuối của NGEU tại châu Âu. Sự chuyển dịch từ ưu tiên hiệu quả trong chính sách kinh tế sang tập trung vào an ninh quốc gia, khả năng chống chịu công nghiệp và cạnh tranh công nghệ giữa các khối sẽ đi kèm chi phí rất cao. Nền kinh tế toàn cầu đang bước vào kỷ nguyên mới với hai chuyển dịch địa chấn song song: phân mảnh địa kinh tế và cách mạng công nghệ. Thách thức đối với chính sách kinh tế là duy trì sức chống chịu của một hệ thống ngày càng phức tạp, kết nối và bất định.

Theo CaixaBank Research

Ảnh: DΛVΞ GΛRCIΛ / Pexels