Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi ngày 14/6 đã ca ngợi hợp tác quốc phòng với Anh trong cuộc gặp Thủ tướng Keir Starmer tại London, bất chấp những bất ổn về tài chính cho chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới GCAP (Global Combat Air Programme). Bà Takaichi khẳng định Anh là đối tác rất quan trọng của Nhật Bản khi quan hệ an ninh-quốc phòng ngày càng sâu rộng.

GCAP – dự án máy bay thế hệ mới đối mặt bất ổn tài chính

GCAP là sáng kiến giữa Anh, Nhật Bản và Italy nhằm phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới vào năm 2035. Tuy nhiên, dự án đang gặp trở ngại, bao gồm chậm trễ trong đóng góp tài chính của Anh và bất ổn sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey – người ủng hộ dự án – từ chức hôm 13/6 (thứ Năm).

Trước cuộc gặp, chính phủ Anh cho biết Starmer và Takaichi dự kiến thảo luận về việc khởi động giai đoạn tiếp theo của dự án thông qua một hợp đồng quốc tế dự kiến ký trong tháng 6. Tuyên bố không nêu rõ số tiền đầu tư. Cam kết ký hợp đồng vào cuối tháng 6 thể hiện sự tiếp tục cam kết, nhưng thời hạn hợp đồng chưa được làm rõ. Một thỏa thuận ban đầu kéo dài đến tháng 6 đã được ký vào tháng 4 để duy trì dự án, nhưng chưa có hợp đồng dài hạn nào xuất hiện.

Bất đồng ngân sách quốc phòng Anh gây chậm trễ

Anh từng dự kiến công bố hàng tỷ bảng cho GCAP vào cuối năm 2025 như một phần của kế hoạch đầu tư quốc phòng 10 năm, nhưng kế hoạch này đã bị hoãn lại vài tháng do tranh cãi chi tiêu giữa Bộ Quốc phòng và Bộ Tài chính Anh. Bất chấp khó khăn, bà Takaichi cho rằng dự án GCAP đã đưa quan hệ hai nước lên mức “gần như liên minh” và hy vọng nâng tầm quan hệ lên cấp độ tiếp theo với Starmer.

Về phần mình, Thủ tướng Starmer khẳng định: “Tôi rất vui vì hôm nay chúng ta có thể tái khẳng định cam kết sâu sắc đối với GCAP.”

Theo South China Morning Post

Ảnh: stevepb / Pixabay