Trong giai đoạn hậu 2022, Nga đã mở rộng sản xuất vũ khí trong nước để thay thế tổn thất trên chiến trường và đáp ứng nhu cầu tương lai, với các doanh nghiệp quốc phòng đóng vai trò trung tâm. Báo cáo mới của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) công bố ngày 14/7/2026 đã phân tích sâu năm doanh nghiệp quốc phòng Nga, bao gồm bốn tập đoàn lớn lâu đời—Uralvagonzavod, Almaz-Antey, KRET và Kalashnikov—và một công ty mới nổi Ushkuynik. Các doanh nghiệp này đảm nhiệm vai trò thiết kế, sản xuất, mở rộng quy mô và cung cấp các hệ thống vũ khí chủ chốt: xe tăng và xe bọc thép (Uralvagonzavod), hệ thống phòng không (Almaz-Antey), tác chiến điện tử (KRET), pháo binh và vũ khí chính xác (Kalashnikov), và máy bay không người lái (Ushkuynik).

Áp lực chiến tranh thúc đẩy hợp nhất và mở rộng sản xuất

Báo cáo chỉ ra rằng áp lực thời chiến đã đẩy nhanh xu hướng hợp nhất các tập đoàn quốc phòng lớn do nhà nước hậu thuẫn, mở rộng sản xuất và phát triển lực lượng lao động chuyên môn hóa. Danh mục xuất khẩu cũng chuyển dịch sang các thiết bị mới hơn, đã qua thử nghiệm chiến đấu, đặc biệt là hệ thống không người lái. Các trường hợp điển hình như Uralvagonzavod, Almaz-Antey, KRET, Kalashnikov và Ushkuynik cho thấy một ngành công nghiệp quốc phòng đang thích ứng nhanh với nhu cầu chiến tranh.

Thách thức nội tại: Thiếu lao động, tham nhũng và phụ thuộc nhập khẩu

Dù đạt được những thành tựu nhất định, ngành công nghiệp quốc phòng Nga vẫn phải đối mặt với những vấn đề cố hữu. Thiếu hụt lao động triền miên, tham nhũng và sự phụ thuộc dai dẳng vào linh kiện nhập khẩu là những rào cản lớn. Chi phí mua sắm linh kiện tăng cao do lệnh trừng phạt cũng gây áp lực lên các doanh nghiệp. Tuy nhiên, bất chấp những khó khăn này, Nga vẫn có khả năng duy trì nhịp độ sản xuất cao ở một số loại vũ khí chọn lọc, đồng thời từng bước xây dựng lại kho dự trữ chiến lược.

Kịch bản hậu chiến: Nga duy trì chế độ thời chiến, NATO đối mặt bất đối xứng

Báo cáo nhấn mạnh một thách thức mới cho NATO: sự bất đối xứng trong sản xuất. Trong khi Nga tập trung cao độ vào cuộc chiến ở Ukraine, nếu chiến tranh kết thúc hoặc giao tranh lắng xuống, Nga sẽ chuyển trọng tâm sang tái thiết lực lượng quân sự. Vấn đề trung tâm đối với các nhà hoạch định quốc phòng phương Tây là sự khác biệt về năng lực sản xuất: cơ sở công nghiệp quốc phòng Nga có khả năng duy trì trạng thái thời chiến ngay cả khi giao tranh ở Ukraine dừng lại, trong khi các ngành công nghiệp quốc phòng phương Tây khó có thể huy động tương tự cho đến khi một cuộc xung đột lớn thực sự xảy ra.

Theo CSIS | Center for Strategic and International Studies

Ảnh: Tama66 / Pixabay