Sau bốn năm rưỡi xung đột, mùa đông Ukraine sắp tới được giới chức, lãnh đạo doanh nghiệp drone và chuyên gia an ninh đánh giá là thử thách lớn nhất kể từ khi Nga phát động chiến dịch toàn diện, khi Moscow tăng cường tập kích tên lửa và Kyiv thiếu hụt nghiêm trọng phòng không.

Ngay từ tháng 4, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo đảm các cơ sở năng lượng và hạ tầng hoạt động đầy đủ, được bảo vệ đáng tin cậy cho mùa sưởi ấm tới. Hồi tháng 7, ông xác nhận ông Sergii Koretskyi, cựu CEO của công ty khí đốt nhà nước Naftogaz, làm Thủ tướng mới, với kỳ vọng giúp bảo vệ người dân và đưa đất nước vượt qua mùa đông.

Trong bối cảnh đó, năng lực drone được tăng cường của Ukraine đang tìm cách nâng chi phí chiến tranh cho Nga và thử thách quyết tâm của Tổng thống Nga Vladimir Putin sau bốn năm rưỡi xung đột. Các lực lượng Nga đã tăng số vụ tập kích tên lửa vào các thành phố Ukraine trong những tuần gần đây, nhiều khả năng nhằm khai thác tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn đạn đạo của Kyiv.

Vì sao mùa đông Ukraine được xem là khó khăn nhất?

Bà Iryna Terekh, CEO của hãng sản xuất drone Fire Point của Ukraine, nói Kyiv cần nhìn thẳng vào mối đe dọa trong những tháng tới, nhất là khi nước này thiếu hụt trầm trọng hệ thống phòng không. “Mùa đông đang tới, hiển nhiên là vậy, và mùa đông năm ngoái đã rất khó khăn với Ukraine và các thành phố lớn nói chung. Mùa này sẽ không dễ hơn — thậm chí có thể khó hơn,” bà nói với CNBC qua video call.

Ukraine vẫn phụ thuộc nhiều vào hệ thống Patriot PAC-3 của Mỹ để đánh chặn tên lửa đạn đạo Nga, trong khi các công ty nội địa như Fire Point gấp rút tìm kiếm công nghệ chống tên lửa riêng. “Chúng tôi đang cố nhồi nhét một chương trình thường mất 20–30 năm phát triển vào vài năm, và đó không phải điều có thể làm trong ba tháng trước mùa đông,” bà Terekh nói.

Tổng thống Mỹ Donald Trump, người gần đây tỏ ra sẵn sàng hỗ trợ Ukraine hơn, lại gây nghi ngờ mới về việc Washington có đồng ý đáp ứng một trong những yêu cầu cấp bách nhất của Kyiv hay không. Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Financial Times hôm 30/7, ông Trump nói ông chưa quyết định liệu có cho phép Ukraine sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot hay không.

Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 30/7, ông Zelenskyy viện dẫn cáo buộc Nga sử dụng tên lửa Triều Tiên trong vụ tập kích chết người vào làng Radushne, đồng thời khẳng định tên lửa phòng không, gồm Patriot, vẫn là ưu tiên hàng đầu. “Tôi hy vọng tất cả các đối tác – trên hết là các đối tác Mỹ, cũng như bạn bè ở châu Âu – sẽ cảm nhận rằng sinh mạng con người thực sự phụ thuộc vào việc họ có giúp chúng tôi hay không,” ông viết.

Chính phủ cải tổ và gói hỗ trợ mùa đông

Trước mùa đông tới, Ukraine đang tăng cường bảo vệ hạ tầng năng lượng, xây dựng dự trữ để bảo đảm nguồn cung nhiệt và điện. Kyiv cũng tìm kiếm thêm nguồn tài chính từ các đối tác châu Âu, đặc biệt là gói hỗ trợ tài chính 90 tỷ euro (103,7 tỷ USD) của Liên minh châu Âu, đồng thời nỗ lực thiết lập một gói viện trợ mùa đông.

Ông Serhii Kuzan, chủ tịch trung tâm nghiên cứu Ukrainian Security and Cooperation Center có trụ sở tại Kyiv, cho rằng một số thay đổi nhân sự trong cuộc cải tổ chính phủ mới nhất của ông Zelenskyy dường như liên quan đến việc chuẩn bị cho mùa đông khắc nghiệt. “Trên thực tế, chính phủ đã được cải tổ và hồi sinh để thiết lập lại các quy trình thể chế và cải thiện sự phối hợp giữa các bộ phận,” ông nói với CNBC qua email. “Đúng như Tổng thống Zelenskyy lập luận, nhiệm vụ chính của Nội các mới là bảo đảm cơ sở hạ tầng năng lượng và an ninh được chuẩn bị đầy đủ cho thời tiết lạnh giá.”

Không phải ai cũng tin cuộc cải tổ chính phủ lần thứ tư của ông Zelenskyy kể từ khi Nga mở chiến dịch toàn diện có liên quan đến việc chuẩn bị cho mùa đông. Dù vậy, ông Kuzan chỉ ra rằng tổng thống Ukraine đã nhấn mạnh từ hồi tháng 5 rằng cần phải thay đổi nhân sự nếu các biện pháp lập kế hoạch không được đẩy nhanh và thực hiện nhanh hơn.

‘Putin đang trên con đường dài dẫn tới thất bại’

Ông Kurt Volker, cựu Đại sứ Mỹ tại NATO, thành viên hội đồng cố vấn của DTEK – công ty năng lượng tư nhân lớn nhất Ukraine, cho rằng gần như chắc chắn ông Vladimir Putin sẽ một lần nữa tìm cách lợi dụng mùa đông để đánh gục Ukraine bằng cách phá hủy năng lực điện và sưởi ấm. Dù vậy, theo ông, Kyiv đang ở vị thế tốt hơn so với mùa đông năm ngoái để đối phó với các cuộc tập kích tên lửa đạn đạo của Nga.

“Putin đang trên con đường dài dẫn tới thất bại. Ông ta không thể theo kịp tổn thất trên chiến trường. Ukraine đang phá hủy năng lực lọc dầu và xuất khẩu, làm cạn kiệt ngân sách của Điện Kremlin,” ông Volker nói với CNBC qua email. Ông nhận định Putin sẽ chiến đấu chừng nào còn có thể mà không gây rủi ro cho nhà nước Nga, nhưng khả năng này đang trở nên hạn chế. Theo ông, Putin có thể tiếp tục qua mùa đông vì tin rằng điều này có lợi cho Nga, nhưng tới mùa xuân, nhà lãnh đạo Nga sẽ bắt đầu đối mặt với giới hạn cứng và cần chấp nhận ngừng bắn.

Các nhà phân tích dẫn chiến dịch gần đây của Ukraine nhắm vào các trung tâm hậu cần then chốt, như gã khổng lồ bán lẻ kiểu Amazon Wildberries, như một chiến lược nhằm nâng chi phí chiến tranh cho doanh nghiệp Nga, với hy vọng buộc ông Putin phải ngồi vào bàn đàm phán.

Bà Terekh nói rằng Ukraine vẫn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của các đồng minh phương Tây để trụ vững qua một cuộc tấn công hạ tầng năng lượng nữa trong mùa đông. “Chúng tôi thấy thế giới thích giúp đỡ người chiến thắng chứ không phải vì cảm giác thương hại, bởi cảm giác thương hại chỉ kéo dài rất ngắn và rồi ai đó phải hiểu liệu canh bạc có đáng hay không,” bà nói. “Dù nghe có vẻ giễu cợt, nhưng đó là điều tôi thấy với tư cách một người Ukraine. Về mặt tâm lý, chúng tôi chắc chắn không còn là nạn nhân nữa, nhưng chúng tôi vẫn cần sự hỗ trợ và không thể tự mình chiến đấu.”

Theo CNBC

Ảnh: Pixabay / Pexels