Ngày 7/7/2026, Tổng thống Nga Vladimir Putin xuất hiện trong đoạn video phát sóng, mặc quân phục, lắng nghe tướng Valery Gerasimov, Tổng tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Nga, báo cáo về 'các nhà tài trợ phương Tây' của Ukraine. Gerasimov tuyên bố: 'Thiếu thành công trên thực địa, chế độ Kyiv đang cố thuyết phục các nhà tài trợ phương Tây rằng họ đã giành lại thế chủ động và có những bước tiến đáng kể trên chiến trường.' Putin đáp lại bằng cách yêu cầu Gerasimov 'tiếp tục phân tích' sự tham gia của từng quốc gia phương Tây, phục vụ cho 'việc đưa ra các quyết định có trách nhiệm trong tương lai'.

Luận điệu sai sự thật và thực tế chiến trường

Cuộc trao đổi giữa Putin và Gerasimov bị đánh giá là dàn dựng dựa trên thông tin sai lệch. Putin tuyên bố quân đội Nga đã 'giải phóng hoàn toàn' thành phố Kostiantynivka, dù Ukraine vẫn kiểm soát một phần. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy thách thức Putin gặp ông tại đó để 'tìm giải pháp ngoại giao'. Putin cũng khẳng định Nga đã chiếm hơn 3.000 km2 (1.158 dặm vuông) 'đất của chúng tôi' ở Ukraine trong năm nay. Tuy nhiên, theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Mỹ chuyên cung cấp dữ liệu định vị địa lý đã xác minh, thành quả thực tế của Nga từ tháng 1 đến tháng 7 chỉ là 97 km2 (37,4 dặm vuông). ISW nhận định Putin đang tạo ra một 'thực tế được xây dựng dựa trên sự bác bỏ các diễn biến chiến thuật và tác chiến', đồng thời nhấn mạnh 'khả năng kiểm soát không gian thông tin và định hình các câu chuyện về thành công quân sự của Nga là rất quan trọng để duy trì thực tế giả tạo này'.

Chiến thuật 'cắm cờ' và tuyên truyền nội bộ

Các tuyên bố của Nga về việc chiếm được thị trấn hay làng mạc thường dựa trên các nhiệm vụ mà binh sĩ được lệnh tiến đến quảng trường trung tâm hoặc một địa danh khác, chụp ảnh cắm cờ Nga. 'Và rồi chúng tôi tiêu diệt chúng, chúng không bao giờ quay lại,' Andriy, một quân nhân Ukraine đã phục vụ ba năm ở tiền tuyến phía đông, nói với Al Jazeera. Theo Trung tướng Ihor Romanenko, cựu Phó Tổng tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Ukraine, mục tiêu của Putin là thuyết phục công chúng Nga rằng chính sự hậu thuẫn của NATO đã biến 'chiến dịch quân sự đặc biệt' thành một cuộc 'chiến tranh với NATO' không hồi kết. 'Mục đích là để biện minh tại sao 'chiến dịch quân sự đặc biệt' đã kéo dài sang năm thứ năm thay vì vài tháng,' Romanenko nói. Điện Kremlin sử dụng 'cách tiếp cận tuyên truyền như vậy vì họ cần cho thấy tại sao chiến tranh phải leo thang, tại sao điều này đang xảy ra, rằng đây đã là một cuộc chiến, và họ đang chiến tranh không phải với Ukraine, mà với toàn bộ NATO'.

Khủng hoảng trong nước và kế hoạch tổng động viên

Giữa các cuộc tấn công hàng ngày của Ukraine vào các khu vực bị chiếm đóng và lãnh thổ Nga từ Baltic đến tây Siberia, tình trạng thiếu nhiên liệu ngày càng trầm trọng và các vấn đề kinh tế chồng chất, Điện Kremlin đang chuẩn bị tâm lý cho người dân Nga về một đợt tổng động viên rộng hơn, dự kiến sau cuộc bỏ phiếu quốc hội ngày 18-20/9. 'Đó là lý do tại sao Nga tiếp tục các hoạt động thù địch tích cực, thực hiện các cuộc tấn công và sẽ tiến hành ít nhất một cuộc tổng động viên một phần được lên kế hoạch sau cuộc bầu cử,' Romanenko nói. Putin đã tuyên bố 'tổng động viên một phần' vào tháng 9/2022, nhưng phần lớn đã bị hoãn lại do nỗ lực thu hút 'tình nguyện viên' bằng tiền thưởng ký hợp đồng hậu hĩnh và ép buộc người di cư nhập ngũ.

Điện Kremlin chính thức dùng từ 'chiến tranh'

Một ngày sau bài phát biểu của Putin về 'các nhà tài trợ phương Tây', Điện Kremlin đã sử dụng từ 'chiến tranh'. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố: 'Có một cuộc chiến đang diễn ra, một cuộc chiến thực sự,' sử dụng thuật ngữ từng bị cấm mà hàng nghìn người Nga đã bị phạt, bắt giữ và bỏ tù vì sử dụng. 'Bạn có biết tại sao đó là chiến tranh không? Bởi vì mọi thứ bắt đầu như một chiến dịch quân sự đặc biệt [nhưng] nó diễn ra như một cuộc chiến, bởi vì đằng sau Kyiv là Berlin, Paris, The Hague, Oslo, và không may là Washington,' Peskov nói. Theo nhà phân tích Volodymyr Fesenko, người đứng đầu trung tâm tư vấn Penta có trụ sở tại Kyiv, việc biện minh cho thất bại sẽ dễ dàng hơn nếu 'chiến đấu' với nhiều kẻ thù như vậy. 'Ngay khi Nga gặp vấn đề trên tiền tuyến, ngay khi họ phải đối mặt với nhiều thất bại quân sự hơn, như những ngày này, ngay khi có nhiều cuộc tấn công hơn vào lãnh thổ Nga, các vấn đề với Crimea, với cuộc khủng hoảng nhiên liệu, điều đó phải được biện minh, giải thích cho khán giả của họ,' Fesenko nói. 'Và điều đó đi ngược lại quy tắc của họ khi giải thích rằng chính Ukraine đã trở nên mạnh mẽ hơn và hiệu quả hơn trong cuộc chiến với Nga. Không, họ phải cho thấy rằng họ đang chiến đấu với tập thể phương Tây, và đó là lý do tại sao họ không thể chiến thắng Ukraine trong hơn bốn năm.'

Cáo buộc NATO kéo dài xung đột

Một trong những luận điệu nhất quán của Moscow là sự 'hội nhập' ngày càng tăng của Ukraine vào NATO. Moscow tuyên bố NATO đang 'trôi dạt về phía nguy cơ cao hơn' về một cuộc chiến với Nga bằng cách 'hội nhập' Ukraine vào các cấu trúc của mình và mua vũ khí cho cuộc xung đột của Kyiv với Nga. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova tuyên bố vào ngày 29/6 rằng NATO trang bị cho Ukraine vũ khí tiên tiến, điều khiển bằng AI để tấn công các sân bay Nga. Zakharova cũng tuyên bố Kyiv đang 'lôi kéo NATO vào một cuộc xung đột vũ trang trực tiếp với Nga với hy vọng vô vọng cứu vãn vị thế vô vọng của mình trên chiến trường'. Các quân nhân Ukraine chế nhạo những tuyên bố như vậy. 'Họ muốn cứu vãn thể diện bằng cách giả vờ rằng đó không phải là người Ukraine' đang thành công trên tiền tuyến, 'mà là lực lượng tổng hợp của toàn bộ nền văn minh phương Tây muốn lấy đi dầu mỏ và các giá trị truyền thống của họ,' Ihor, một người điều khiển drone đang nghỉ phép từ chiến trường miền đông Ukraine, nói với Al Jazeera.

Theo Al Jazeera

Ảnh: Pixabay / Pexels