Kế hoạch Đầu tư Quốc phòng (Defence Investment Plan - DIP) mới của Chính phủ Anh, được công bố vào tháng 7/2026, đã thu hút nhiều phản ứng trái chiều. Theo Chatham House, kế hoạch này vạch ra một chương trình hiện đại hóa quân sự đầy tham vọng nhưng đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về nguồn tài chính và vị thế suy giảm của Anh trong số các nước chi tiêu quốc phòng lớn nhất châu Âu.

Khoảng trống tài chính và cam kết chi tiêu

Một trong những mối quan ngại lớn nhất được nêu trong báo cáo là kế hoạch này không đưa ra lộ trình rõ ràng để Anh đáp ứng các cam kết chi tiêu quốc phòng dài hạn. Mặc dù London đã cam kết chi 3% GDP cho quốc phòng trong nhiệm kỳ Quốc hội tiếp theo và nhất trí tại Hội nghị thượng đỉnh NATO năm 2025 nâng chi tiêu quốc phòng cốt lõi lên 3,5% GDP vào năm 2035, nhưng kế hoạch hiện tại dự báo chi tiêu quốc phòng chỉ đạt khoảng 2,7% GDP. Báo cáo cũng ước tính kế hoạch này thiếu hụt ngân quỹ hàng năm khoảng 1,2 tỷ bảng Anh, buộc chính phủ phải tìm thêm nguồn lực để thực hiện các cam kết.

Anh tụt hậu so với Đức và Pháp

Chi tiêu quốc phòng của Anh dự kiến sẽ thấp hơn một số đồng minh châu Âu trong những năm tới. Chatham House lưu ý rằng Đức có kế hoạch chi 188,4 tỷ euro, tương đương khoảng 3,7% GDP, cho quốc phòng vào năm 2030—gần gấp đôi mức dự kiến 79,1 tỷ bảng Anh của Anh. Pháp cũng dự kiến sẽ vượt nhẹ Anh, chấm dứt vị thế lâu dài của Anh là nước chi tiêu quốc phòng lớn nhất châu Âu.

Chuyển hướng sang máy bay không người lái và chiến tranh tương lai

Bất chấp những lo ngại về tài chính, báo cáo cho biết Kế hoạch Đầu tư Quốc phòng đánh dấu một bước chuyển đáng kể sang chuẩn bị cho chiến tranh hiện đại. Đầu tư lớn hơn đã được đề xuất vào các hệ thống tự hành, máy bay không người lái, cơ sở hạ tầng kỹ thuật số, phòng không và tên lửa tích hợp, và thứ mà chính phủ mô tả là 'hải quân lai'. Những ưu tiên này phản ánh bài học từ các cuộc xung đột gần đây, bao gồm chiến tranh Nga-Ukraine và việc sử dụng ngày càng nhiều máy bay không người lái, tên lửa và các công nghệ tiên tiến khác của Iran và các bên khu vực khác. Kế hoạch cũng dành một khoản quỹ chưa phân bổ lớn hơn để Bộ Quốc phòng có thể phản ứng nhanh hơn với các phát triển công nghệ trong tương lai.

Tăng cường hợp tác quốc phòng quốc tế

Anh cũng đang đặt trọng tâm lớn hơn vào hợp tác quốc phòng quốc tế. Các chương trình hợp tác như quan hệ đối tác an ninh AUKUS với Mỹ và Australia là một trong những đối tượng hưởng lợi lớn nhất từ kế hoạch đầu tư này. Anh cũng có kế hoạch tăng cường hợp tác với Đức về vũ khí tầm xa và pháo binh, đồng thời khám phá khả năng phát triển một hạm đội đổ bộ chung với Hà Lan. Chatham House cho biết việc thành lập Nhóm Giám đốc Vũ khí Quốc gia mới nhằm làm cho hợp tác quốc phòng quốc tế hiệu quả hơn bằng cách áp dụng cách tiếp cận rộng hơn, dài hạn đối với mua sắm quân sự.

Nghi ngờ về tham vọng quân sự của Anh

Bất chấp các cải cách được đề xuất, báo cáo cho rằng các đồng minh NATO có thể coi kế hoạch này là một gói hỗn hợp. Chi tiêu quốc phòng của Anh dự kiến sẽ vẫn thấp hơn một số đối tác châu Âu lớn, trong khi tỷ trọng ngân sách quốc phòng dành cho duy trì răn đe hạt nhân sẽ tăng từ 20% lên 25%. Báo cáo cho biết kế hoạch bao gồm một mức tăng khiêm tốn trong chi tiêu quân sự hàng ngày để cải thiện khả năng sẵn sàng của lực lượng vũ trang Anh, một lĩnh vực đã bị giám sát chặt chẽ hồi đầu năm nay. Tuy nhiên, báo cáo kết luận rằng trừ khi có thêm nguồn tài chính, những câu hỏi về việc liệu Anh có thể đáp ứng tham vọng quân sự của mình với hỗ trợ tài chính đầy đủ hay không vẫn còn đó.

Theo Firstpost

Ảnh: artellliii72 / Pixabay