Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã sa thải hơn 20 tướng lĩnh quân đội Mỹ trong 15 tháng qua, với người mới nhất là Tướng Chris Donahue – Tư lệnh Lục quân Mỹ tại châu Âu và châu Phi từ năm 2024, đồng thời là Tư lệnh Bộ Tư lệnh Đồng minh Lục quân. Quyết định này gây bất ngờ khi Donahue được đánh giá cao và từng được dự đoán sẽ trở thành Phó Tổng tham mưu trưởng Lục quân, thậm chí có thể chỉ huy toàn bộ lục quân trong tương lai. Giới quan sát cho rằng ông có thể sẽ tuyên bố nghỉ hưu thay vì nhận chức vụ thấp hơn.

Kế hoạch cắt giảm tướng lĩnh và đô đốc

Chính quyền Trump đang thực hiện kế hoạch cắt giảm 10% số tướng lĩnh và đô đốc, trong đó giảm 20% số vị trí bốn sao và 20% số sĩ quan tướng trong Lực lượng Vệ binh Quốc gia. Lý do được đưa ra là nhằm “tối đa hóa khả năng sẵn sàng chiến lược” và loại bỏ “cơ cấu quân sự không cần thiết”. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, người trực tiếp thực hiện các vụ sa thải, tuyên bố muốn tái cấu trúc quân đội theo tư duy chiến binh, tập trung vào chiến thắng trong chiến tranh và thể lực.

Nguyên nhân: Xung đột về chính sách DEI và quan điểm đối ngoại

Chính quyền Trump cáo buộc các tướng lĩnh bị sa thải đã thúc đẩy các ưu tiên của chính quyền Biden như Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập (DEI) trong quân đội, làm suy yếu khả năng chiến đấu. Ngoài ra, những sĩ quan bất đồng với chính sách đối ngoại và quân sự cứng rắn của Trump, chẳng hạn như căng thẳng với Iran, cũng bị loại bỏ. Các nhà phê bình cho rằng việc thành lập “Hội đồng Chiến binh” để đánh giá và sa thải tướng lĩnh hàng loạt đang tạo ra bầu không khí sợ hãi trong Bộ Quốc phòng, ảnh hưởng đến cơ cấu độc lập của quân đội.

Lo ngại về quan hệ dân sự-quân sự

Các nhà lãnh đạo đối lập, chuyên gia quốc phòng và nhà phê bình cho rằng hành động này gần như chưa từng có trong lịch sử Mỹ và có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Theo truyền thống dân chủ, quân đội Mỹ phi chính trị và trung thành với Hiến pháp, không trung thành với bất kỳ đảng phái hay tổng thống nào. Việc “thanh trừng” này làm dấy lên lo ngại rằng trong tương lai, các sĩ quan sẽ đưa ra lời khuyên thiên vị để làm hài lòng tổng thống thay vì trung thực. Hiến pháp Mỹ (Điều II, Mục 2) quy định Tổng thống là Tổng tư lệnh quân đội, có quyền sa thải hoặc giáng chức sĩ quan, nhưng giới phê bình cho rằng việc sử dụng quyền này trên cơ sở chính trị là đáng lo ngại.

Theo Navbharat Times

Ảnh: Lenzatic / Pixabay