Nếu thị trường đang chứng kiến bong bóng AI, nhóm cổ phiếu phần mềm từng bị bán tháo hồi đầu năm có thể hưởng lợi lớn nhất nhờ định giá rẻ và dòng tiền tự do mạnh. Cổ phiếu bán dẫn đã giảm hơn 20% kể từ cuối tháng 6, rơi vào thị trường con gấu, trong khi quỹ ETF ngành phần mềm IGV từng mất gần 30% từ đầu năm tới đầu tháng 4.
Vì sao cổ phiếu phần mềm bị bán tháo hồi đầu năm?
Đầu năm nay, cổ phiếu phần mềm lao dốc khi nhà đầu tư lo ngại các dịch vụ AI như Claude Code của Anthropic có thể cắt giảm tăng trưởng của họ. Nhiều nhà phân tích điều chỉnh giá trị thu nhập hiện tại vì cho rằng tăng trưởng tương lai của các công ty phần mềm dạng dịch vụ (SaaS) không còn dễ dự báo như trước. Quỹ iShares Expanded Tech-Software Sector ETF (IGV) giảm gần 30% từ đầu năm đến đầu tháng 4, sau đó hồi phục trong vài tháng gần đây. Dù vậy, thị trường vẫn còn nhiều cổ phiếu phần mềm có định giá hấp dẫn.
Bong bóng AI có thể đẩy dòng vốn sang cổ phiếu phần mềm?
Trong bốn năm qua, tiến bộ của trí tuệ nhân tạo được xem là yếu tố có tác động lớn nhất tới thị trường chứng khoán. Kỳ vọng AI cải thiện năng suất đã thúc đẩy doanh nghiệp chi tiêu mạnh cho trung tâm dữ liệu và thiết bị vận hành. Tuy nhiên, những tuần gần đây thị trường dao động vì lo ngại khoản chi này khó mang lại kết quả trong dài hạn. Cổ phiếu bán dẫn giảm hơn 20% kể từ cuối tháng 6, đưa nhóm này vào thị trường con gấu; các nhà cung cấp hạ tầng đám mây quy mô lớn (hyperscaler) cũng bị soi xét nhiều hơn khi chi tiêu vốn khiến dòng tiền tự do đi vào vùng âm.
Nếu AI là bong bóng, những công ty chịu áp lực bán tháo mạnh nhất đầu năm có thể thành người hưởng lợi. Điều này đồng nghĩa AI có thể không thay thế hoàn toàn phần mềm doanh nghiệp hiện hữu như một số lo ngại. Nhiều cổ phiếu SaaS có lợi thế cạnh tranh (moat) đủ rộng để tự bảo vệ trước sự đổ vỡ của AI, trong khi nỗi sợ bị AI thay thế vẫn là rào cản lớn với giá cổ phiếu.
Các công ty phần mềm tích hợp công cụ AI tạo sinh vào sản phẩm lõi có thể tiếp cận năng lực tính toán với chi phí thấp hơn đáng kể. Nếu hyperscaler xây dựng hạ tầng vượt nhu cầu, họ có thể chấp nhận bán quyền truy cập dịch vụ với giá thấp hơn. Điều này chuyển biên lợi nhuận gộp từ hyperscaler sang khách hàng là các công ty phần mềm. Tuy nhiên, không phải cổ phiếu phần mềm nào cũng thắng; các công ty lớn có dòng tiền tự do đáng kể và định giá thấp mới có vị thế tốt để hưởng lợi từ xu hướng thị trường vốn, sự linh hoạt vận hành và tiềm lực tài chính.
Adobe và Salesforce: hai cái tên nổi bật
Khi nhà đầu tư dịch chuyển vốn khỏi những cổ phiếu AI thắng lớn như bán dẫn và hyperscaler, họ có thể vẫn ở lại nhóm công nghệ. Nhờ đó, cổ phiếu phần mềm có định giá hợp lý trở thành điểm đến tự nhiên. Adobe (NASDAQ: ADBE) và Salesforce (NYSE: CRM) là hai cái tên từng giảm mạnh và đã hồi phục đáng kể. Adobe đang giao dịch ở mức P/E dự phóng 10,3 lần, còn Salesforce là 13 lần. Dòng tiền tự do trong 12 tháng qua của Adobe đạt 10,3 tỷ USD, của Salesforce đạt 14,7 tỷ USD.
| Công ty | P/E dự phóng | Dòng tiền tự do 12 tháng | Tăng trưởng doanh thu kỳ vọng |
|---|---|---|---|
| Adobe | 10,3 lần | 10,3 tỷ USD | 9%/năm |
| Salesforce | 13 lần | 14,7 tỷ USD | 9%/năm |
Cả hai cổ phiếu đều giảm vì lo ngại tăng trưởng chậm lại. Giới phân tích dự báo mỗi công ty chỉ tăng trưởng doanh thu 9%/năm, nhưng ban lãnh đạo tiếp tục đạt tăng trưởng vượt kỳ vọng. Salesforce ghi nhận doanh thu tăng 12% trong quý đầu tiên và dự kiến tăng tốc trong nửa cuối năm. Adobe tăng 13% doanh thu trong quý gần nhất, với mô hình freemium phía đầu kênh hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Cả hai cũng dùng AI để cải thiện sản phẩm, tăng tính hữu dụng và mở rộng lợi thế cạnh tranh so với đối thủ nhỏ hơn. Adobe cung cấp mô hình Firefly được huấn luyện trên kho ảnh và video có sẵn. Salesforce giới thiệu Agentforce, sử dụng Data Cloud để tự động hóa một số vận hành trong phần mềm.
Những cái tên trên chỉ là hai ví dụ về cơ hội trong ngành phần mềm. Nhà đầu tư có thể nắm giữ toàn bộ nhóm qua ETF iShares, nhưng theo bài phân tích, chọn các cổ phiếu phần mềm chất lượng cao có thể mang lại kết quả tốt hơn.
Theo Yahoo Finance
Ảnh: Pexels / Pixabay
