Apple đã đệ đơn kiện OpenAI vào thứ Sáu, ngày 10/07/2026, cáo buộc startup AI này đã tuyển dụng hơn 400 nhân viên của Apple, bao gồm nhiều lãnh đạo cấp cao. Đây là dấu hiệu cho thấy OpenAI đang phá vỡ các quy tắc ngầm của Thung lũng Silicon về nhân tài và cạnh tranh, khiến các gã khổng lồ công nghệ như Apple phải phản ứng mạnh mẽ.

Quy tắc ngầm của Thung lũng Silicon bị OpenAI phá vỡ

Trong nhiều năm, Thung lũng Silicon vận hành theo một quy tắc ngầm: các kỹ sư làm việc tại các công ty lớn, tích lũy kinh nghiệm, sau đó có thể rời đi thành lập startup riêng. Hầu hết các startup này giải quyết các vấn đề kỹ thuật nhỏ mà Apple, Google, Nvidia hay Amazon chưa ưu tiên. Nhiều startup thất bại, số thành công thường trở thành nhà cung cấp, đối tác phần mềm hoặc mục tiêu mua lại. Dù thế nào, chúng cũng củng cố sức mạnh cho các công ty lớn.

OpenAI từ chối tuân theo khuôn mẫu này. Thay vì ở vai trò hỗ trợ, OpenAI trực tiếp cạnh tranh với Apple, thậm chí nhắm vào sản phẩm chủ lực iPhone. Startup này đã huy động hơn 100 tỷ USD đầu năm 2026, khiến việc mua lại trở nên bất khả thi – ngay cả khi định giá giảm 70%, chi phí mua lại vẫn vào khoảng 100 tỷ USD.

Cuộc di cư nhân tài chưa từng có từ Apple sang OpenAI

Theo đơn kiện của Apple, hơn 400 nhân viên của họ hiện đang làm việc tại OpenAI. Con số này vượt xa một startup phần cứng nhỏ thông thường. Đặc biệt, OpenAI đã chiêu mộ những nhân sự cấp cao như Jony Ive – nhà thiết kế iPhone huyền thoại, và Tang Tan – người từng 25 năm phụ trách thiết kế iPhone, Apple Watch và iPod tại Apple. Đây không phải những kỹ sư cấp trung làm dự án nhỏ, mà là những người có tầm nhìn và điều hành đội lớn, biết cách hiện thực hóa các dự án khổng lồ.

Blogger công nghệ Ben Thompson nhận xét: “Apple chưa từng có đối thủ cạnh tranh nhân sự phần cứng và vận hành giỏi nhất cho đến nay. Theo tôi hiểu, chưa từng có cuộc di cư hàng loạt nào từ Apple sang một đối thủ như trường hợp này, và tôi nghĩ Apple không thích điều đó chút nào!”

Bài học từ Facebook: Khi kẻ ngoại đạo thách thức quy tắc

Trường hợp tương tự từng xảy ra với Facebook vào thập niên 2000. Khi đó, Apple, Google, Intel, Pixar, Adobe và Intuit ký kết thỏa thuận ngầm không săn nhân viên của nhau. Facebook từ chối tham gia và tiến hành săn đầu người, lôi kéo hàng trăm nhân viên Google, dưới sự chỉ đạo của Sheryl Sandberg – cựu giám đốc quảng cáo cấp cao của Google.

Google đã rất tức giận, tương tự Apple ngày nay. Trong email tháng 8/2008, giám đốc điều hành Google Jonathan Rosenberg yêu cầu Sandberg: “Hãy giải quyết vấn đề này. Đề xuất giảm đáng kể tỷ lệ tuyển dụng người từ chúng tôi. Sau đó đảm bảo điều đó xảy ra.” Nhưng Sandberg từ chối, và Facebook trở thành đế chế quảng cáo số trị giá 1,7 nghìn tỷ USD, thách thức Google.

OpenAI có thể đi theo con đường tương tự, nhưng quy mô và tham vọng của nó còn lớn hơn. Startup này không chỉ cạnh tranh nhân tài mà còn đe dọa trực tiếp đến iPhone – sản phẩm cốt lõi của Apple. Thompson viết: “Apple cuối cùng phải đối mặt với khả năng AI là một sự thay đổi mô hình đến mức có thể đe dọa iPhone.”

Với nguồn tài chính dồi dào và tham vọng không giới hạn, OpenAI quá lớn để bị đè bẹp hay mua lại dễ dàng. Vụ kiện của Apple phản ánh sự tuyệt vọng của một gã khổng lồ trước kẻ thách thức không chịu chơi theo luật cũ.

Theo Business Insider

Ảnh: geralt / Pixabay