Nhà lãnh đạo kỷ nguyên AI cần rèn luyện trí tưởng tượng táo bạo – thứ bài gốc gọi là “năng lực viển vông” – để sống sót trong làn sóng AI agent bùng nổ từ năm 2026, khi vai trò của họ chuyển từ đi tìm đáp án đúng sang đặt ra những câu hỏi chưa ai từng nghĩ tới.

Forbes JAPAN nhận định rằng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang nhanh chóng tái cấu trúc xã hội, đưa con người từ “thời kỳ đi tìm đáp án đúng” sang “thời kỳ đặt câu hỏi”. Tương lai không còn nằm trên đường kéo dài của quá khứ, cũng không phải thứ để dự đoán, mà là thứ để kiến tạo.

AI agent năm 2026: từ “công cụ trả lời” thành “thực thể hành động”

Điểm nhấn của sự thay đổi là làn sóng AI agent bước vào giai đoạn bùng nổ từ năm 2026. AI thế hệ mới không còn là công cụ trả lời câu hỏi, mà đang tiến hóa thành “thực thể hành động” – tự suy luận, lập kế hoạch và phối hợp nhiều hệ thống để hoàn thành công việc. Các mô hình AI chuyên biệt phối hợp với nhau (multi-agent) cũng đã bước vào giai đoạn triển khai thực tế.

Chính nhờ vậy, một khung cảnh từng chỉ xuất hiện trong phim viễn tưởng – “một nhà sáng lập dùng AI để xây dựng công ty trị giá 1 tỷ USD” – nay được bàn luận nghiêm túc như một lựa chọn kinh doanh thực tế, chứ không còn là chuyện viển vông.

Vì sao tương lai không thể dự đoán mà phải kiến tạo?

Trong bối cảnh công nghệ phát triển theo cấp số nhân, việc dựa vào dữ liệu quá khứ để định hình tương lai không còn đủ. Nhà lãnh đạo thời AI phải xây cầu nối giữa cái chưa biết và cái đã biết – diễn đạt thành lời một tương lai chưa ai nói tới, rồi hiện thực hóa nó qua khoa học, công nghệ và kinh doanh.

Để làm được điều đó, họ cần hai năng lực: trí tưởng tượng và trí tưởng tượng táo bạo. Theo tác giả, đây không phải mơ mộng hão huyền, mà chính là “công đoạn trước của khoa học” – công cụ trí tuệ giúp phát hiện những tiềm năng chưa được khám phá và biến chúng thành hiện thực.

Quan điểm 1: SF là “sandbox tư duy” của nhà lãnh đạo AI

Bài viết đưa ra năm quan điểm để rèn luyện hai năng lực trên, trong đó quan điểm đầu tiên là xem khoa học viễn tưởng như một “hộp cát tư duy” (sandbox) – nơi thử nghiệm các giả thuyết và nghi ngờ những lẽ thường. Khi chỉ tập trung vào công việc thực tế, suy nghĩ của con người dễ bị giới hạn trong lối mòn hiện tại.

Ví dụ, trong “Back to the Future” (Trở về tương lai), nhân vật chính chơi một bản nhạc hiện đại ở quá khứ nhưng không ai hiểu – cho thấy thứ được coi là bình thường ở thời đại này có thể trở nên lạ lẫm ở thời đại khác. Ngược lại, điều hôm nay bị xem là bất thường có thể trở thành lợi thế trong tương lai.

Tác giả cũng kể rằng ông xem “The Matrix” (Ma trận) vào khoảng năm 2005 và gần như không cảm thấy lạ lẫm – vì những chủ đề bộ phim đặt ra, như ranh giới giữa AI và con người, giữa thực tại và ảo, giờ đã thành ngôn ngữ chung của thời đại.

Điểm mấu chốt là không dừng lại ở việc thưởng thức SF, mà phải liên tục hỏi: “Nếu muốn xây dựng điều này thực sự thì phải làm thế nào?” Nhà lãnh đạo nên duy trì một danh sách “những điều nếu làm được sẽ rất thú vị”, và khi công nghệ phát triển đủ để theo kịp, họ sẽ kết nối ý tưởng với hiện thực – khoảnh khắc đó chính là lúc đổi mới được sinh ra.

Ý nghĩa với người đọc Việt Nam

Đối với nhà quản lý và người lao động trí thức tại Việt Nam, bài viết cho thấy trí tưởng tượng và khả năng đặt câu hỏi không còn là kỹ năng mềm tùy chọn, mà trở thành lợi thế cạnh tranh khi AI agent đang định hình lại cách vận hành doanh nghiệp. Thay vì chỉ bám theo lối mòn, các nhà lãnh đạo có thể bắt đầu xây dựng “danh sách những điều thú vị” của riêng mình, để sẵn sàng kết nối ý tưởng với công nghệ ngay khi thời điểm chín muồi.

Theo Forbes JAPAN

Ảnh: Alexas_Fotos / Pixabay