WAIC 2026: Chip nội địa Trung Quốc tăng tốc, trí tuệ nhân tạo thâm nhập thiết bị đầu cuối

Hội nghị Thế giới về Trí tuệ nhân tạo 2026 (WAIC 2026) diễn ra từ ngày 20/7 đã thu hút hơn 40 triệu lượt khách tham quan trực tiếp, với tổng số 4.486 sản phẩm trưng bày, trong đó 351 sản phẩm ra mắt toàn cầu. Sự kiện dự kiến đạt giá trị đơn hàng khoảng 203,6 tỷ nhân dân tệ, tăng 25% so với năm trước. Chủ đề “Đối tác thông minh, cùng sáng tạo tương lai” phản ánh hai xu hướng chính: chip nội địa tăng tốc và trí tuệ nhân tạo (AI) thâm nhập sâu vào thiết bị đầu cuối.

Chip nội địa không còn “đơn đả độc đấu”

Tại WAIC 2026, Huawei đã lần đầu tiên trưng bày trực tiếp siêu nút Ascend 950 với 1.024 NPU (bộ xử lý mạng thần kinh) kết nối tốc độ cao, cung cấp sức mạnh tính toán lên tới 1 EFLOPS FP8 và 2 EFLOPS FP4 (EFLOPS là tỷ tỷ phép tính dấu phẩy động mỗi giây). Sản phẩm này đánh dấu bước chuyển từ chip đơn lẻ sang siêu nút – một hệ thống kết nối chặt chẽ nhiều chip để hoạt động như một máy tính duy nhất, đáp ứng nhu cầu tính toán khổng lồ của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).

Bên cạnh Huawei, hàng loạt doanh nghiệp Trung Quốc cũng trình diễn các siêu nút nội địa: sản phẩm Xijing S600 của Muxi, siêu nút 128 chip hoàn toàn nội địa của Pingtouge kết hợp với máy chủ Alibaba Cloud, siêu cụm AI 100.000 thẻ Shuguang 8000 của Zhongke Shuguang, và siêu nút OEX của ZTE. Để chuẩn hóa lĩnh vực này, Phòng thí nghiệm Pengcheng và Liên minh Điện toán Toàn cầu đã công bố Sách trắng về Định nghĩa và Thực hành Siêu nút, xác định ba đặc điểm kỹ thuật chính: định địa chỉ bộ nhớ thống nhất xuyên nút, độ trễ cực thấp và băng thông cực lớn.

Hơn 100 doanh nghiệp chip trí tuệ nhân tạo đã trưng bày hơn 200 sản phẩm tiên tiến, trong đó 67 sản phẩm ra mắt lần đầu tại Trung Quốc. Các điểm nhấn bao gồm: chip AI DF1000 đầu tiên trên thế giới dựa trên quy trình nội địa trưởng thành với kiến trúc “phần mềm định nghĩa + 3D stacking near-memory computing” của Dongfang Suanxin; mẫu đóng gói tiên tiến CoPoS (panel-level packaging) của Suiyuan Technology và Xianfeng Technology; chip TX82 thế hệ mới với công nghệ “cấu hình lại 3.0” của Qingwei Intelligence; và hệ thống máy chủ RISC-V hoàn chỉnh của Lanxin Suanli. Ouyang Peng, đồng sáng lập Qingwei Intelligence, nhấn mạnh rằng tự chủ tính toán không chỉ là thay chip nhập khẩu bằng chip nội địa, mà còn là khả năng định nghĩa chip, tổ chức hệ thống và xây dựng hệ sinh thái.

Tác nhân AI thâm nhập thiết bị đầu cuối

Trong khi chip phát triển mạnh, các tác nhân AI (AI agent) đang nhanh chóng thâm nhập vào thiết bị đầu cuối. Tại WAIC 2026, bước tiến này thể hiện rõ qua việc ra mắt STEPX Neo – điện thoại thông minh được quảng bá là “tác nhân AI nguyên sinh đầu tiên trên thế giới” của công ty Jieyue Xingchen, cùng hệ điều hành nguyên sinh dành cho tác nhân. Alibaba Group hợp tác với Honor phát triển giải pháp tối ưu hóa cho điện thoại dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn Qianwen, đã được triển khai trên Robot Phone của Honor. Điện thoại Nubia tích hợp trợ lý Doubao cũng bước vào giai đoạn sản xuất hàng loạt.

Jiang Chunyu, giám đốc Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn và Trí tuệ nhân tạo thuộc Viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông Trung Quốc, mô tả ba giai đoạn phát triển của hệ điều hành đầu cuối: giai đoạn “hệ điều hành + AI” chỉ thêm chức năng AI mà không tái cấu trúc; giai đoạn “hệ điều hành nền tảng AI” tối ưu cho mô hình và chip nhưng không nguyên sinh; và giai đoạn “hệ điều hành AI nguyên sinh” được thiết kế từ đầu để hỗ trợ chip dị (NPU, GPU), chạy mô hình tham số nhỏ hiệu quả và thích ứng với tác nhân hoạt động liên tục.

Tuy nhiên, việc người dùng chấp nhận các tác nhân AI vẫn còn là câu hỏi mở. Xu Zhuhong, phó chủ tịch Alibaba Group, cho rằng bước quan trọng nhất là tìm ra một kịch bản thực tế có tần suất cao và giá trị, để hoàn thiện vòng lặp “mô hình – kỹ thuật – phản hồi thực tế”, giúp mô hình được người dùng sử dụng rộng rãi.

Robot hình người và tương lai của token

Ngoài điện thoại, robot hình người (humanoid robot) là một lĩnh vực trọng tâm khác. Liu Zhiyuan, nhà khoa học trưởng của Mianbi Intelligence, cho rằng trí tuệ nhúng (embodied intelligence) nên được đặt trong phạm vi rộng của “trí tuệ đầu cuối”, với mô hình cần tích hợp ba năng lực: nhận thức, ra quyết định và hành động. Hiện tại, mô hình ngôn ngữ có độ trưởng thành cao nhất, nhận thức đa phương thức đạt khoảng 70%, nhưng mô-đun hành động chỉ dưới 40%. Robot hình người đã cho thấy triển vọng trong các kịch bản như nhận thức trong và ngoài xe, nhưng ứng dụng trong các hành động vật lý phức tạp vẫn còn hạn chế.

Xu Bing, chủ tịch công ty Xiwang, nhận xét rằng “chủ nhân của token đang thay đổi”: ba năm trước, token chủ yếu do con người tiêu thụ; nhưng từ năm nay, phần lớn token sẽ được tiêu thụ ngoài tầm nhìn của con người – trong quá trình lập kế hoạch, gọi công cụ và viết mã của các tác nhân AI. Điều này dẫn đến sự chuyển dịch cơ cấu nhu cầu tính toán. Zhao Lidong, CEO của Suiyuan Technology, cho biết trọng tâm của ngành đang chuyển từ “quy mô tính toán” sang “giá trị token”. Token đang trở thành đơn vị giá trị và đơn vị định giá của ngành AI; khách hàng không còn chỉ trả tiền cho phần cứng mà quan tâm nhiều hơn đến hiệu quả tạo token và chất lượng giao hàng.

Ảnh: Pachon in Motion / Pexels