Trung Quốc đang triển khai chiến lược phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) toàn diện, từ tầm nhìn chính trị đến đầu tư hạ tầng, nghiên cứu cơ bản và ứng dụng thực tiễn. Theo bài viết trên Tân Hoa Xã, nước này đã đạt nhiều thành tựu ấn tượng, bao gồm siêu máy tính lượng tử 'Cửu Chương Tứ Hào' (Jiuzhang 4) và các mô hình ngôn ngữ lớn như DeepSeek, đồng thời đẩy mạnh giáo dục AI từ phổ thông đến đại học.

Chiến lược quốc gia và định hướng phát triển AI

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhấn mạnh tầm quan trọng của AI từ năm 2018, coi đây là động lực chính của cuộc cách mạng khoa học công nghệ và chuyển đổi công nghiệp. Ông chỉ đạo phát triển AI thế hệ mới theo hướng lành mạnh, bền vững. Các kế hoạch quốc gia như 'Kế hoạch 5 năm lần thứ 13' (2016), 'Kế hoạch phát triển AI thế hệ mới' (2017), 'Kế hoạch 5 năm lần thứ 14' (2021) và 'Kế hoạch 5 năm lần thứ 15' (2025) đều ưu tiên AI. Đến năm 2025, 'Hành động AI+' được triển khai trên toàn quốc.

Đột phá công nghệ: Siêu máy tính lượng tử và hạ tầng tính toán

Ngày 10/4/2026, nhóm nghiên cứu của Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc (USTC) do Phan Kiến Vĩ (Pan Jianwei) dẫn đầu đã công bố siêu máy tính lượng tử 'Cửu Chương Tứ Hào' với 1.024 đầu vào trạng thái nén lượng tử, 8.176 chế độ lập trình, xử lý tới 3.050 photon. Máy giải bài toán lấy mẫu boson Gaussian nhanh hơn siêu máy tính nhanh nhất thế giới 10^54 lần. Kết quả được đăng trên tạp chí Nature ngày 13/5/2026. Ngoài ra, Trung tâm Siêu tính toán Ô Trấn (Wuzhen) tại Chiết Giang đạt tốc độ 181,9 petaflop/giây, phục vụ khí hậu, y sinh và AI.

Ứng dụng AI trong đời sống và sản xuất

AI đã thâm nhập nhiều lĩnh vực: xe tự lái thử nghiệm tại Vũ Hán (2024), robot hình người huấn luyện dọn dẹp tại Sơn Đông (2026), và robot đang xâu kim tại Triển lãm Công nghiệp Thông minh Thế giới 2026. Các mô hình ngôn ngữ lớn như DeepSeek và iFlytek Spark được trưng bày tại các hội chợ công nghệ. Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (Summer Davos) tháng 6/2026 ở Đại Liên, robot cánh tay tương tác với người tham dự.

Đào tạo nhân lực AI từ phổ thông đến đại học

Trung Quốc chú trọng đào tạo AI toàn diện: Đại học Thiên Tân mở khóa 'Nhập môn AI' cho 4.000 sinh viên năm 2024; Hàng Châu đưa AI vào chương trình phổ thông từ năm 2025; Trường Cao đẳng Nghề Thanh Đảo đưa robot hình người vào giảng dạy. Các hội thảo việc làm AI thu hút đông đảo ứng viên, như phiên chợ việc làm AI tại Hàng Châu tháng 6/2025 với 120 công ty và 1.700 vị trí.

Ảnh: Alexandra_Koch / Pixabay