AI không còn là tương lai của ngành giải trí, mà đã trở thành hiện tại. Từ âm nhạc, phim ảnh đến truyền hình, AI đang thay đổi cách sáng tạo, sản xuất và phân phối nội dung. Trong bối cảnh đó, một hiện tượng đáng chú ý là sự xuất hiện của các AI idol – những thần tượng ảo do AI tạo ra – và việc chúng bắt đầu thu hút được những cộng đồng fan trung thành.

Vì sao khán giả lại khắt khe với AI idol?

Theo ông Yang Seong-min, cựu trưởng nhóm casting của CJ E&M với 11 năm kinh nghiệm và hiện là CEO của Y25 STUDIO, điều nghịch lý là AI càng giống thật thì càng bị nghi ngờ. Những video do AI tạo ra thường nhận được bình luận ngắn gọn nhưng đầy phán xét: 'AI' – hai chữ như một bản án, khẳng định đó là giả. Trong khi đó, các nhân vật ảo (virtual idol) hay phim hư cấu không bị đặt câu hỏi tương tự, bởi khán giả mặc nhiên chấp nhận chúng là sản phẩm của trí tưởng tượng.

Ông giải thích: 'Khi AI còn vụng về, chẳng ai bận tâm. Vấn đề phát sinh khi AI mang khuôn mặt, ánh mắt và giọng nói con người. Bản năng của chúng ta có một radar để phân biệt thật-giả, và khi radar đó phát hiện 'thứ gì đó giả làm người', chúng ta trở nên lạnh lùng.' Tuy nhiên, chính sự khắt khe này lại là bằng chứng cho thấy AI đã tiến gần đến ranh giới 'thung lũng kỳ lạ' (uncanny valley) – và đang nhanh chóng lấp đầy khoảng trống đó.

Fan đến từ đâu nếu không phải từ ngoại hình hay tài năng?

Dù vậy, thực tế cho thấy một số AI idol đã bán hết vé concert tại các sân vận động mái vòm (dome) và đạt doanh số triệu bản. Điều này đặt ra câu hỏi: nếu không phải vì ngoại hình, vũ đạo hay giọng hát – vốn chỉ là 'tấm vé vào cửa' – thì điều gì thực sự tạo nên fan?

Theo ông Yang, câu trả lời nằm ở 'mối quan hệ'. 'Fan thực sự đến từ sự tương tác: những màn cãi vã hài hước giữa các thành viên, biểu cảm đời thường lộ ra sau hậu trường, những cuộc trò chuyện nhỏ như nhớ tên fan, hay những tiếng cười bất chợt. Chúng ta yêu một ai đó không phải vì họ hoàn hảo, mà vì những mảnh ghép nhỏ bé đó', ông chia sẻ.

Chiến lược xây dựng fan cho AI idol: Tập trung vào cá tính, không phải công nghệ

Ông Yang đang áp dụng triết lý này vào dự án AI idol của riêng mình mang tên Rinkpop. Ban đầu, ông tập trung vào thế giới quan, visual, âm nhạc và MV. Nhưng giờ đây, ông đào sâu vào tính cách từng thành viên. Ví dụ, thành viên Tony làm việc bán thời gian ở quán cà phê, đăng vlog, tổ chức 'hỏi đáp bất cứ điều gì' (AMA) trên Instagram – và không hề nhắc đến từ 'AI'. Kết quả là những bình luận như: 'Cậu ấy giống như một người thật ở khu phố của tôi' hay 'Bạn cũng có những lo lắng giống tôi, một thanh niên đang sống cuộc đời thường nhật'. Chính những chi tiết nhỏ nhặt đó đã xây dựng nên một cộng đồng fan thực sự.

Thế giới quan của Rinkpop khá kỳ lạ: ban ngày là móc chìa khóa, ban đêm hóa thành người. Dù khó tin, khán giả vẫn đắm chìm vào thế giới đó. 'Việc bạn tin hay không tin là chuyện thứ yếu. Khoảnh khắc tôi yêu nhân vật đó và nhân vật đó nhận ra tôi – dù là ảo hay AI – điều đó không còn quan trọng nữa', ông Yang nhấn mạnh.

Thách thức và cơ hội cho AI idol trong tương lai

Ông Yang thừa nhận xã hội vẫn còn hoài nghi về AI, đặc biệt trong lĩnh vực thần tượng. Nhiều người cho rằng đây chỉ là trò làm ăn dễ dãi, vì ai cũng có thể tạo ra một nhóm nhạc chỉ sau một đêm. Tuy nhiên, cuộc chơi thực sự không nằm ở độ chân thực, chất lượng hình ảnh hay công nghệ tinh vi. 'Điều cốt lõi là bạn xây dựng fan một cách sâu sắc và kín đáo như thế nào, làm sao để khán giả gắn bó với từng nhân vật. Mọi thứ đều quy về câu hỏi đó', ông nói.

Ông kết thúc bằng một tầm nhìn: 'Tôi chờ đợi ngày mà bình luận dưới video không còn là hai chữ 'AI', mà là tên ba chữ của nhân vật đó. Khi ngày ấy đến, cuộc chơi đã kết thúc.'

Ảnh: HubertPhotographer / Pixabay