Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra làn sóng đổi mới trong ngành xây dựng Trung Quốc, giúp khắc phục các điểm yếu như năng suất thấp, rủi ro an toàn cao và quản lý kém hiệu quả. Theo bài viết trên Tân Hoa Xã ngày 11/7/2026, AI đang chuyển từ lựa chọn thành yêu cầu bắt buộc trong lĩnh vực này, thúc đẩy 'xây dựng Trung Quốc' hướng tới tinh gọn, thông minh và xanh hơn.

AI hỗ trợ quản lý đô thị và công trình thông minh

Gần đây, thành phố Thiên Tân đã ứng dụng các công nghệ mới như bản sao số (digital twin), nhận dạng hình ảnh và mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để phục vụ thoát nước, cảnh báo nhiệt độ và sơ tán người trong mùa mưa lũ. Những công nghệ này phần lớn dựa trên các ứng dụng AI được tích hợp ngay từ giai đoạn xây dựng công trình.

Dự án cải tạo đô thị Liễu Lâm tại Thiên Tân là một ví dụ điển hình. Với tổng diện tích sàn khoảng 82.000 m², dự án là một trong những thí điểm xây dựng thông minh đợt ba của thành phố. Theo đơn vị thi công là Trung Kiến Lục Cục, dự án đã áp dụng hệ thống AI giám sát an toàn thông minh, hệ thống chống va chạm cho cần trục tháp, mô hình an toàn ảo và trải nghiệm thực tế ảo (VR) để tự động cảnh báo và ngăn chặn các hành vi vi phạm, loại bỏ nguy cơ tai nạn.

Ngoài ra, dự án còn sử dụng công nghệ Mô hình thông tin công trình (BIM) để mô phỏng gió ngoài trời, tối ưu ánh sáng trong nhà, phân tích cảnh quan theo nhiều thời điểm và giảm tiêu hao năng lượng, góp phần xây dựng những 'ngôi nhà tốt'.

Chính sách thúc đẩy và tiềm năng thị trường

Báo cáo công tác chính phủ năm nay nhấn mạnh phát triển xây dựng thông minh và hiện đại hóa chuỗi công nghiệp xây dựng. Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị - Nông thôn cũng đã ban hành 'Hướng dẫn kỹ thuật xây dựng thông minh (thử nghiệm)' nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông minh trong toàn bộ vòng đời công trình.

Theo báo cáo 'Tổng quan và triển vọng các công ty xây dựng niêm yết Trung Quốc năm 2025' do EY Greater China công bố, giá trị gia tăng của ngành xây dựng đã duy trì trên 6% GDP kể từ năm 2021. Riêng năm 2025, giá trị gia tăng toàn ngành đạt 8,64 nghìn tỷ nhân dân tệ, chiếm 6,16% GDP. Quy mô thị trường lớn này mở ra tiềm năng rộng lớn cho ứng dụng AI.

Chuyển đổi số toàn diện từ thiết kế đến vận hành

Trong dự án đường sắt cao tốc Nghi Xương – Phù Lăng (đoạn Trùng Khánh) ở Tây Nam Trung Quốc, bản vẽ 2D truyền thống không thể hiện được địa hình phức tạp. Đội ngũ thi công thuộc Tập đoàn Cầu lớn Đường sắt Trung Quốc đã tự phát triển engine 3D nội địa, kết hợp BIM với mô hình thực tế từ ảnh nghiêng (oblique photography) để xây dựng bản sao số (digital twin) cho toàn bộ đoạn tuyến, biến dữ liệu trừu tượng thành trực quan.

Từ công trường truyền thống đến quản lý số trên nền tảng đám mây, AI đang thâm nhập sâu vào toàn bộ quy trình xây dựng: khảo sát thiết kế, thi công, vận hành bảo trì. Các công nghệ như giám sát thông minh, bản sao số và xây dựng tự động đang tái cấu trúc chuỗi ngành xây dựng.

Giáo sư Vương Quảng Bân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Đổi mới Ngành Xây dựng thuộc Đại học Đồng Tế, nhận định xây dựng thông minh là phương tiện quan trọng để ngành xây dựng hình thành năng suất chất lượng mới. Nó vừa nâng cao chất lượng cung ứng thông qua thiết kế số, sản xuất thông minh và thi công tinh gọn, vừa tái cấu trúc cách phân bổ nguồn lực nhờ nền tảng hợp tác, giám sát trực tuyến và vận hành thông minh. Đồng thời, nó thúc đẩy chuyển đổi từ ngành thâm dụng lao động sang thâm dụng công nghệ và tri thức, kéo theo sự nâng cấp của các ngành liên quan như vật liệu xây dựng, thiết bị công trình, phần mềm công nghiệp và thiết bị đầu cuối thông minh.

Các chuyên gia trong ngành cho rằng xây dựng thông minh tại Trung Quốc không chỉ đơn thuần là 'biết xây nhà' mà còn là 'xây dựng theo cách của hệ thống công nghiệp hiện đại'; không chỉ 'hoàn thành dự án' mà còn 'làm mạnh chuỗi công nghiệp, tối ưu chuỗi cung ứng và kích hoạt hệ sinh thái', từ đó giành thế chủ động trong cuộc cải cách xây dựng toàn cầu.

Ảnh: William Gevorg Urban / Pexels