Kể từ phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ vào cuối tháng 2/2026, bãi bỏ thẩm quyền áp thuế theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) của chính quyền Trump, thuế suất trung bình toàn quốc đã giảm từ gần 10% trong tháng 1/2026 xuống còn khoảng 6,7% vào tháng 4/2026. Tổng giá trị nhập khẩu tăng hơn 15%, đạt hơn 300 tỷ USD trong tháng 4/2026 - mức cao nhất kể từ thông báo thuế quan 'Ngày Giải phóng' tháng 4/2025. Tuy nhiên, tác động không đồng đều: Trung Quốc là ngoại lệ lớn khi nhập khẩu từ nước này tiếp tục giảm gần 7% kể từ tháng 2, bất chấp thuế suất giảm 9,3 điểm phần trăm.

Thuế suất giảm mạnh ở hầu hết đối tác, nhưng Trung Quốc vẫn chịu mức cao

Hầu hết các đối tác thương mại lớn của Mỹ đều chứng kiến thuế suất trung bình giảm đáng kể sau phán quyết. Ví dụ, thuế suất đối với hàng nhập khẩu từ Ấn Độ giảm hơn 13 điểm phần trăm xuống còn 7,4%. Tuy nhiên, thuế suất trung bình đối với toàn bộ nhập khẩu của Mỹ vẫn cao hơn gần 4,4 điểm phần trăm so với mức trước năm 2025. Đối với Trung Quốc, dù thuế suất giảm 9,3 điểm phần trăm, mức thuế trung bình vẫn ở mức gần 23% trong tháng 4/2026, duy trì động lực cho các nhà nhập khẩu Mỹ tìm kiếm nguồn cung từ các nước khác.

Ngành kim loại chịu chi phí thuế cao kỷ lục, bất chấp giảm thuế IEEPA

Mặc dù thuế suất ước tính cấp ngành giảm sau phán quyết của Tòa án Tối cao, một số lĩnh vực vẫn chịu áp lực lớn. Ngành sản xuất kim loại sơ cấp và chế tạo kim loại hầu như không thay đổi do phải đối mặt với thuế quan theo thẩm quyền khác (Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962). Chi phí thuế ước tính cho ngành sản xuất kim loại sơ cấp đạt gần 4,2% giá trị đầu vào trong tháng 4/2026, cao hơn mức đỉnh ước tính trong tháng 1/2026. Ngành sản xuất gỗ cũng chỉ được giảm nhẹ vì phần lớn nhập khẩu thuộc thẩm quyền Mục 232. Trong khi đó, ngành bán lẻ và sản xuất chế tạo có mức thuế suất hội tụ ở mức tương đương vào tháng 4/2026, trong khi ngành xây dựng và khai khoáng thậm chí còn chứng kiến thuế suất tăng từ tháng 3 đến tháng 4/2026.

Nghi vấn chuyển tải hàng hóa từ Trung Quốc qua nước thứ ba gia tăng

Sự sụt giảm thương mại với Trung Quốc kể từ tháng 1/2025 được bù đắp bởi sự gia tăng nhập khẩu từ các nước bị nghi ngờ là điểm trung chuyển, chủ yếu là Việt Nam và Thái Lan, cũng như Ấn Độ, Mexico, Malaysia, Indonesia, Philippines và Singapore. Mặc dù một phần sự gia tăng này là hợp pháp, xu hướng tổng thể cho thấy hoạt động chuyển tải trái phép có thể gia tăng. Chính quyền Trump đã ban hành Sắc lệnh Hành pháp tháng 7/2025 áp thuế trừng phạt 40% nhằm ngăn chặn hành vi này, nhưng việc thực thi có thể gặp khó khăn.

Bất ổn chính sách đè nặng lên đầu tư và tăng trưởng

Bất ổn chính sách thương mại, đặc biệt là khả năng áp thuế Mục 301 mới đối với 60 quốc gia (được khuyến nghị vào đầu tháng 6/2026), khiến nhiều doanh nghiệp Mỹ tiếp tục áp dụng chiến lược chờ đợi, trì hoãn đầu tư và tuyển dụng. Chiến tranh với Iran từ cuối tháng 2/2026 càng làm gia tăng bất ổn kinh tế, đẩy chi phí vận chuyển và năng lượng lên cao. Thị trường lao động Mỹ vẫn kiên cường đáng ngạc nhiên, nhưng lạm phát dai dẳng trên mục tiêu có thể buộc Cục Dự trữ Liên bang tăng lãi suất trong năm 2026 hoặc 2027, kìm hãm đầu tư vốn.

Nhìn chung, chi phí đầu vào tăng cao và bất ổn chính sách có thể thúc đẩy các công ty Mỹ dịch chuyển chuỗi cung ứng về nước, nhưng điều này đòi hỏi nguồn lực và chuyên môn tuân thủ chỉ có ở một số doanh nghiệp có vị thế tốt, cùng với chính sách công nghiệp đáng kể.

Theo Equitable Growth

Ảnh: Pexels / Pixabay