Mỹ vừa áp dụng vòng thuế quan mới theo Mục 301 lên 60 nền kinh tế, nhắm vào các nước sản xuất tôm và cá hồi lớn với mức thuế 10-12,5%. Động thái này khiến các nhà nhập khẩu hải sản Mỹ gần như hết phương án tránh chi phí tăng.
Thuế quan Mỹ hải sản: Những nước và mặt hàng chịu thuế
Theo Đại diện Thương mại Mỹ (USTR), vòng thuế mới áp lên 60 nền kinh tế, bao gồm các nước xuất khẩu cá hồi hàng đầu như Na Uy, Chile, Anh và các nước xuất khẩu tôm như Ecuador, Ấn Độ, Indonesia, Việt Nam, Thái Lan.
| Mặt hàng | Nước xuất khẩu | Mức thuế |
|---|---|---|
| Cá hồi | Chile, Na Uy | 12,5% |
| Tôm | Ecuador, Ấn Độ, Indonesia | 10% |
| Tôm | Việt Nam, Thái Lan, Peru | 12,5% |
| Cá rô phi | Trung Quốc | 12,5% |
| Cá tra | Việt Nam | 12,5% |
| Tôm hùm gai | Bahamas | 12,5% |
Ngoài ra, các loài thủy sản chủ lực khác như cá rô phi từ Trung Quốc, cá tra từ Việt Nam và tôm hùm gai từ Bahamas cũng nằm trong diện chịu thuế 12,5%.
Nhà nhập khẩu Mỹ phản ứng trước chi phí tăng
Santa Monica Seafood, nhà phân phối hải sản có trụ sở tại Rancho Dominguez, California, cho biết tôm và cá hồi chiếm khoảng 50% sản lượng mà công ty cung cấp cho các khách hàng bán lẻ và dịch vụ thực phẩm. Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Roger O'Brien từng đề nghị USTR miễn thuế cho hai mặt hàng này trước khi quyết định cuối cùng được đưa ra.
Trong thư gửi USTR, ông O'Brien viết: "Mỹ phụ thuộc vào nhập khẩu khoảng 98% lượng cá hồi Đại Tây Dương và khoảng 90% lượng tôm tiêu thụ, phản ánh các ràng buộc về sản xuất trong nước, gồm lệnh cấm đánh bắt cá hồi Đại Tây Dương thương mại và hạn chế mở rộng nuôi trồng thủy sản của Mỹ."
Sau khi đề xuất không được chấp thuận, ông O'Brien nhận định mức thuế mới sẽ là "cú sốc chi phí trực tiếp" đối với chuỗi cung ứng vốn đã được tối ưu hóa và chịu áp lực biên lợi nhuận. Ông cảnh báo thuế áp rộng khắp các nước cung cấp chính sẽ không chuyển hướng nguồn cung sang sản xuất nội địa, mà làm giảm nguồn cung và tăng biến động giá.
Mark Frisch, giám đốc chiến lược tại BSF có trụ sở tại Jacksonville, Florida, cho biết cá hồi Chile vốn vào Mỹ gần như miễn thuế cho đến nay, nên mức thuế 12,5% áp lên dòng sản phẩm có khối lượng lớn nhất không phải là mức tăng mà là chi phí hoàn toàn mới. Với tôm, các mức thuế 10% áp lên Ấn Độ, Ecuador, Indonesia, trong khi Việt Nam, Thái Lan và Peru chịu 12,5%.
Theo ông Frisch, các khoản thuế mới chồng lên thuế thông thường, thuế chống bán phá giá và thuế đối kháng, cũng như thuế quan cũ từ thời chính quyền trước nhắm vào Trung Quốc. "Với danh mục của chúng tôi, hóa đơn thuế hằng năm tăng hơn gấp đôi. Không có cách nào khác. Bạn quản lý chi phí chứ không thể tránh nó", ông nói.
Bối cảnh: Vòng thuế quan thay đổi liên tục
Thomas Zaffiro, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành Channel Fish, so sánh vòng thuế mới là một sự gián đoạn thương mại khác khiến doanh nghiệp khó hoạch định dài hạn. Trong vòng thuế đầu tiên áp năm ngoái, công ty của ông phải nộp 100.000 USD và mới chỉ nhận lại 40.000 USD sau khi Tòa án Tối cao Mỹ tuyên bố các mức thuế đó bất hợp pháp.
"Người thua thứ hai là người tiêu dùng Mỹ, khi phải trả thêm tiền để mua thực phẩm. Tôi nghĩ không nên có thuế quan đối với bất cứ thứ gì thiết yếu cho sự sống còn của con người", ông Zaffiro nói. Ông cho rằng khó có thể hình dung vòng thuế mới được thực thi tệ hơn vòng trước, nhưng không loại trừ khả năng bất ngờ.
Mark Frisch chỉ ra rằng chế độ thuế quan đã thay đổi bốn lần trong 18 tháng: thuế ban đầu, Tòa án Tối cao bác bỏ, biện pháp tạm thời và nay là chương trình mới với hệ thống hoàn tiền đang được xây dựng. Điều này khiến doanh nghiệp không thể lập kế hoạch ổn định.
Về phía tích cực, ông Frisch cho biết cua tuyết và tôm hùm từ Canada vẫn được miễn thuế nếu đáp ứng điều kiện của Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA). BSF đang bảo đảm sản phẩm Canada đủ điều kiện hưởng ưu đãi và nhà cung cấp chia sẻ một phần gánh nặng chi phí.
Ý nghĩa với người đọc Việt Nam
Việt Nam nằm trong số những quốc gia bị Mỹ áp thuế 12,5% đối với tôm xuất khẩu, cùng với Thái Lan và Peru. Cá tra – mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam – cũng chịu mức thuế 12,5%. Đây là thông tin đáng chú ý với các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam vốn phụ thuộc nhiều vào thị trường Mỹ.
Tuy nhiên, tác động cụ thể đến kim ngạch xuất khẩu vẫn chưa được phản ánh trong nguồn tin. Các doanh nghiệp Việt Nam có thể cần theo dõi sát diễn biến chính sách thuế của Mỹ và điều chỉnh kế hoạch sản xuất, kinh doanh để thích ứng với chi phí tăng tại thị trường này.
Theo SeafoodSource
Ảnh: sintec / Pixabay
