Thuế Mỹ hàng Thái Lan theo Mục 301 đang tác động không đồng đều: dữ liệu công bố ngày 6/8/2026 cho thấy 2.120 mặt hàng trị giá 56.201 triệu USD đã được miễn thuế, tương đương 61,58% tổng kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ, trong khi gạo, cá ngừ và tôm vẫn chịu thuế 12,5% cộng thuế MFN.
Bà Arada Fuengthong, Cục trưởng Cục Ngoại thương Thái Lan, cho biết tổng kim ngạch xuất khẩu của Thái Lan sang Mỹ đạt 91.255 triệu USD. Trong đó, 2.120 mặt hàng được miễn thuế có giá trị 56.201 triệu USD, chiếm 61,58%; phần còn lại đạt 35.000 triệu USD, tương đương 38,39%. Tuy nhiên, gần 7.000 triệu USD trong nhóm chưa miễn thuế đã thuộc Mục 232 – khuôn khổ thuế quan khác của Mỹ – nên không bị tính thuế Mục 301 trùng.
Thuế Mỹ hàng Thái Lan: 2.120 mặt hàng được miễn, chỉ khoảng 28% kim ngạch còn chịu thuế
Sau khi loại trừ hàng được miễn và hàng thuộc Mục 232, tỷ lệ hàng Thái Lan thực sự chịu thuế Mục 301 chỉ còn khoảng 28% giá trị xuất khẩu sang Mỹ. Theo bà Arada, việc đánh giá tác động cần tách thành ba nhóm: hàng đã được miễn, hàng chịu biện pháp thuế khác của Mỹ và hàng chưa được miễn, vì mỗi nhóm có gánh nặng thuế khác nhau.
Việc chỉ nhìn vào mức thuế 12,5% có thể khiến mức độ ảnh hưởng bị hiểu sai, bởi cơ cấu hàng xuất khẩu của Thái Lan sang Mỹ gồm nhiều nhóm chịu các cơ chế thuế khác nhau. Tỷ trọng hàng thực sự bị tính thuế, khoảng 28%, mới là con số phản ánh sát hơn gánh nặng mà doanh nghiệp phải đối mặt.
| Nhóm hàng | Giá trị (triệu USD) | Tỷ trọng kim ngạch |
|---|---|---|
| Tổng xuất khẩu Thái Lan sang Mỹ | 91.255 | 100% |
| Được miễn thuế Mục 301 | 56.201 | 61,58% |
| Chưa được miễn thuế | 35.000 | 38,39% |
| Trong đó thuộc Mục 232 | gần 7.000 | – |
| Còn lại thực chịu thuế Mục 301 | – | khoảng 28% |
Gạo, cá ngừ, tôm và nhóm hàng công nghiệp chịu thuế ra sao?
Trong khoảng 28% hàng chưa được miễn thuế, nhóm nông sản và thực phẩm chịu ảnh hưởng gồm thức ăn cho chó và mèo, gạo, cá ngừ, tôm, nước sốt và gia vị. Các mặt hàng này vẫn phải chịu thuế 12,5% cộng thuế MFN.
Mười mặt hàng nông sản đứng đầu nhóm chịu thuế có tổng giá trị 2.930 triệu USD, tương đương 3,21% tổng kim ngạch xuất khẩu của Thái Lan sang Mỹ. Vì vậy, dù một số mặt hàng thực phẩm và nông sản bị áp lực trực tiếp, quy mô tác động so với tổng thể vẫn có giới hạn.
Về nhóm công nghiệp, lốp ô tô, lốp xe tải, máy ảnh, máy điều hòa, bánh xe và vành xe một phần đã thuộc Mục 232. Trong khi đó, trang sức bạc, trang sức kim loại và gạch ốp lát không thuộc Mục 232 nên vẫn phải chịu thuế 12,5%.
48 mặt hàng chịu thuế cao hơn đối thủ; Trung Quốc và Việt Nam là đối thủ chính
Một số nước được Mỹ áp thuế 10% trong khi Thái Lan bị xếp vào nhóm 12,5% cộng thuế MFN, tạo chênh lệch 2,5%. Trong số hàng mà đối thủ được miễn thuế bổ sung theo từng nước, Thái Lan có 48 mặt hàng xuất khẩu trùng sang Mỹ nhưng chưa được miễn, tổng giá trị khoảng 290,29 triệu USD, tập trung ở kim cương, trang sức và hoa lan tươi.
Riêng hoa lan tươi có giá trị xuất khẩu chưa đến 10 triệu USD, không phải sản phẩm tiêu chuẩn đồng nhất do khác biệt về giống, hình thức và nhu cầu thị trường, nên chênh lệch 2,5% có thể không phải yếu tố duy nhất quyết định lựa chọn của nhà nhập khẩu. Dù vậy, 48 mặt hàng này vẫn cần theo dõi theo từng sản phẩm vì một số doanh nghiệp có biên lợi nhuận thấp, khó hấp thụ thêm chi phí.
Theo bà Arada, trong 30 mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Thái Lan sang Mỹ, Trung Quốc và Việt Nam xuất hiện ở hầu hết các nhóm, trong khi Indonesia, Malaysia và Campuchia chỉ là đối thủ trực tiếp của khoảng 3-4 mặt hàng. Trung Quốc đang chịu nhiều vụ kiện thuế với mức thuế cao hơn Thái Lan; Việt Nam bị áp thuế 12,5% trong vụ lao động cưỡng bức và đối mặt 3 cuộc điều tra Mục 301, còn Thái Lan là 2 vụ.
Bà Supajee Suthamphan, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Thương mại Thái Lan, cho biết mục tiêu của nhóm Thailand Team là giữ tổng gánh nặng thuế không vượt khung 19% đã thống nhất và không chênh quá nhiều so với đối thủ chính. Thái Lan cũng muốn tăng số mặt hàng được miễn thuế từ con số 2.120 hiện tại, nhưng gấp rút kết thúc đàm phán ART bằng cách chấp nhận mọi điều kiện của Mỹ có thể không phải là giải pháp, vì vẫn còn những vấn đề nhạy cảm mà Thái Lan không thể chấp nhận.
Bà Supajee nhấn mạnh giai đoạn tới cần chuyển từ tranh luận mức thuế 10% hay 12,5% sang lập bảng tác động theo mã hàng, đẩy nhanh xin miễn thuế cho các mặt hàng dễ tổn thương và ban hành biện pháp hỗ trợ riêng cho nông sản, thực phẩm, thủy sản, trang sức cùng doanh nghiệp có biên lợi nhuận thấp. Trong hệ thống thuế Mỹ chồng nhiều lớp, con số trên tiêu đề có thể không phải chi phí cuối cùng, và tỷ trọng hàng thực sự bị ảnh hưởng có thể quan trọng hơn mức thuế được công bố.
Ý nghĩa với người đọc Việt Nam
Việt Nam được xác định là đối thủ chính của Thái Lan tại thị trường Mỹ khi xuất hiện trong hầu hết 30 nhóm hàng xuất khẩu lớn nhất của Thái Lan. Việt Nam bị Mỹ áp thuế 12,5% trong vụ lao động cưỡng bức, cùng mức với Thái Lan, và đối mặt 3 cuộc điều tra Mục 301, nhiều hơn Thái Lan một vụ. Những diễn biến này cho thấy mặt trận thuế quan tại Mỹ đang đặt doanh nghiệp Việt vào thế cạnh tranh trực tiếp với hàng Thái ở nhiều nhóm sản phẩm.
Theo Prachachat Turakij
Ảnh: planet_fox / Pixabay
