Tác động kinh tế World Cup 2026: FIFA dự báo 80,1 tỷ USD tổng sản lượng toàn cầu

Tác động kinh tế World Cup 2026 được FIFA dự báo đạt 80,1 tỷ USD tổng sản lượng toàn cầu, 40,9 tỷ USD GDP, 824.000 việc làm tương đương toàn thời gian và 9,4 tỷ USD thu ngân sách, theo phân tích tác động kinh tế – xã hội của FIFA. Giải đấu do Mỹ, Canada và Mexico đồng đăng cai với 48 đội và 104 trận, đang bước vào cuối tuần chung kết; tính đến ngày 5/8/2026, các thành phố chủ nhà đã đón người hâm mộ trong 5 tuần qua.

Tác động kinh tế của World Cup không chỉ nằm ở doanh thu vé. Chi tiêu của du khách lan rộng sang du lịch, khách sạn, nhà hàng, bán lẻ, giao thông, quảng cáo, truyền thông và dịch vụ địa phương, tạo nên chuỗi thu nhập rộng khắp nền kinh tế. Khi giải đấu mở rộng quy mô, số lượng du khách và cơ hội cho thành phố chủ nhà cũng lớn hơn.

Tác động kinh tế World Cup 2026: số liệu dự báo từ FIFA

Phân tích của FIFA ước tính giải đấu tạo ra 80,1 tỷ USD tổng sản lượng, 40,9 tỷ USD GDP, 824.000 việc làm tương đương toàn thời gian và 9,4 tỷ USD thu ngân sách trên phạm vi toàn cầu. Riêng tại Mỹ, con số tương ứng là 30,5 tỷ USD tổng sản lượng, 17,2 tỷ USD GDP, 185.000 việc làm và 3,4 tỷ USD thu ngân sách.

Ở cấp địa phương, tác động đã hiện hữu rõ ràng. Theo chính quyền British Columbia, tại Vancouver, một số nhà hàng và quán bar ghi nhận doanh thu ngày thi đấu tăng tới 40%; cửa hàng thể thao bán hết áo đấu Canada, hộp đêm đạt doanh thu kỷ lục, tiệm xăm nhận thêm yêu cầu hình lá phong và cửa hàng điện tử tăng doanh số TV màn hình lớn.

Nguồn thu của FIFA và thành phố đăng cai từ World Cup

FIFA kiếm tiền chủ yếu từ cỗ máy thương mại toàn cầu, còn thành phố đăng cai hưởng lợi từ làn sóng du khách, doanh số, việc làm và sự chú ý du lịch. Trong chu kỳ thương mại 2023–2026, FIFA nâng mục tiêu doanh thu lên 13 tỷ USD, tăng mạnh so với 7,5 tỷ USD của chu kỳ 2019–2022, giúp World Cup 2026 trở thành chu kỳ World Cup thương mại mạnh nhất lịch sử FIFA.

Bản quyền truyền hình là nguồn thu lớn nhất của FIFA. Ở chu kỳ 2019–2022, bản quyền truyền hình đem về 3,426 tỷ USD, chiếm 45% tổng doanh thu FIFA; hơn 5 tỷ người đã theo dõi World Cup 2022 tại Qatar trên các kênh khác nhau. Với 104 trận thay vì 64 và khung giờ thương mại hấp dẫn tại Bắc Mỹ, giá trị bản quyền năm 2026 được kỳ vọng tiếp tục tăng.

Tài trợ cũng là trụ cột doanh thu. Tại Qatar 2022, FIFA bán hết các gói tài trợ và thu 1,795 tỷ USD từ quyền tiếp thị; đến 2026, FIFA xác nhận toàn bộ gói tài trợ toàn cầu, gồm hạng FIFA Partners và FIFA World Cup Sponsors, đã được bán. Các nhãn hàng như Adidas, Coca-Cola, Hyundai/Kia, Visa vẫn giữ vị trí trung tâm, bên cạnh những thương hiệu công nghệ, ngân hàng, hàng không và năng lượng.

Ngay cả thương hiệu ngoài hệ thống tài trợ cũng có thể tận dụng sự chú ý. Levi's nắm quyền đặt tên sân Levi's Stadium, nhưng quy định sân sạch của FIFA buộc địa điểm này hoạt động dưới tên San Francisco Bay Area Stadium và che bớt các bảng hiệu không phải nhà tài trợ. Levi's biến sự vắng mặt thành chiến dịch khi lớp che vẫn lộ logo cánh dơi quen thuộc; hãng dùng thiết kế bị che đó trên mạng xã hội để gây chú ý.

Vé và dịch vụ khách sạn cũng tăng trưởng nhờ quy mô mở rộng. FIFA thu 949 triệu USD từ vé và quyền dịch vụ khách sạn trong chu kỳ 2019–2022, phần lớn đến từ Qatar 2022; doanh thu cấp phép hàng hóa tại Qatar 2022 đạt 769 triệu USD, tăng 28% so với chu kỳ trước. Với hàng hóa chính thức, đồ sưu tầm, sản phẩm số và đối tác bán lẻ, FIFA có thêm kênh chuyển hóa sự chú ý của người hâm mộ thành doanh thu ngoài sân vận động.

Chi phí đăng cai World Cup 2026 là bao nhiêu?

Theo phân tích của FIFA, tổng chi tiêu liên quan sự kiện cho World Cup 2026 là 13,9 tỷ USD, trong đó chi phí của FIFA là 3,8 tỷ USD, chi phí vận hành thành phố chủ nhà 1,8 tỷ USD và đầu tư vốn 0,9 tỷ USD. Chi tiêu của du khách ước tính 7,5 tỷ USD nhưng đây là chi tiêu của khách, không phải chi phí đăng cai.

Mỹ chiếm phần lớn nhất khi đăng cai 11 trong 16 thành phố. FIFA ước tính chi tiêu liên quan tại Mỹ là 11,1 tỷ USD, gồm 2,9 tỷ USD chi phí của FIFA và 6,4 tỷ USD chi tiêu dự kiến của du khách; phần còn lại phản ánh chi phí vận hành thành phố, đầu tư vốn và các chi phí triển khai.

Điểm khác biệt quan trọng là ai trả khoản nào. FIFA chi cho vận hành trận đấu, truyền hình, hậu cần, thương mại và quản lý giải; thành phố chủ nhà chi cho an ninh, giao thông, vệ sinh, khu vực cổ động viên và dịch vụ quanh sân vận động. Nhờ Mỹ, Canada và Mexico đã có sẵn sân vận động lớn và hạ tầng thể thao, nhu cầu xây mới giảm, dù chi phí vận hành, an ninh và di chuyển vẫn ở mức cao.

Thành phố đăng cai hưởng lợi từ du lịch và hình ảnh toàn cầu

Lợi ích kinh tế đến qua hàng nghìn giao dịch nhỏ: một đêm khách sạn, một bàn nhà hàng trước giờ bóng lăn, một chiếc áo đấu mua trên đường tới khu vực cổ động viên hay một du khách lần đầu quyết định quay lại. Nghiên cứu World Cup 2002 tại Hàn Quốc cho thấy du khách nước ngoài đến xem World Cup chi tiêu gấp khoảng 1,8 lần khách du lịch thông thường.

Giá trị dài hạn đến sau khi đám đông rời đi. World Cup đưa các thành phố chủ nhà lên trước hàng triệu người xem qua truyền hình, video người hâm mộ, mạng xã hội và tin tức quốc tế; với những thành phố chưa phải điểm đến đầu tiên của du khách quốc tế, sự phơi bày này có thể hỗ trợ du lịch, quan hệ kinh doanh và thu hút đầu tư trong tương lai.

Theo Santa Clara University

Ảnh: Pexels / Pixabay