Các nhà khoa học vừa công bố những bức ảnh Mặt Trời có độ chi tiết cao nhất từ trước tới nay, chụp bởi kính thiên văn Daniel K. Inouye, cho thấy các gợn sóng plasma kỳ lạ giống bức tranh 'Đêm đầy sao' của Van Gogh. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature hôm 5/8.

Việc nhìn trực tiếp Mặt Trời mà không có kính bảo vệ là rất nguy hiểm. Tuy nhiên, với kính thiên văn Mặt Trời Daniel K. Inouye thuộc Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ (NSF) đặt trên đảo Maui, Hawaii, các nhà nghiên cứu có thể quan sát bề mặt nóng bỏng của Mặt Trời một cách an toàn. Những bức ảnh ban đầu được chụp không phải để ghi lại bề mặt Mặt Trời, mà để tinh chỉnh và kiểm tra giới hạn hoạt động của kính thiên văn.

Điều gì khiến ảnh Mặt Trời mới đặc biệt?

Khi kiểm tra kết quả, các nhà khoa học nhận ra họ đã chụp được lớp vỏ ngoài sáng rực của Mặt Trời với độ phân giải cao hơn bất kỳ hình ảnh nào trước đó. Đặc biệt, họ quan sát thấy những họa tiết giống như lông vũ trải dài trên bề mặt – một cảnh tượng kỳ lạ và đầy biến động.

Nhà vật lý Mặt Trời Ruizhu Chen tại Đại học Stanford, người không tham gia nghiên cứu, cho biết: "Điều đó khiến tôi nhớ đến những bức tranh nổi tiếng, như bầu trời xoáy trong Đêm đầy sao của Van Gogh."

Gợn sóng bí ẩn trên bề mặt Mặt Trời

Theo nhóm nghiên cứu, những gợn sóng bất ổn này được hình thành khi các mảnh plasma từ hóa di chuyển qua nhau với tốc độ khác nhau. Hiện tượng này tương tự như sóng được tạo ra khi một cơn gió thổi qua mặt nước, vốn là một quy luật quen thuộc chi phối chuyển động của chất lỏng.

Hiện tượng này từng được quan sát trên Trái Đất cũng như các hành tinh như Sao Mộc và Sao Thổ. Tuy nhiên, đồng tác giả nghiên cứu Friedrich Wöger thuộc Đài quan sát Mặt Trời quốc gia (National Solar Observatory) nhấn mạnh: "Hiện tượng này chưa từng được quan sát ở mức độ đó trên bề mặt Mặt Trời."

Vì sao giới khoa học quan tâm đến bề mặt Mặt Trời?

Việc hiểu rõ hoạt động bên trong Mặt Trời giúp các nhà khoa học theo dõi tốt hơn các vụ phóng khối lượng vành nhật hoa (coronal mass ejections) – những chùm năng lượng khổng lồ có thể hướng về Trái Đất. Khi chạm tới Trái Đất, chúng có thể kích hoạt bão Mặt Trời, gây nhiễu loạn liên lạc GPS và tạo ra cực quang rực rỡ.

Ý nghĩa với người đọc Việt Nam

Dù nghiên cứu tập trung vào thiên thể xa xôi, kết quả này có thể giúp cải thiện khả năng dự báo bão Mặt Trời – hiện tượng có thể ảnh hưởng đến hệ thống GPS và thông tin vệ tinh trên toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Việc dự báo sớm giúp các nhà khai thác hạ tầng chủ động giảm thiểu rủi ro gián đoạn liên lạc.

Theo AP News

Ảnh: prochalen / Pixabay