Phiến quân M23 được Rwanda hậu thuẫn đã nhận 15 tù nhân do chính phủ CHDC Congo trả tự do, theo thông tin công bố ngày 9/8/2026, trong khuôn khổ Doha Framework do Qatar làm trung gian. Đây là bước tiến của hòa bình vốn trì trệ nhiều tháng ở miền đông Congo.

Việc bàn giao nằm trong thỏa thuận khung được ký hồi năm ngoái sau các cuộc đàm phán do Qatar làm trung gian. Giới quan sát cho rằng đây có thể là bước đi nhỏ nhưng mở đường cho việc chấm dứt giao tranh ở khu vực phía đông Cộng hòa Dân chủ Congo (CHDC Congo).

Doha Framework đang tiến triển ra sao?

Tiến trình hòa bình ở miền đông CHDC Congo từng bị đình trệ nhiều tháng, nhưng diễn biến mới nhất cho thấy động lực được nối lại. Chính phủ tại Kinshasa đã thả 15 tù nhân, và nhóm M23 đã xác nhận nhận những người này.

Trước đó, các nỗ lực hòa giải ở khu vực này đều thất bại. Doha Framework, với vai trò trung gian của Qatar, được kỳ vọng tạo ra cơ chế khác biệt so với các sáng kiến trước.

Câu hỏi cốt lõi: thỏa thuận có chấm dứt được xung đột?

Câu hỏi mà chương trình Al Jazeera đặt ra là liệu Doha Framework có giải quyết được các vấn đề gốc rễ của cuộc xung đột lâu năm ở miền đông CHDC Congo hay không. Việc nhận 15 tù nhân mới chỉ là một bước đi nhỏ trong quy trình, chưa phản ánh toàn bộ thách thức an ninh và chính trị tại đây.

Tham gia thảo luận trong chương trình có Kambale Musavuli, chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu Congo-Kinshasa; Felix Ndahinda, nhà nghiên cứu về vùng Hồ Lớn chuyên về giải quyết xung đột, hòa bình và công lý chuyển tiếp; cùng Abdulla Al Etaibi, trợ lý giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Qatar.

Các chuyên gia tập trung vào khả năng cơ chế Doha xử lý những nguyên nhân sâu xa khiến xung đột kéo dài, trong bối cảnh các nỗ lực hòa bình trước đây chưa đạt kết quả.

Bối cảnh xung đột miền đông CHDC Congo

M23 là nhóm phiến quân được Rwanda hậu thuẫn, hoạt động chủ yếu ở miền đông CHDC Congo, khu vực đã chứng kiến nhiều thập kỷ bạo lực và bất ổn. Sự tham gia của Qatar với vai trò trung gian được coi là nhân tố mới trong nỗ lực đưa các bên đến bàn đàm phán.

Hiện chưa rõ Doha Framework sẽ được triển khai tiếp theo như thế nào, nhưng việc M23 nhận tù nhân được xem là tín hiệu tích cực hiếm hoi sau nhiều tháng bế tắc.

Theo Al Jazeera

Ảnh: Tima Miroshnichenko / Pexels